Asya piyasaları salı günü ABD ile İran arasındaki tansiyonun petrol fiyatlarını yükseltmesi ve global faiz görünümünü belirsizleştirmesiyle geriledi.
Petrol fiyatları, haftanın birinci süreç gününde kaydedilen yaklaşık yüzde 10’luk yükselişin akabinde salı sabahı da artışını sürdürdü. Güç maliyetlerindeki süratli yükseliş, enflasyonun beklenenden daha uzun müddet yüksek kalabileceği telaşını güçlendirdi.
Yatırımcılar, yüksek petrol fiyatlarının ABD Merkez Bankasının faiz indirimlerini geciktirebileceğini, hatta yeni faiz artırımlarını gündeme getirebileceğini kıymetlendiriyor.
Güney Kore’de kayıp yüzde 2’yi aştı
Asya borsalarındaki en sert satışlardan biri Güney Kore’de görüldü. KOSPI endeksi yüzde 2’nin üzerinde bedel kaybederek evvelki seansta başlayan düşüşünü sürdürdü.
Yarı iletken paylarındaki yüksek oynaklık, Güney Kore piyasasındaki baskıyı artırdı. SK hynix’in ABD’de süreç gören paylarının evvelki seansta yüzde 9’un üzerinde gerilemesi, Asya süreçlerinde çip dalına yönelik satışları hızlandırdı.
Küresel yapay zekâ yatırımlarının büyümesiyle son periyotta güçlü yükselişler kaydeden yarı iletken payları, petrol fiyatları ve faiz beklentilerindeki değişime karşı daha hassas bir görünüm sergiliyor.
Yükselen faizler, gelecekte yüksek büyüme sağlaması beklenen teknoloji şirketlerinin bugünkü bedelini düşürdüğü için bilhassa çip ve yapay zekâ paylarında daha sert fiyat hareketlerine yol açabiliyor.
Japonya ve Avustralya’da satışlar sürdü
Japonya’da Nikkei 225 Endeksi yüzde 1’e yaklaşan kayıp yaşarken daha geniş kapsamlı TOPIX Endeksi yataya yakın hareket etti.
Japonya’nın güç ithalatına yüksek ölçüde bağımlı olması, petrol fiyatlarındaki yükselişin şirket maliyetleri ve ülkenin enflasyon görünümü üzerindeki tesirini öne çıkardı.
Avustralya’da S&P/ASX 200 Endeksi yüzde 0,5 civarında geriledi. Singapur’un Straits Times Endeksi de negatif bölgede seyretti.
Hindistan’da Nifty 50 Endeksi’ne bağlı vadeli süreçler ise başka Asya piyasalarına kıyasla daha hudutlu hareket etti.
Wall Street’te teknoloji payları geriledi
Asya piyasalarındaki satışlarda Wall Street’in evvelki günkü zayıf kapanışı da tesirli oldu.
Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,55, S&P 500 Endeksi yüzde 0,79 ve Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,26 bedel kaybetti.
ABD piyasalarındaki düşüşe teknoloji ve yarı iletken şirketleri öncülük etti. Güç payları yükselen petrol fiyatlarından dayanak bulurken öbür bölümlerde riskten kaçış eğilimi öne çıktı.
ABD endeks vadeli süreçleri de Asya saatlerinde hudutlu düşüş kaydetti. Bu görünüm, yatırımcıların ABD enflasyon verisi öncesinde yeni risk almakta isteksiz kaldığını gösterdi.
Hürmüz gelişmeleri petrolü yükseltti
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran gemilerine yönelik ablukanın tekrar uygulanacağını ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklere yüzde 20 oranında fiyat getirileceğini açıklamasının akabinde hızlandı.
ABD ile İran arasında yine artan askeri tansiyon, global petrol arzının aksayabileceği kaygısına yol açtı.
Dünya petrol ticaretinin değerli kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki muhtemel kesintiler, sırf ham petrol fiyatlarını değil navlun, sigorta ve nakliyat maliyetlerini de yükseltebilir.
Petrol fiyatlarının yüksek düzeylerde kalması halinde güç maliyetlerinin eser ve hizmet fiyatlarına yansıması, global enflasyondaki düşüş sürecini yavaşlatabilir.
Waller faiz artışını yine gündeme taşıdı
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın açıklamaları da piyasalardaki faiz telaşını artırdı.
Waller, çekirdek enflasyonun 2026 yılı boyunca yükseldiğine dikkat çekerek fiyat baskılarının kalıcı hale gelmesinden tasa duyduğunu belirtti.
Açıklamaların akabinde yatırımcılar, Fed’in temmuz ayı toplantısında faiz artırabileceği ihtimalini daha güçlü biçimde fiyatlamaya başladı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tekrar hızlandırması halinde Fed’in faizleri daha uzun mühlet yüksek tutması yahut yeni bir artışa gitmesi mümkün görülüyor.
Çin’in ticaret bilgileri beklentileri aştı
Çin piyasaları, Asya genelindeki satışlara karşın güçlü dış ticaret datalarından kısmen dayanak buldu.
Çin’in dolar cinsinden ihracatı haziran ayında geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 27 arttı. Piyasa beklentisi ihracatın yüzde 18,2 yükselmesi yönündeydi.
İthalat da yüzde 24’lük beklentiye karşılık yüzde 36 artarak yaklaşık beş yılın en güçlü yükselişlerinden birini kaydetti. Ülkenin dış ticaret fazlası 125,6 milyar dolara çıktı.
Yapay zekâ bilgi merkezlerinde kullanılan çipler, bilgisayar ekipmanları ve başka teknoloji eserlerine yönelik global talep, Çin’in dış ticaret performansını destekledi.
Güçlü datalara karşın Şanghay ve Hong Kong piyasalarında bariz bir yükseliş görülmedi. Yatırımcılar, dış ticaretteki canlılığın zayıf iç tüketimi ve emlak kesimindeki sıkıntıları telafi edip edemeyeceğini izliyor.
Gözler saat 15.30’da ABD enflasyonunda
Piyasaların gün içindeki ana gündemini ABD’nin haziran ayı tüketici enflasyonu oluşturacak. Bilgi Türkiye saatiyle 15.30’da açıklanacak.
Yatırımcılar bilhassa güç ve besin fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek enflasyona odaklanacak. Çekirdek tüketici fiyatlarının haziranda aylık yüzde 0,2 artması bekleniyor.
Beklentilerin üzerinde açıklanacak bir bilgi, Fed’in faiz artırımına gidebileceği beklentisini güçlendirebilir. Bu senaryo dolar ve ABD tahvil faizlerini yükseltirken global pay piyasalarında yeni satışlara yol açabilir.
Enflasyonun iddiaların altında kalması ise petrol kaynaklı tasaları kısmen azaltarak riskli varlıklarda toparlanmaya dayanak sağlayabilir.
Türkiye için petrol ve global faizler izlenecek
Asya borsalarındaki kayıplar Türkiye piyasalarını direkt belirleyen bir gelişme değil. Türk yatırımcı açısından asıl değerli kanallar petrol fiyatları, doların global seyri ve Fed’in faiz görünümü olacak.
Petrol fiyatlarında kalıcı yükseliş, Türkiye’nin güç ithalat maliyeti ve enflasyon beklentileri açısından risk oluşturabilir. Ulaştırma ve sanayi şirketlerinde güç masrafları, piyasanın yakından izleyeceği başlıklar arasında bulunuyor.
ABD enflasyonunun güçlü gelmesi ve global tahvil faizlerinin yükselmesi halinde gelişen ülke piyasalarına yönelik risk iştahı zayıflayabilir. Beklentilerin altında kalacak bir data ise global piyasalarda satış baskısını hafifletebilir.