Haziranda Afrika pazarına ihracatını yüzde 32 artıran Türkiye, yılın birinci altı ayında 11 milyar dolarlık dış satıma ulaştı. Kıymet bazında ihracat artışında Mısır birinci sırada yer alırken, en fazla ihracat yapılan ülke ise 2,1 milyar dolarla Fas oldu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) datalarından derlenen bilgilere nazaran, Türkiye’nin Afrika ülkelerine yönelik ihracatı haziran ayında geçen yılın tıpkı devrine kıyasla yüzde 32 artarak 1,9 milyar dolara yükseldi. Ocak-haziran devrinde ise kıtaya yapılan ihracat yüzde 12 artış göstererek 11 milyar dolara ulaştı.
Mısır ihracat artışında birinci sırada
Yılın birinci yarısında ihracatını paha bazında en fazla artırdığı Afrika ülkesi 349,4 milyon dolarlık yükselişle Mısır oldu. Mısır’ı 345,6 milyon dolarlık artışla Fas, 151 milyon dolarla Nijerya takip etti.
Listede ayrıyeten Güney Afrika Cumhuriyeti 109 milyon dolar, Cibuti 93,8 milyon dolar, Mali 84 milyon dolar, Etiyopya 71,5 milyon dolar, Liberya 66 milyon dolar, Tunus 64,5 milyon dolar ve Somali 51,3 milyon dolarlık artışla öne çıktı.
En fazla ihracat Fas’a yapıldı
Türkiye’nin Afrika’da en fazla ihracat gerçekleştirdiği ülke ise 2,1 milyar dolarla Fas oldu. Bu ülkeye yapılan ihracat geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 19,1 artış kaydetti. Fas’ın akabinde 1,9 milyar dolarla Mısır, 1,3 milyar dolarla ise Libya geldi.
“Türkiye’nin farkı tam da burada ortaya çıkıyor”
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Afrika İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Osman Aksoy, Türkiye’nin Afrika pazarındaki ihracat muvaffakiyetinin tek bir ekonomik göstergeyle açıklanamayacağını belirterek, son 20 yılda kurulan güçlü diplomatik bağlantılar ile özel kesimin alandaki aktifliğinin bu başarıda kıymetli rol oynadığını söyledi.
Son iki yılda Afrika ülkeleriyle diplomatik temasların yoğunlaştığını tabir eden Aksoy, karşılıklı ziyaretlerin ticaret hacminin büyümesine kıymetli katkı sağladığını lisana getirdi.
Karma Ekonomik Komisyon (KEK) toplantıları, JETCO sistemleri ve Türkiye-Afrika İş ve Ekonomi Forumu (TABEF) kapsamında gerçekleştirilen temasların iş dünyası açısından değerli fırsatlar sunduğunu belirten Aksoy, global ticarette yaşanan dönüşümün de Türkiye için yeni avantajlar oluşturduğunu vurguladı.
“Afrika ülkeleri artık sadece finansman sağlayan değil, teknoloji paylaşan, üretime ortak olan ve insan kaynağını geliştiren partnerler arıyor. Türkiye’nin farkı tam da burada ortaya çıkıyor. Biz Afrika’ya kaide koşan değil, birlikte üreten, kaynak alan değil paha oluşturan, kısa vadeli çıkar değil, uzun vadeli paydaşlık hedefleyen bir anlayışla yaklaşıyoruz. Bu yaklaşım kıta genelinde önemli bir inanç oluşturmuş durumda. İkinci yarıda da bu ivmenin devam edeceğini düşünüyorum. Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı’nın (AfCFTA) giderek daha aktif hale gelmesi, Türk Hava Yolları’nın kıta genelindeki güçlü temas ağı, Türk müteahhitlerinin Afrika’da bugüne kadar 100 milyar doları aşan proje deneyimi ve karşılıklı üst seviye ziyaretlerin oluşturduğu siyasi irade, ihracatımızın önümüzdeki devirde de artarak devam edeceğine işaret ediyor. Artık amacımız sadece daha fazla ihracat yapmak değil, Afrika’da daha fazla üretmek, yatırım yapmak ve kalıcı ekonomik paydaşlıklar tesis etmek.”
Mısır ve Fas vurgusu
Aksoy, Türkiye’nin bilhassa Mısır ve Fas ile geliştirdiği ticari alakaların dikkat çektiğini belirterek, Mısır’da son periyotta yaşanan ihracat artışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kahire ziyaretinin akabinde başlayan yeni periyodun tesirli olduğunu söz etti.
Karşılıklı itimat ortamının güçlenmesi ve iktisat diplomasisinin sürat kazanmasının özel dalın önünü açtığını kaydeden Aksoy, “Bunun yanında Süveyş Kanalı’nın global ticaretteki kritik pozisyonu, Mısır’ın yaklaşık 110 milyonluk iç pazarı, gelişen sanayi bölgeleri ve Afrika ile Körfez pazarlarına erişim sağlayan lojistik avantajı, Türk firmaları açısından değerli fırsatlar sunuyor. Bugün başta dokuma ve hazır giysi olmak üzere güç, petrokimya, makine, demir-çelik, beyaz eşya ve inşaat gereçleri dallarında Türk şirketlerinin Mısır’daki yatırımlarının ve ticaret hacminin istikrarlı formda arttığını görüyoruz.” diye konuştu.
Fas’ın ise uzun yıllardır sürdürdüğü istikrarlı iktisat siyasetleri, yatırım dostu uygulamaları ve Avrupa ile Afrika arasında lojistik bir merkez pozisyonunda bulunması sayesinde Türk iş dünyasının en değerli ticaret ortaklarından biri haline geldiğini belirten Aksoy, Tanger Med Limanı’nın sağladığı avantajlar, otomotiv ve havacılık endüstrisindeki gelişmeler ile yenilenebilir güç yatırımlarının Fas’ı stratejik bir üretim ve dağıtım merkezi haline getirdiğini söyledi.
Aksoy, “Ayrıca 2030 FIFA Dünya Kupası kapsamında gerçekleştirilecek ulaşım, şehircilik ve altyapı yatırımlarının Türk müteahhitlik kesimi, yapı gereçleri üreticileri ve hizmet kesimleri açısından kıymetli fırsatlar oluşturacağına inanıyoruz.” dedi.
Hedef uzun vadeli ekonomik ortaklık
Afrika’daki temel gayelerinin sadece ticaret hacmini büyütmek olmadığını söz eden Aksoy, Türkiye-Afrika ekonomik ilgilerini daha güçlü, sürdürülebilir ve nitelikli bir yapıya kavuşturmayı amaçladıklarını söyledi.
Karşılıklı yatırımların artırılması, ortak üretim anlayışının geliştirilmesi, teknoloji transferi, sanayi iş birlikleri ve beşeri sermayenin güçlendirilmesinin önümüzdeki devrin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Aksoy, Afrika’nın genç nüfusu, süratli kentleşen ekonomileri ve büyüyen pazarıyla kıymetli fırsatlar sunduğunu lisana getirdi.
AfCFTA ile birlikte kıtanın 1,4 milyarı aşkın nüfusu kapsayan büyük bir ortak pazara dönüştüğünü söz eden Aksoy, Türk şirketlerinin kısa vadeli ticaret yerine uzun vadeli yatırım anlayışıyla hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“Güçlü yönlerimizi daha fazla kurumsal kapasite, finansal enstrümanlar, dijital dönüşüm, mahallî paydaşlıklar ve uzun vadeli stratejik planlamayla tahkim etmemiz gerekiyor. Afrika’da başarılı olacak şirketler sadece eser satanlar değil, üretim yapan, istihdam oluşturan, bilgi paylaşan ve lokal iktisatların kalkınmasına katkı sunan şirketler olacak. Türkiye’nin Afrika’ya bakışını öbür birçok global aktörden ayıran temel konu da budur. Bizim münasebetlerimiz tahakküm üzerine değil, teşrik-i mesai üzerine konseyidir, tek taraflı menfaat değil, müşterek kalkınma anlayışını temel alır. Tarih boyunca sömürgecilik deneyimi yaşamamış bir ülke olarak Afrika ile kurduğumuz münasebetlerin merkezinde karşılıklı güven, saygı ve samimiyet bulunmaktadır. Bu sebeple Türkiye, Afrika’da sadece ekonomik bir ortak değil, birebir vakitte emniyetli bir dost ve uzun vadeli bir yol arkadaşı olarak görülmekte.”
