Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’nde, Bakanlığının 2026 yılı bütçesi üzerindeki görüşmelerde milletvekillerinin soru ve tenkitlerini yanıtladı.
Milletvekillerinin esirgeyici sıhhat hizmetlerine kâfi ehemmiyetin verilmediği tenkitlerine Memişoğlu, esirgeyici sıhhat hizmetlerini geliştirmek için aile hekimliği sisteminde kapsamlı değişikliklere gittiklerini anlattı.
Memişoğlu, aile doktorlarının yazdığı reçetelerin üçte birinin antibiyotik, ağrı kesici ve mide hami ilaçlardan oluştuğunu belirterek, “Akılcı ilaç kullanımı doğrultusunda yapılan düzenlemelerle bu ilaçların kullanım oranı şu anda beşte teğe kadar geriledi. Bu güzelleşmede gösterdikleri özverili katkılar için tüm aile doktorlarımıza teşekkürlerimi iletiyorum” dedi.
Memişoğlu, aile hekimliğinde düzenlenen ilaç raporları ve reçetelerin kapsamını genişlettiklerini vurgulayarak, aile tabiplerinin daha evvel yazamadıkları 1859 ilacı yazabilir hale geldiğini belirtti.
Yeni “Koruyan Sağlık” modelini siyasetlerinin merkezine aldıklarının altını çizen Memişoğlu, aile tabiplerinin tertipli aralıklarla kronik hastalık ve kanser taramaları yapmalarını teşvik edecek düzenlemeler yaptıklarını aktardı.
Memişoğlu, bu sayede obezite, kardiyovasküler hastalık, diyabet, hipertansiyon üzere kronik hastalıkların taramalarında büyük bir artış sağladıklarına dikkati çekti.
Bir yıl içinde toplam 105 milyon tarama ve izlem yaptıklarını bildiren Memişoğlu, tarama ve takip programlarını genişletmeye devam ettiklerini lisana getirdi.
Bakan Memişoğlu, aile hekimlerinin yaptığı 5 hastalık taramasına ek olarak kronik böbrek hastalığı, koroner arter hastalığı, inme, astım ve otizmin de tarama programlarına dahil edildiğini anlattı.
Kanser taraması geldiği halde şimdi haberi olmayan 15 milyon vatandaşa 40 milyon SMS atarak kanser tarama vakitlerini hatırlattıklarını tabir eden Memişoğlu, “Böylece, son bir yılda 5 milyon kanser taramasıyla 19 bin vatandaşımıza erken kanser tanısı koyduk. Taradıktan sonra bırakmadık, hastanede tedavisini organize ve takip ettik.” dedi.
Aile tabiplerinin yetkilerinin elinden alındığı savlarına Memişoğlu, şöyle cevap verdi:
“Biz aile doktorlarımızı şu anda her türlü randevuyu alabilir hatta hastaneden tetkik isteyebilir hale getirdik. Birinci basamak ile hastaneleri ve sağlıklı hayat merkezlerini entegre ettik. Aile doktorlarımızın, hastalarını yaptıkları tarama sonrası gerekli gördükleri durumlarda üst basamak sıhhat kuruluşlarına yönlendirmesi nedeniyle rastgele bir gelir ya da performans kaybı kelam konusu değildir.”
Aile doktorunun kendine kayıtlı vatandaş için uygun gördüğü uzman doktordan randevu alabildiğini belirten Memişoğlu, “Randevu sorunu var, deniliyor. Aile doktorlarının Merkezi Tabip Randevu Sistemi’nin (MHRS) içinde farklı bir kontenjan var. Cildiyeden göze, onkolojiden hematolojiye kadar hepsi aile tabipleri tarafından alınabilecek durumdadır. Bugün ‘randevu alamadım’ diyen vatandaşımız varsa kendi aile tabibine masraf, şayet nitekim aile tabibi o hastanın rastgele bir hastanede randevu muhtaçlığı varsa alabildiğini görecekler. Şimdiye kadar 6 milyon vatandaşımıza aile doktorları hastanelerden kendileri randevu alabildi.” sözlerini kullandı.
Bakan Memişoğlu, birinci basamak sıhhat yatırımları kapsamında belirlenen 1000 Aile Sıhhati Merkezi (ASM) ve 100 Sağlıklı Hayat Merkezi (SHM) maksatları konusunda ise, 278 ASM ve 23 SHM’yi hizmete sunduklarını, 370 ASM ve 52 SHM’nin inşaatına ise devam edildiğini bildirdi.
Sigara bırakma hizmetlerine değinen Memişoğlu, son bir yıl içinde 478 yeni sigara bırakma polikliniğini hizmete açarak bu sayıyı 1000’e çıkardıklarını, 225 taşınabilir poliklinik ve tele-tıp uygulamalarıyla bu hizmetlere erişimi daha da artırdıklarını belirtti.
Memişoğlu, sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçları vatandaşlara fiyatsız sunduklarını söz ederek, “2025 yılında 92 bin 487 vatandaşımıza tedavi başlattık. Bugüne kadar 1,5 milyonun üzerinde vatandaşımızı bu ilaçlarla tedavi ettik ve sigarayı bıraktırdık. 2026 yılında da ilaç çeşitliliğini artırarak sigara bırakma hizmetlerini fiyatsız biçimde sunmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
“Ulusal tarama programlarına SMA’yı da ekledik”
Bakan Memişoğlu, nadir hastalıklar konusunda yürütülen çalışmalara da değinerek, şunları kaydetti:
“Türkiye’de ulusal tarama programlarına SMA’yı da ekledik. Bugün, evlilik öncesi ve yenidoğan SMA Tarama Programı Türkiye’de fiyatsız bir biçimde uygulanmaktadır. SMA konusunda yürütülen tüm akademik çalışmalar, tıbbi gelişmeler ve delile dayalı tedaviler, ‘SMA Bilimsel Müracaat Komisyonu’ tarafından daima ve titizlikle takip edilmektedir. SMA tedavisinde aktifliği kanıtlanmış ve komitenin önerdiği tedavilerin tamamı devletimiz tarafından fiyatsız halde karşılanmaktadır. SMA, DMD üzere az hastalıklarla ilgili TÜSEB bünyesinde çalışmalarımız ve araştırmalarımız da devam etmektedir. Çok kısa vakitte bu ilaçlarla ilgili gelişmeleri kamuoyu ile paylaşacağız.”
“MHRS sisteminde günlük ortalama 1,7 milyon randevu veriliyor”
Bakan Memişoğlu, MHRS kapasımda 2011 yılından bu yana 2 milyar 430 milyon randevu verildiğini belirterek, MHRS sisteminde günlük ortalama 1,7 milyon insanın randevu aldığını söz etti.
Randevularda dönemsel olarak yoğunluklar yaşandığını lakin mevcut durumda bunun çok aza indiğini hatta birden fazla vilayette çabucak hemen hiç olmadığını vurgulayan Memişoğlu, 79 branşın 72’sine tıpkı gün randevu verildiğini aktardı.
Memişoğlu, yoğunluğu azaltmak için randevu talebi yüksek branşlarda poliklinik sayısını artırdıklarını, mesai kaydırma uygulamalarını yaygınlaştırdıklarını, vatandaşlara bildirilerle randevularını hatırlattıklarını söyledi.
“Kamu özel işbirliği yalnızca bir finansman ve imal modelidir”
Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle hayata geçirilen kent hastanelerine ait tenkitlere cevap veren Memişoğlu, ileri hizmetlerin sunulduğu kent hastanelerinin en gelişmiş tıbbi aygıtlarla donatılmış, tam kapasite ameliyathanelere sahip, özellikli üniteleri, ağır bakımları, acil servisleri ve ileri teknoloji altyapılarıyla entegre sıhhat yerleşkeleri olduğunu vurguladı.
Şehir hastanelerine gelen vatandaşların, tüm teşhis ve tedavi süreçlerinin tek bir yerleşke içerisinde eksiksiz formda tamamlandığına değinen Memişoğlu, bunun vakit, maliyet ve hizmet kalitesi açısından büyük bir avantaj sağladığını lisana getirdi.
KOİ modeline ait birtakım yanlış anlaşılmalar olduğunun altını çizen Memişoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Kamu Özel İşbirliği, yalnızca bir finansman ve imal modelidir. Bu model devletin bütçe imkanlarını zorlamadan, büyük ölçekli yatırımları daha kısa müddette hayata geçirmek hedefiyle kullanılmaktadır. Kent hastanelerinin sahibi ve yöneticisi Sıhhat Bakanlığıdır. Hastanelerin idaresi, sevk ve yönetimi, tıbbi süreçlerin tamamı Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. Özel bölümün sürece katkısı ise sırf hastanelerin inşa edilmesi, teknolojik altyapının kurulması, birtakım dayanak hizmetlerinin sunulması ile sonludur.”
Şehir hastaneleri kapsamında yapılan ödemelerle ilgili tezlerin büyük bir kısmının yanlış yahut eksik bilgilerden kaynakladığını vurgulayan Memişoğlu, KÖİ kapsamındaki ödemelerin kullanım ve hizmet bedeli kalemlerinden oluştuğunu aktardı.
“Yurt dışına giden 249 doktor bu yıl Türkiye’ye döndü”
Kullanım bedelinin bu hastaneler için yapılan yatırımlar karşılığında ödendiğini belirten Memişoğlu, şu sözleri kullandı:
“KÖİ kullanım bedeli ödemelerinin Bakanlığımız bütçesi harcamalarının içindeki hissesi artmamakta, bilakis her yıl sistemli olarak azalmaktadır. 2022’de yüzde 10,5 olan hisse, 2025’te yüzde 6,1’e, 2026 yılında ise yüzde 5,3’e düşmektedir. Münasebetiyle tez edildiği üzere KÖİ ödemelerinin bütçemizde giderek büyüyen bir yük oluşturduğu sözü gerçeği yansıtmıyor.”
Bakan Memişoğlu, hizmet bedelinin ise görüntüleme, laboratuvar, paklık, güvenlik, bakım ve tadilat, yemek üzere hizmetler karşılığında yapılan ödemelerden olduğunu, bunun sırf kamu-özel işbirliğiyle yapılan hastanelere özgü olmadığını vurguladı.
Randevu bekleme mühletlerine yönelik tenkitlere cevap veren Memişoğlu, Türkiye genelinde kamu hastanelerinde ortalama ultrason randevu müddetinin 5 gün, MR randevu mühletinin 9, BT randevu mühletinin ise 2 gün olduğunu aktardı. Memişoğlu, “2025’in birinci 10 ayında 16 milyon MR, 17 milyon BT çekimi yapılmıştır. Acil hastalarımıza gerekli tüm tetkikler ve görüntüleme hizmetleri anında veriliyor.” dedi.
Yurt dışına giden doktorlarla ilgili bir soru üzerine Memişoğlu, şöyle konuştu:
“Toplam 233 bin doktorumuzdan, 2025 yılında yurt dışına giden doktor sayımız yalnızca 412’dir. Bunun yanında geçmiş yıllarda yurt dışına giden doktorlarımızdan 249’u 2025 yılında ülkemize dönerek sıhhat sistemimize katılmıştır. 2024’te 15 bin 382 tabibimiz, tıp fakültelerimizden mezun olmuştur.”
Görüşmelerin akabinde Sıhhat Bakanlığının 2026 yılı bütçesinin yanı sıra Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Türkiye Sıhhat Enstitüleri Başkanlığının bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları kabul edildi.
