1. Haberler
  2. Dünya
  3. Dünyanın gözü Çin’de: Trump, Putin ve Şi’den tarihi zirve

Dünyanın gözü Çin’de: Trump, Putin ve Şi’den tarihi zirve

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında üçlü toplantıda bir araya geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, liderler, küresel barışı ilgilendiren önemli konularda görüş alışverişinde bulunacak.

ABD, Çin ve Rusya liderleri, ilk kez “stratejik istikrar diyaloğu” niteliğinde üçlü zirve gerçekleştiriyor.

Avrupa ve Orta Doğu’daki savaşların, Pasifik’teki güç rekabetinin gölgesinde üç ülkeyi aynı masada buluşturan toplantıda Ukrayna, İran veya Kuzey Kore ile bağlantılı güncel jeopolitik kriz konularının ele alınması bekleniyor.

Zirve, büyük güçler arasında bu türden bir toplantının yakın dönemdeki ilk örneği olması dolayısıyla sembolik anlam taşıyor.

Üçlü toplantı öncesi taraflar arasında yapılan tartışmalara dair açıklamalar, zirvede nükleer silahların kontrolüne ilişkin konuların da görüşüleceğine işaret ediyor.

“Dünyanın istikrarı, büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı”

Çin Devlet Başkanı Şi, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, üç ülkenin liderlerinin yaptıkları ilk yüz yüze görüşmenin “çığır açıcı önemde” olduğunu belirtti.

Büyük ülkeler arasındaki temasların bir seçenek değil zorunluluk olduğunu ifade eden Şi, “Dünyanın istikrarı, büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı.” ifadesini kullandı.

Şi, Çin, Rusya ve ABD’nin küresel sınamalarla başa çıkmakta örnek olması, dünya barışını ve istikrarını koruması gerektiğini vurguladı.

“Şu an tarih yazıyoruz”

ABD Başkanı Trump da toplantının başında yaptığı açıklamada, Şi’ye ev sahipliği için teşekkür ederek “Bu seyahatimde, ABD, Rusya ve Çin liderleri arasındaki ilk üçlü toplantıyı gerçekleştirme fırsatı bulmaktan dolayı son derece memnunum. Şu an tarih yazıyoruz. Üçümüzün konuşacağı çok şey var ve şimdiden pek çok konuyu ele aldık.” ifadelerini kullandı.

Dünyanın en büyük 3 ülkesinin lideri olarak sadece kendi halklarını değil tüm gezegeni etkileyen konularda “açık, saygılı ve verimli diyalog” sorumlulukları olduğunu belirten Trump, daha önceki liderlerin diyalog kurmadığını savundu.

Trump, diyaloğu reddederek sorunların çözülmeyeceğini vurgulayarak “Dolayısıyla, diyalog ve ifade imkanlarını kısıtlayarak hiçbir zaman barış sağlanamamıştır. Birlikte, farklı bir yol izlemeyi tercih ediyoruz. Tarihi bir zirve, bize bir dizi çok önemli konuda yeni fırsatlar ve yaklaşımlar arama imkanı sunuyor.” dedi.

Nükleer yorumu

Trump, ABD, Rusya ve Çin’in dünyanın en büyük nükleer güçleri olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Dünyanın açık ara en büyük üç nükleer gücü olan ABD, Rusya ve Çin, dünyadaki nükleer silahların sayısının nasıl azaltılabileceğini ve bu silahların kullanılma riskinin nasıl düşürülebileceğini görüşmek için benzersiz bir konumda bulunuyor. Şunu da belirtmeliyim ki, nükleer silahların azaltılması açıkçası oldukça zor bir iştir çünkü bir kez nükleer silahlara sahip olduğunuzda, onu bırakmak zordur.”

Trump, dünya çapında nükleer silahların geliştirilmesiyle mücadeleyi de ele alacaklarını aktararak “İran’da yaptığımız şey bu. İran’ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade etmeyeceğiz.” diye konuştu.

Ukrayna-Rusya Savaşı ve UCM

Görüşmede Rusya-Ukrayna Savaşı’nı da ele alacaklarını ve bu konuda Putin ile daha önceden görüştüğünü belirten Trump, “Ben de Putin de umuyoruz ki karşı taraf da bu savaşın sona erdiğini görmek istiyor.” dedi.

Trump, “Ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kontrolden çıkmış küreselci kuruluşlara karşı ülkelerimizin egemenliğini korumanın yollarını önereceğim. Uluslararası Ceza Mahkemesinin yetki sınırlarını çoktan aştığını düşünüyorum ve sanırım hepimiz bu konuda hemfikiriz.” ifadelerini kullandı.

“Ülkelerimizin, bölgesel çatışmaların çözümü konusunda birçok ortak çıkarı bulunuyor”

Rusya Devlet Başkanı Putin de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyeleri Rusya, Çin ve ABD liderlerinin üçlü formattaki görüşmesinin ilk kez gerçekleştiğini belirterek, görüşmenin organize edilmesinden dolayı Çin tarafına teşekkür etti.

Putin, üç ülkenin de İkinci Dünya Savaşı’nda galip taraflar olduğuna dikkati çekerek, “Ülkelerimizi sadece bu değil, aynı zamanda uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik ortak sorumluluğumuz birleştiriyor. BM’nin kuruluşunda öncü rol üstlendik. Bu nedenle, BM Şartı ve şartta yer alan ilkeler dahil, bu evrensel örgütün kurulmasıyla şekillenen uluslararası hukuk sisteminin korunması ve güçlendirilmesi, hepimizin sorumluluğundadır.” diye konuştu.

Görüşmede, küresel ve bölgesel ekonomik ilişkileri, gıda ve enerji güvenliği gibi konuları ele alacaklarını kaydeden Putin, şöyle devam etti:

“Ülkelerimizin, Ukrayna meselesi dahil bölgesel çatışmaların çözümü konusunda birçok ortak çıkarı bulunuyor. Bu konuyu dün Çin Devlet Başkanı ile de görüştük. Bugün ise ABD Başkanı’nın inisiyatifiyle gerçekleştirdiğimiz ikili görüşmede, bu konuya geniş yer ayırdık. Uluslararası terörizm, uluslararası organize suç gibi tehdit ve zorluklarla mücadele konusunda da ortak çıkarlarımız var. Rusya, Çin ve ABD’nin, halklarımızın karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkarlar dengesi temelinde yapıcı ve ortaklık anlayışıyla işbirliği yapmaları halinde, dünyada güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine önemli katkı sağlayabileceğine inanıyorum.”

33. APEC Zirvesi, 17-19 Kasım’da Çin’in Guangdong eyaletinin Şıncın kentinde düzenleniyor.

Pasifik kuşağındaki 21 ekonominin oluşturduğu APEC, ilk zirvesini 1993’te toplamıştı. Çin daha önce 2001’de Şanghay ve 2014’te Pekin’de düzenlenen zirvelere ev sahipliği yapmıştı.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

KAI ile Haber Hakkında Sohbet
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.