Yurt içi hisse piyasaları, mart ayında Orta Doğu kaynaklı jeopolitik tansiyonların yarattığı baskıya karşın, yılbaşında yakaladığı olumlu ivmeyi birinci çeyrekte muhafazayı başardı.
Borsa İstanbul’da en büyük ve likiditesi yüksek şirketleri barındıran BIST 30 endeksi, 2025 yılını 12.223,61 puandan kapatmasının akabinde, bu yılın birinci çeyreğinde 14.518,03 puana yükselerek yatırımcısına yüzde 18,77 kar sağladı ve en fazla yükselen borsalar ortasında ilk 10‘da yer aldı.
BIST 30 endeksi kelam konusu periyotta dolar bazında da yüzde 14,7 artışla dünyada en çok yükselen borsa endeksleri ortasına girdi. Böylelikle birinci çeyrekte ortaya koyduğu performansla birçok kıymetli endeksin tersine yatırımcısının yüzünü güldürdü.
Bu devirde ABD’de New York borsasındaki ana endeksler başta olmak üzere Asya ve Avrupa‘da süreç gören endekslerin birçok geriledi.
Geçen yılı 11.261,52 puandan kapatan BIST 100 endeksi de birinci çeyreği 12.790,98 puandan tamamlayarak bu süreçte yüzde 13,6‘lık yükseliş kaydetti. Endeks, ocakta yüzde 22,9 yükselerek Kasım 2022‘den bu yana en yeterli aylık performansını sergiledi.
BIST 100 endeksi, şubatta yabancı yatırımcıların girişinin sürmesi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) rezervlerini artırmaya devam etmesiyle 14.532,67 puana çıkarak tarihi doruğa ulaştı. Dezenflasyon sürecinin güçlü halde devam edileceğine yönelik yönlendirmeler de endekste alıcı seyri destekledi.
Orta Doğu’daki tansiyon, global piyasalarda sert satış baskısı oluşturdu
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik taarruzlarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan Orta Doğu’daki tansiyon, mart ayında global piyasalarda sert satış baskısı oluşturdu. Bölgede süregelen jeopolitik risklerle, global piyasaların toplam kıymeti son bir ayda yaklaşık 14 trilyon dolar azaldı.
İran’ın dünyanın güç gereksiniminin büyük kısmının geçtiği kıymetli jeopolitik düğüm noktası Hürmüz Boğazı‘nı gölgelemesi petrol fiyatlarında üst istikametli hareketleri tetikleyerek, global çapta enflasyon görünümünde ve merkez bankalarının siyasetleri üzerinde belirgin değişimlerin yaşanmasına neden oldu.
Başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere global merkez bankalarının muhtemel “şahin” adımlarına ait tasalar varlık fiyatlarını üzerinde baskı oluşturdu. Dolar öbür para ünitelerine karşı güçlenirken, tahvil piyasalarında da satış baskısı oluştu.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48702‘ye çıkarak Temmuz 2025‘ten bu yana en yüksek düzeyini gördü. Dolar, bölgedeki jeopolitik tansiyonların petrol fiyatları üzerinde oluşturduğu üst taraflı baskının enflasyon görünümüne tesiriyle başka para üniteleri karşısında bedel kazanırken, dolar endeksi de 100 düzeyindeki güçlü seyrini sürdürüyor.
TCMB’den Türk lirası likidite idaresinde esneklik sağlama adımları
Yurt içinde iktisat idaresinin hızlı pozisyonlanma ve etkili tedbir geliştirme kapasitesi, global dalgalanmalara karşı görece daha dirençli bir görünüm oluşmasına katkı sağladı.
Küresel risklerin artmasıyla güçlenen dolar endeksi, öbür varlıkların seyrini etkiledi.
Bu süreçte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal piyasalarda yaşanan gelişmeleri göz önünde bulundurarak tedbirler alıyor. TCMB, bankalara Türk lirası likidite idaresinde esneklik sağlamak emeliyle Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap süreçlerine başladı. TCMB, bu adımıyla hem kredi hem faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor ve Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.
Bu tedbirle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite düşüncesi yaşamasının önüne geçilecek. Böylelikle kredi şartları da daha makul hale gelecek.
Söz konusu adım hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından değerli bir gelişme olarak değerlendirilirken, TCMB, bu atılımla bankalardan döviz alınıp karşılığında TL verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.
Öte yandan, TCMB datalarına nazaran, yurt dışında yerleşik şahıslar, 27 Mart haftasında 137,1 milyon dolarlık pay senedi alırken 1 milyar 369,9 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS), 78,1 milyon dolarlık Genel İdare Dışındaki Bölüm İhraçları (ÖST) sattı.
