78 milyar euroluk AB fonu yatırımcı bekliyor

Avrupa Birliği (AB), Ro­manya’nın kalkınması­nı hızlandırmak ve geliş­mişlik düzeyini artırmak ama­cıyla 2026–2030 periyodunda toplam 78 milyar euro fiyatında fon sağlamaya hazırlanıyor. Kelam konusu kaynak; altyapı, güç, tarım, savunma ve dijitalleşme başta olmak üzere birçok strate­jik bölümde büyümenin ve yeni yatırımların kaynağı olacak.

Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası İdare Kuru­lu Lideri Dr. Tamer Atalay, Ro­manya’da bugün Türk müteah­hitlik ve alt yapı şirketlerinin pek çok projenin yüklenicisi ya da ya­tırımcısı olduğuna işaret ederek güç ve tarım dallarının de fırsat barındırdığını anlattı.

Dr. Tamer Atalay, Türkiye ve Romanya’nın Balkanlar’da dost ve kardeş iki ülke olduğunu vur­gulayarak Romanya’da 19 bin 623 kayıtlı Türk şirketinin faaliyet gösterdiğini ve yaklaşık 30 bin Türk iş insanı ve 100 binden fazla Türk nüfusunun yaşadığına dik­kat çekti. Romanya’nın, Bulgaris­tan ile birlikte Avrupa Birliği’ne en son katılan ülkeler ortasında yer aldığını hatırlatan Atalay, bu nedenle ülke iktisadının kal­kınması için büyük ölçekli fonla­rın aktarıldığını belirtti.

Altyapıdan etraf düzenleme­lerine, güçten tarıma kadar ge­niş bir yelpazede projelerin ha­yata geçirildiğini aktaran Atalay, “1000 kilometreyi aşan demir­yolu yenileme projeleri, belediye bazlı otobüs ve toplu taşıma ihale­leri ile tramvay ve kent içi ulaşım projeleri üzere işlerde Türk firma­larının değerli muvaffakiyetler elde etti” vurgusunu yaparak, “Romanya’da para var, fonlar geliyor ve Türkle­re bakış açıları da son derece po­zitif.

Balkanlarda yaklaşık 20 bin firma ile en yüksek sayıda Türk firmanın olduğu ülke Romanya. Daha evvel Romanya’da uluslara­rası firmalar vardı. Türk firmala­rı gelince rekabet bahtları olma­dığını anlayınca hepsi çekildiler. Bugün Romanya’da milletlerarası bir ihale olduğunda 13 firma iha­leye giriyorsa 12 tanesi Türk. Bir tanesi ya Rumen ya yabancı. Ro­manya’da son 3 yıldır müteahhit­lik hizmetlerinde başkan pozisyona geldik. İhalelerin %80’ini Türk şirketleri alıyor” dedi.

Enerjide GES ve RES öne çıkıyor

Fonların yalnız altyapıyı değil, farklı kesimlerdeki yatırımlara da kaynak olduğuna değinen Ata­lay, son periyotta güç sorunu nedeniyle Romanya’da Türk şir­ketlerin ilgisinin güneş ve rüz­gar gücüne yöneldiği bilgisini de paylaştı. Birçok holdingin ve Türk şirketinin Romanya’ya ge­lerek ya hazır proje ya da yarım kalmış projeleri satın alıp ken­dilerinin devam ettirdiğini tabir eden Atalay, şu anda güç sek­töründe Türk yatırımlarının Ro­manya’da her gün daha ileri bir düzeyde gittiğini söyledi. Atalay, güçte yatırımın fizibil olması ve Avrupa normlara uygun olma­sı kuralıyla fonlandığını belirtti.

Tarımda jeotermal potansiyeli yüksek

Termal alanlarda güç üre­timi ya da seracılık için Roman­ya’da potansiyelin çok büyük ol­duğuna da değinen Atalay, muhtemel bir tarım yatırımı için avantajla­rın da çok olduğuna değindi. Ata­lay, “Romanya’dan Avrupa’ya di­rekt sıfır gümrükle ihraç etme bahtı var. Bakir termal arazile­ri Türk yatırımcıları tarafından alınması halinde şöyle bir avan­taj sağlanacak; Romanya hükü­meti 2 yıl evvel büyük marketle­re yerlilik koşulu getirdi. Bundan sonra aldığınız sebze-meyvenin %50’sini Rumen halkından al­mak zorundasınız dedi. Rumen­ler hazırlıksız yakalandı. Burada çok önemli bir potansiyel ve reka­bet bahtı var ” tabirlerini kullan­dı. Dijitalleşme için de projelerin başladığını bildiren Atalay, Diji­talizm Bakanlığı kurulduğunu, bütün müesseselerin ihaleye çık­maya başladığını ve AB’den önemli fon gönderildiğini duyurdu.

Gümrükteki yeni uygulama bavul ticaretini vurdu

Romanya-Türkiye ortasındaki iş hacmini artırmak için çalıştıkla­rını anlatan Romanya-Türkiye Ti­caret ve Sanayi Odası Lideri Dr. Tamer Atalay, son devirde yaşa­nan bir probleme da dikkat çekti. Atalay, “Türkiye ile Romanya ara­sında çalışan otobüs şirketleri var. Bu şirketler, Türk gümrüklerin­de meşakkat yaşıyorlar. Günde 250 – 300 yolcu taşıyorlar ve Rumen halkını Türkiye’de alışveriş yap­maya getiriyorlar. Artık gümrük­lerde markalı esere Türkiye’den geçiş müsaadesi verilmiyor. Türkiye’de pek çok yerde markalı eser satılı­yor” dedi. Yıla vurulduğunda önemli bir alışveriş ölçüsünden bahse­dilebileceğine de değinen Atalay, gümrüklerde yaşanan sorunun çö­zümü için takviye istedi.

Türk ve Rumen heyetleri İstanbul’da buluştu

Türkiye-Romanya ulusal maçı vesilesiyle, Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğündeki heyet İstanbul’da Bulls Yatırım yöneticileriyle bir ortaya geldi. Heyette; Romanya- Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Lideri Dr. Tamer Atalay, Romanya Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Ciprian-Constantin Șerban, Romanya’dan bürokratlar yer alırken, Bulls Yatırım tarafını Yönetim Kurulu Lider Vekili ve Genel Müdür Murat Barışık ile üst seviye yöneticiler temsil etti.

“Ticarette yeni model stratejik iştirak olmalı”

Bulls Yatırım Holding Yönetim Kurulu Lideri Kemal Akkaya, Türkiye ve Romanya ekonomilerinin yapısal benzerliklerine dikkat çekerek şu değerlendir-melerde bulundu:

“Romanya ve Türkiye, 90’larda başlayan dışa açılmanın dinamizmini koruyan lakin sahip oldukları potansiyele şimdi tam olarak ulaşamamış iki ekonomi. Avrupa Birliği üyesi bir ülke olarak Romanya’nın Avrupa içindeki ticaret avantajları ile Türkiye’nin üretici ve ihracatçı rolü son derece uyumlu. Coğrafik yakınlık ve lojistik imkanların kolaylığı da yeni iş geliştirme açısından değerli bir avantaj. Hakikaten bunun bir sonucu olarak Romanya’da 20 bine yakın Türk sermayeli şirket bulunuyor.” İki ülke ortasındaki ticaret hacminin mevcut düzeyine de değinen Akkaya, mevcut modelin hudutlarına işaret etti:

“Buna karşın iki ülke ortasındaki ticaret hacmi 10 milyar dolar düzeyinde sıkışmış durumda. Karşılıklı mal ticareti sonlu ve her iki ülke de Avrupa Birliği için birer pazar pozisyonunda. Mal ticaretini artırmaya yönelik gayretler ise istek edilen sonucu vermedi” dedi. Akkaya, tahlilin ticaret modelinin dönüşümünden geçtiğini vurgulayarak kelamlarını şöyle tamamladı:

“Bu noktada teklifimiz; iki ülke ortasındaki ticari iş birliğini karşılıklı mal satışı üzerinden değil, stratejik ortak yatırımlar üzerinden geliştirmek. Güç, tarım ve dijital teknoloji üzere alanlarda sermaye güçlerinin birleştirilmesi ve başarılı yatırımlar üzerinde paydaşlıklar kurulması, ekonomik bağlara yeni bir dinamizm kazandıracaktır.”

“Romanya’daki yeni fırsatlara açığız”

Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Lider Vekili ve Genel Müdürü Murat Barışık, Romanya’dan gelen heyeti ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirterek şunları söyledi:

“Bulls Yatırım olarak en kısa müddette Romanya’da kıymetli dostlarımızı ziyaret edeceğiz. Yaklaşık 20 bin Türk şirketinin faaliyet gösterdiği bu pazarda biz de yer almak ve fırsatları pahalandırmak istiyoruz.”

Barışık, şirket olarak sermaye yapısını güçlendirme ve kurumsallaşma çalışmalarına devam ettiklerini vurgularken, Türkiye ve Romanya ortasındaki güçlü bağların ekonomik iş birliklerini daha da ileri taşıyacağını söz etti.

4 milyar euroluk asansör yenileme fonu

Romanya-Türkiye Ticaret ve Sanayi Odası Lideri Dr. Tamer Atalay, AB’nin 4 yıl içinde Romanya’ya 78 milyar euroluk fon dayanağı planının içinde birçok kesime dayanak sağladığını aktarırken “teknik” hizmetlerde de fırsat olduğunu anlattı. Atalay, yılın ikinci yarısında Çavuşesku periyodundan kalma eski asansörlerin yenilenmesi için fon sağlanacağını tüm belediyelerin “asansör ihalesine” çıkacağını da anlattı. Atalay, “Yaklaşık 4 milyar euroluk bir bütçe. Konya asansör üretim ve ihracatta bir numara lakin Romanya’ya ihracat yok denilecek kadar az. Çıkan ihalelerle daha faal olması lazım” diye konuştu.