ABD ile Çin heyetlerinin, Lider Donald Trump’ın gelecek hafta Çin’e yapacağı ziyaretin çabucak öncesinde iktisat ve ticaret müzakerelerinin yeni çeşidi için Güney Kore’de bir ortaya geleceği bildirildi.
Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, ekonomik ilgilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin, 12-13 Mayıs’ta Güney Kore’de ABD tarafı ile iktisat ve ticarete ait istişareler yürüteceği belirtildi.
Tarafların geçen yıl karşılıklı gümrük tarife artışlarıyla tırmanan ticaret tansiyonu ve başka ekonomik uyuşmazlıkların tahlili için yürüttüğü müzakerelerin yeni çeşidi, Trump’ın 14-15 Mayıs’ta Çin’e yapmayı planladığı ziyaretin çabucak öncesine denk geliyor.
Trump’ın daha evvel 31 Mart-2 Nisan’da yapılacağı bildirilen Çin ziyareti, İran’daki savaşla ilgilenmek üzere ülkesinde bulunması gerektiği gerekçesiyle 14-15 Mayıs’a ertelenmişti.
Bessent, Çin’den evvel Japonya ve Güney Kore’de görüşmeler yapacak
ABD Hazine Bakanı Bessent de ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Lider Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin’de yapacağı “tarihi zirve” öncesinde Japonya ve Güney Kore’de bir dizi görüşme yapmak üzere yola çıkacağını duyurdu.
12 Mayıs’ta Tokyo’da Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve öbür hükümet ile özel temsilcileriyle ABD-Japonya ekonomik bağlantılarına ait görüşmeler gerçekleştireceğini belirten Bessent, 13 Mayıs’ta ise Seul’de Çin’in ekonomik bağlardan sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı ile bir görüşme yapacağını akabinde Trump ile Şi ortasındaki Başkanlar Doruğu için Pekin’e geçeceğini aktardı.
Bessent, “Ekonomik güvenlik ulusal güvenliktir ve Lider Trump’ın ‘Önce Amerika Ekonomik Gündemi’ni ilerletmek üzere çalışırken verimli bir dizi görüşme gerçekleştirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum.” sözlerini kullandı.
ABD-Çin müzakereleri
ABD ile Çin ortasındaki ilgiler, Trump’ın ikinci iktidar periyodunda bir tarafta Washington idaresinin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları ile başka tarafta Çin’in global tedarikin büyük kısmını karşıladığı ender toprak elementlerinin denetimine yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi uyuşmazlıkta düğümlenmişti.
İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre’nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere’nin başşehri Londra’da, temmuzda İsveç’in başşehri Stockholm’de, eylülde İspanya’nın başşehri Madrid’de, ekimde Malezya’nın başşehri Kuala Lumpur’da ve bu yıl martta Fransa’nın başşehri Paris’te bir ortaya gelmişti.
Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük dönemlerle iki sefer askıya alan taraflar, beşinci cins müzakerelerin sonunda ekonomik uyuşmazlıkların tahliline dair süreksiz bir mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.
Süreksiz uzlaşma
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Lideri Şi Cinping’in 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde yaptığı görüşmenin akabinde verilen olumlu bildirilerle taraflar uyuşmazlık bahislerinde süreksiz bir uzlaşmaya varmıştı.
Görüşmede, iki ülke, “karşılıklı tarifeler” kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım’dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.
Çin tarafı, fentanil ve öncül unsurlarının ihracatının denetimi konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki önlemlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifeyi yüzde 10’a düşüreceğini bildirmişti.
Washington idaresi 29 Eylül’de, ihracat denetimi uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan hisse sahibi olduğu iştirakleri da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da az toprak elementlerinin ihracatının denetimine ait 9 Ekim’de aldığı önlemlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.
ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik dallarına başlattığı 301. unsur soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman fiyatı getirilmesine ait kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı önlemleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.
