Türkiye genelinde konut satışında ağustos ayı verileri, satışların büyük bölümünün ikinci elden gerçekleştiğini ve metropollerin sektörde baskın kaldığını gösteriyor. Toplam satışların yarıdan fazlası 10 şehirde toplanırken, İstanbul tek başına yaklaşık yüzde 16 pay alarak lider konumunu korudu.
Bu dönemde kentsel dönüşümün hareket kazandığı kentlerde birinci el satışlarda artış gözlemlense de, genel eğilim ikinci el konutlara yönelik talebin sürmesi oldu. Alıcılar, fiyatların enflasyon karşısındaki seyrini ve alternatif finansman imkânlarını değerlendirirken, birçok bölgede kampanyalı satışlar tercih ediliyor.
İl ve bölge dağılımı öne çıkan noktalar
İstanbul 20.426 adetlik satış ve %16,03 pay ile ilk sırada yer aldı; kentte satışların yaklaşık %71,5’i ikinci elden oluştu. Ankara 10.851 satışla ikinci, İzmir 6.532 ile üçüncü sırada bulunurken; Antalya, Mersin, Bursa, Konya, Gaziantep ve Kocaeli de büyük hacim oluşturan iller arasında yer aldı. Söz konusu 10 ilin toplam satışlarda %54,53 pay alması dikkat çekti.
Marmara bölgesi ülke satışlarının önemli bir kısmını karşıladı; bölgedeki satışların yaklaşık %67,7’si ikinci el oldu. İç Anadolu pazardan %19,71 pay alırken, Akdeniz turizm ve liman bölgesi olarak %12,85’lik paya ulaştı. Ege’de birinci el satışlar nispeten daha belirgin olsa da ikinci el hâkimiyeti sürüyor.
Diğer bölgesel eğilimler ve özel durumlar
Karadeniz hattında 11.433 konut satılarak bölge toplamdan %8,97 pay aldı. Güneydoğu Anadolu 11.287 satışla yaklaşık %8,86 pay alırken, Doğu Anadolu 7.113 satışla %5,58 payla listede yer aldı; deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetleri özellikle birinci el satışlardaki artışı etkiledi.
Akdeniz bölgesinde, Antalya ve Mersin öncülüğünde yerli talep ikinci ele odaklanırken, yabancı alımlarındaki yavaşlama sıfır konut satışlarını geriletti. Genel tabloda, 127 bini aşan ülke satışlarının yaklaşık 40 bini Marmara’dan geldi.
Fiyatlar, yatırım ve şehir bazlı farklılıklar
Ortalama satılık konut fiyatları ülke genelinde 5 milyon TL’yi aşmış durumda; İstanbul’da bu ortalama yaklaşık 8,7 milyon TL seviyelerinde. İkinci el satış ağırlığı, bireysel yatırımcının kiradan çıkma eğilimini ve oturum amaçlı ev sahibi olma yönelimini vurguluyor. İnşaat firmalarının kampanyaları ve alternatif finansman modelleri alıcıların tercihlerini etkiliyor.
Sıfır konutta Iğdır, ikinci elde Adıyaman öne çıktı. Iğdır’da satılan 193 konutun 124’ü yeni proje olup sıfır konut oranı %64,25 ile en yüksek seviyede görüldü. Ardahan, Kars, Erzincan ve Bitlis de yüksek sıfır konut oranlarıyla dikkat çekti. Öte yandan Adıyaman’da ikinci el satışların payı %78,8’e ulaşarak en yüksek ikinci el oranı kaydedildi; Malatya, Hatay, Artvin, Karabük ve İstanbul da yüksek ikinci el oranları sergiledi.
Genel değerlendirme: Ağustos verileri, büyük şehirlerin ve Marmara bölgesinin satışlardaki ağırlığını doğrularken, ikinci el konut talebinin hâlen güçlü olduğunu; bunun yanında bölgesel farklılıkların, deprem sonrası yeniden yapılaşma ve yabancı alım dinamiklerinin pazarı biçimlendirmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
