Nagihan KALSIN
Jeopolitik tansiyonlar, yüksek faiz oranları ve artan korumacılık kıskacındaki dünya ekonomisi için güç arz güvenliğinin “yumuşak karın” olduğunu söz eden Cormann, Türkiye’nin sahip olduğu avantajların altını çizdi.
Yeni bir fırsat penceresi açılıyor
Küresel tedarik zincirlerinin tekrar yapılandığı dönemde Türkiye’nin rolünün kritik bir eşikte olduğunu lisana getiren Cormann, ıslahatların değerine dikkat çekerek şunları söyledi: “Türkiye’nin üretim ve yatırım açısından daha güçlü bir merkez haline gelme potansiyeli bulunmaktadır ve tezli ıslahatlar potansiyelin hayata geçirilmesine yardımcı olabilir. Türkiye güçlü bir başlangıç noktasına sahiptir: stratejik pozisyonu, genç ve geniş iş gücü ile esaslı sanayi altyapısı, firmaların üretim ve tedarik zincirlerini yine değerlendirdiği bir devirde değerli avantajlar sunmaktadır.”
Enerji arzı global iktisadın en büyük kırılganlığı
Küresel büyüme üzerindeki baskının temel kaynağının Orta Doğu’daki istikrarsızlık olduğunu kaydeden Genel Sekreter, şu görüşleri paylaştı: “Küresel büyüme baskı altında ve en temel kırılganlık, Orta Doğu’daki güç ve emtia arzındaki kalıcı kesintilerde yatıyor. Kesintiler, firmalar ve hanehalkları için maliyetleri artırarak gerçek gelirler üzerinde baskı oluşturuyor. Enflasyonun düşüş eğilimine girdiği bir dönemin akabinde, yeni baskılar fiyat istikrarına dönüş yolunu daha belgisiz hale getirdi.”
Cormann, açıklamalarına şöyle devam etti: “Orta Doğu’daki devam eden çatışmalar, global güç arz yollarının ne kadar ağırlaştığını ve birçok iktisadın hâlâ ithal fosil yakıtlara ne kadar bağımlı olduğunu ortaya koydu. Kesintilerin sürmesi hâlinde güç ve gübre fiyatlarındaki artış enflasyonist baskıları canlı tutabilir, finansal şartları daha da sıkılaştırabilir ve bilhassa varlık değerlemelerinin yüksekliği ile kamu-özel borç düzeylerinin artmış olması dikkate alındığında daha sert piyasa düzeltmeleri riskini artırabilir.”
Korumacılık tehdidi ve çok taraflı tahlil arayışı
Mathias Cormann, dünya ticaretinde yükselen duvarların verimliliği düşürdüğünü savunuyor. Ekonomik güvenlik telaşlarının hür ticareti baltalamaması gerektiğini hatırlatan Cormann, şu değerlendirmeyi yaptı: “Ticaret siyasetlerindeki gelişmeler de baskıyı artırıyor. Daha kısıtlayıcı ticaret tedbirlerine yönelim, piyasaları parçalayarak firmalar için meçhullüğü artırıyor ve hudut ötesi yatırımları caydırıyor. Tıpkı vakitte şirketlerin tedarikçilerini çeşitlendirmeye ve dayanıklılık oluşturmaya çalıştığı bir dönemde global kıymet zincirlerinin verimliliğini azaltıyor.”
Cormann, iş dünyasına yönelik yapısal ıslahat ajandasını da şu sözlerle özetledi: “Türkiye, OECD’nin kıymetli bir üyesidir ve tarımdan yapay zekâya kadar geniş bir yelpazede çalışmalarımıza faal katkı sunmaktadır. İş birliğimizi, global siyaset diyaloğu için kıymetli bir platform sağlayan OECD İstanbul Merkezi aracılığıyla da derinleştirmeye devam ediyoruz. Yapısal ıslahatlar ve iş ortamı konusunda odak noktamız, firmaların yatırım yapmasını, büyümesini ve yenilik geliştirmesini desteklemektir. Kapsamda direkt yabancı yatırımlar üzerindeki düzenleyici engellerin azaltılması, iflas süreçlerinin sadeleştirilmesi ve üniversiteler ile iş dünyası ortasındaki bağların güçlendirilmesi yer alıyor.”
Gelişmekte olan piyasalarda yatırımcı davranışlarının değiştiğini belirten Cormann, Türkiye’nin uzun vadeli yatırım perspektifiyle ayrıştığını vurguladı: “Gözlemlediğimiz temel değişim, gelişmekte olan ülkelerden genel bir geri çekilmeden fazla ülkeler ortasında daha güçlü bir ayrışmanın ortaya çıkmasıdır. Artan jeopolitik belirsizlik ortamında global yatırımcılar sermayelerini yönlendirecekleri ülkeler konusunda daha seçici davranıyor. Türkiye’nin pozisyonu, birçok benzeri ülkeye kıyasla kısa vadeli akımlardan çok uzun vadeli yatırımlara daha güçlü vurgu yapılması sayesinde desteklenmektedir.”
Para ve maliye siyasetinde “güçlü koordinasyon” vurgusu
Fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme için tek yol olduğunu hatırlatan OECD Genel Sekreteri, siyaset yapıcılara şu mesajı verdi: “Enflasyon gayeye kalıcı olarak yaklaşana kadar para politikasının gereğince sıkı tutulması gerekmektedir. Maliye ve para siyasetleri ortasında güçlü bir koordinasyon sağlanmalıdır. Kalıcı fiyat istikrarının sağlanması Türkiye iktisadına değerli faydalar sunacaktır. İtimadı artıracak, ekonomik bozulmaları azaltacak ve daha sürdürülebilir büyümeyi destekleyecektir.”
“Mevcut program meyvelerini veriyor”
Türkiye’nin iktisat idaresi tarafından uygulanan dezenflasyon programına tam takviye veren Cormann, “Türkiye’nin enflasyonla gayret programı çalışmaktadır ve etapta öncelik siyaset rotasını değiştirmek değil, mevcut programı kararlılıkla tamamlamaktır. Enflasyon beklentileri de paralel formda düşmüştür. Güç ve emtia fiyatlarındaki gelişmeler üzere global riskler devam ederken, uzun vadeli ve istikrarlı sermayeye odaklanan ekonomiler daha güçlü bir pozisyon elde edebilir. Çerçevede Türkiye’nin üretim ve yatırım merkezi olma rolü daha da güçlenebilir” sözlerini kullandı.