Pekin’de yazılım firmasında programcı olarak çalışan 40 yaşındaki Fei Zhaojun, yöneticisiyle yapay zekânın geliştiricileri nasıl değiştireceği üzerine yaptığı sohbetten sadece iki hafta sonra işten çıkarıldı. Yaklaşık 160 kişinin işine son verildiği süreçte Fei, sektörün yaş odaklı tutumu ve teknolojik dönüşüm nedeniyle yeniden istihdam bulunmasının zor olduğunu düşünüyor.
İşsiz kaldıktan sonra geçimini sağlamak için alternatif yollar arayan Fei, kararın ardında yapay zekâ otomasyonunun etkili olduğuna inanıyor. Kendi durumunu değerlendirirken, bu yeni teknolojinin hem bir tehdit hem de kaçınılmaz bir araç haline geldiğini vurguluyor: “Eğer siz kullanmazsanız ve herkes kullanırsa, geçim kaynağınızı kaybedersiniz.”
Yaş Faktörü ve İstihdamda Daralma
Fei’nin yaşadığı durum, Çin’in yazılım sektöründe 40 yaş üzeri geliştiricilere olan talebin azaldığına dair daha geniş bir anlatının parçası. Çalışma hayatında hızla ilerleyen teknoloji, deneyimli çalışanların yerini bazen daha genç veya daha otomasyona uygun profillere bıraktırıyor. Bu tablo, kariyer geçişi yapmayı düşünenler için belirsizlik yaratıyor ve birçok kişiyi yeniden beceri kazanma zorunluluğuyla karşı karşıya bırakıyor.
Otomasyon Sadece Yazılımla Sınırlı Değil
Yapay zekâ ve robotik kullanımı Çin’de yalnızca yazılım şirketleriyle sınırlı kalmıyor. Ülke çapındaki posta merkezlerinde paket ayrıştırma görevleri artık insansı robotlarla deneniyor; trafik düzenlemelerinde ve hizmet sektöründeki rutin işlerde de otomasyondan faydalanılıyor. Plenum Research analisti Shujing He’ye göre, daha önce yüksek nitelik gerektiren bazı işlerin yükü artık yapay zekâ araçlarına kaydırılabiliyor.
He özellikle yazılım geliştirme ve multimedya içerik üretimi alanlarında mevcut görevlerin önemli bir kısmının yapay zekâya devredilebileceğini belirtiyor. Bu durum, yalnızca iş kaybı endişesi yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda iş tanımlarının ve çalışma yöntemlerinin hızla değişeceği bir geleceğe işaret ediyor.
Politikalar ve Şirket Yeniden Yapılanmaları
Çin hükümeti, kamu ve özel sektörlerde yapay zekâ ile robotik teknolojilerin benimsenmesini teşvik eden politikalar uyguluyor. Bu destek, teknolojik ilerlemeyi hızlandırırken, büyük teknoloji şirketlerinde entegrasyon ve yeniden yapılanma süreçlerinin de artmasına yol açtı. ABD merkezli örneklere benzer şekilde, Çin’de de bu süreçlere bağlı olarak istihdamda dalgalanmalar yaşanıyor.
Teknolojinin hızı, otomasyona uygun alanlarda çalışanların geleceğine dair belirsizlikleri derinleştiriyor. Bir yandan verimlilik ve yenilik vadeden bu dönüşüm, diğer yandan iş güvencesi ve mesleki kimlik açısından ciddi sorular doğuruyor.
