Brent petrolün 100 doların üzerinde kalması ve ABD tahvil faizlerinin 18 ayın doruğuna çıkması global risk iştahını düşürdü. Asya borsaları sert gerilerken ABD vadelileri yatay, Avrupa vadelileri ise zayıf açılışa işaret etti.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki çatışmaların ikinci kıymetli güç koridoruna yayılması ve Brent petrolün tekrar 100 doların üzerine çıkmasıyla haftanın son süreç gününe satış baskısıyla başladı.
İran dayanaklı Husilerin iki Suudi petrol tankerini amaç alması, Hürmüz Boğazı’nın akabinde Babülmendep’teki sevkiyat güvenliğini de gündeme taşıdı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun yine hızlanabileceği ve merkez bankalarının faizleri artırabileceği beklentisini güçlendirdi.
ABD’nin 60 ticaret ortağına yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında yeni gümrük vergileri getirmesi de fiyat baskılarına ait tasaları artırdı. Tahvil piyasasındaki satışlar hızlanırken dolar güçlendi, hisse piyasalarında riskten kaçış eğilimi öne çıktı.
Asya’da satışlar derinleşti
Japonya’da Nikkei 225 Endeksi yüzde 2,98 düşüşle 64.442,59 puana geriledi. Güney Kore’de Kospi Endeksi’ndeki kayıp gün içinde yüzde 6’ya kadar ulaştı.
Hong Kong’da Hang Seng Endeksi yüzde 1,27 azalarak 24.891,84 puana indi. Çin’de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,20 kayıpla 3.830,19 puanda süreç gördü.
Avustralya’da All Ordinaries Endeksi yüzde 1 düşüşle 8.927,70 puana geriledi. Hindistan’da Sensex Endeksi yüzde 0,93 bedel kaybederek 75.677,49 puana indi.
MSCI’nın Japonya dışındaki Asya-Pasifik paylarını izleyen endeksi de yüzde 1 düştü. Teknoloji ve yarı iletken payları, yüksek yapay zekâ harcamalarına ait telaşların tesiriyle satış baskısında kaldı.
Wall Street teknolojiyle geriledi
New York borsası perşembe gününü sert düşüşle tamamladı. S&P 500 Endeksi yüzde 1,21 azalarak 7.408,30 puana, Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 2,15 kayıpla 25.137,69 puana geriledi.
Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,97 düşüşle 51.711,65 puanda kapandı. ABD borsalarında süreç hacmi 16,21 milyar hisse olurken, düşen payların sayısı yükselenlerin bariz biçimde üzerinde gerçekleşti.
Alphabet payları, şirketin yapay zekâ altyapısı için yatırım harcamalarını yükseltmesinin akabinde yüzde 7 geriledi. Tesla payları ise iki yıldan uzun mühletin akabinde yine negatif özgür nakit akışı açıklamasıyla yüzde 14,5 düştü.
Intel’in beklentileri aşan sonuçları ve seans sonrası süreçlerde yüzde 4’ün üzerindeki yükselişi, teknoloji bölümündeki genel satış baskısını bilakis çevirmeye yetmedi.
ABD ve Avrupa vadelileri temkinli
ABD’de Dow Jones ve S&P 500 vadeli kontratları yataya yakın seyretti. Nasdaq vadeli kontratları ise teknoloji paylarındaki satışların akabinde hafif negatif bölgede kaldı.
Vadeli piyasalardaki sonlu hareket, yatırımcıların evvelki günkü sert düşüşün akabinde yeni durum almakta isteksiz kaldığını gösterdi. Petrol ve tahvil faizlerinin yönü, açılış öncesinde temel belirleyici olacak.
Avrupa’da endeks vadeli kontratları yatay ile hafif negatif bir açılışa işaret etti. Euro Stoxx 50, DAX ve FTSE 100 vadeli kontratlarında güç maliyetleri ve faiz görünümüne ait temkinli fiyatlama izlendi.
Avrupa borsaları evvelki günü de düşüşle tamamlamıştı. Stoxx Europe 600 Endeksi yüzde 1,18, DAX yüzde 1,56, CAC 40 yüzde 1,64 ve FTSE 100 yüzde 0,73 bedel kaybetmişti.
Dolar güçlendi, yen baskıda
Dolar Endeksi yüzde 0,3’lük evvelki gün yükselişinin akabinde 101,46 düzeyinde kaldı. Endeks, temmuz ayının en yüksek seviyesine yakın seyretti.
Euro/dolar paritesi 1,1377, sterlin/dolar paritesi 1,3308 düzeyinde süreç gördü. Sterlin, dolar karşısında son üç haftanın en düşük düzeylerine yakın kaldı.
Dolar/yen paritesi 163,9 etrafında seyrederek yaklaşık 40 yılın en yüksek düzeylerini test etti. Japonya Maliye Bakanlığı döviz piyasasına müdahale ihtarlarını sürdürürken ABD Hazine Bakanlığı da yendeki aşırı oynaklığa dikkat çekti.
Avustralya doları 0,6968, Yeni Zelanda doları 0,5776 ABD doları düzeyinde süreç gördü. Güç ithalatına bağımlı ülkelerin para üniteleri, petrol fiyatlarındaki yükselişten daha fazla etkilendi.
Tahvil faizleri tepeye çıktı
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,707 ile 18 ayın en yüksek düzeylerinde seyretti. Faiz gün içinde yüzde 4,7135 düzeyini gördü.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,17’ye yükseldi. Uzun vadeli faiz, yüzde 5,201 ile 2007’den bu yana görülen en yüksek düzeye yaklaştı.
İki yıllık tahvil faizi yüzde 4,3555 düzeyinde bulunurken piyasalar Fed’in gelecek haftaki toplantısında faiz artırma mümkünlüğünü yaklaşık üçte bir olarak fiyatladı. Eylül toplantısına yönelik faiz artışı ihtimali yüzde 80’in üzerine çıktı.
Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,199, İngiltere’nin 10 yıllık faizi yüzde 5,109 ve Japonya’nın 10 yıllık faizi yüzde 2,816 düzeyinde süreç gördü.
Petrol 100 doların üzerinde
Brent petrolün varil fiyatı evvelki gün yüzde 7 yükselerek 102 dolarla iki ayın doruğunu gördü. Yeni günde fiyat 100,32 dolar etrafında dengelendi.
Batı Teksas tipi ham petrol perşembe gününü yüzde 6,2 yükselişle 92,19 dolardan tamamladı. Brent petroldeki aylık yükseliş yüzde 40’a yaklaştı.
Altının ons fiyatı evvelki günkü yüzde 2’lik kaybın akabinde 4.030–4.047 dolar bandında süreç gördü. Yüksek faiz beklentisi ve güçlenen dolar, jeopolitik risklere karşın altın üzerinde baskı oluşturdu.
Gümüşün ons fiyatı yüzde 0,7 düşüşle 57,29 dolara, platin yüzde 1,3 kayıpla 1.579,49 dolara ve paladyum yüzde 1,5 düşüşle 1.237,50 dolara geriledi.
Gözler PMI ve Fed takviminde
Küresel piyasalar bugün Avrupa, İngiltere ve ABD’de açıklanacak temmuz ayı öncü imalat, hizmet ve bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi datalarını izleyecek.
Euro Bölgesi öncü PMI bilgileri Türkiye saatiyle 11.30, İngiltere bilgileri 12.30 ve ABD bilgileri 16.45’te açıklanacak. ABD’de haziran ayı yeni konut satışları da saat 17.00’de yayımlanacak.
Verilerin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed’in gelecek haftaki toplantıda faiz artırma mümkünlüğünü daha da yükseltebilir. Zayıf bilgiler ise petrol kaynaklı enflasyon baskısı ile büyüme tasaları arasındaki dengeyi tekrar gündeme taşıyacak.
Fed’in 28-29 Temmuz toplantısı, petrol fiyatlarının seyri, ABD-İran cephesindeki gelişmeler ve yeni tarifelere verilecek ticari reaksiyonlar haftanın devamında global piyasaların ana gündemini oluşturacak.
