Ekim ayı üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişime ilişkin yazılı açıklama yapan Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ve market arasındaki fiyat farkının geçen ay en fazla %999,2 ile limonda görüldüğünü aktardı. Bayraktar, limondaki fiyat farkını %333,6 ile kuru incir, %282,7 ile havuç, %233,2 ile elma, %232,8 ile iç fındığın takip ettiğini belirtti. Bayraktar, limonun 11 kat, kuru incirin 4,3 kat, havucun 3,8 kat, elmanın ve fındığın ise 3,3 kat fazlaya satıldığını ifade ederek şu bilgileri paylaştı: “Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon markette 42 lira 87 kuruşa, 135 lira olan kuru incir 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havuç 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma 72 lira 17 kuruşa, 350 lira olan fındık 1164 lira 77 kuruşa satıldı. Ekimde fiyatı en fazla artan ürün üreticide ve markette domates olurken, fiyatı en fazla düşen ürün ise üreticide ve markette limon oldu.” Ekimde market fiyatlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, “Ekimde markette 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise fiyat azalışı görüldü. Ekimde markette fiyatı en fazla artan ürün %62,9 ile domates oldu. Domatesteki fiyat artışını %35,2 ile sivri biber, %34,1 ile mısırözü yağı, %32 ile salatalık ve %27,9 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise %16,5 ile limon oldu. Limondaki fiyat düşüşünü %8,9 ile maydanoz, %8,1 ile pirinç, %5,6 ile nohut ve %5,5 ile zeytinyağı izledi” ifadelerini kullandı.
Bayraktar, ekimde üreticide 28 ürünün 15’inde fiyat artışı olurken, 9’unda fiyat düşüşü görüldüğünü 4 üründe ise fiyat değişimi olmadığını bildirdi. Üreticide en çok fiyat düşüşünün %44,3 ile limonda görüldüğüne dikkati çeken Bayraktar, limondaki fiyat düşüşünü %7,2 ile zeytinyağının, %5,5 ile Antep fıstığının %5,4 ile fındığın ve %5 ile patatesin izlediğini kaydetti. Üreticide en çok fiyat artışının %76,1 ile domateste görüldüğünü bildiren Bayraktar, domatesteki fiyat artışını %60,5 ile salatalığın, %33,8 ile yeşil soğanın, %33,7 ile yeşil fasulyenin ve %32,7 ile sivri biberin izlediğini vurguladı.
Zeytinyağında üretici fiyatları geçen senenin altına düştü
Bayraktar, zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla zeytinyağının fiyatlarında düşüş yaşandığına işaret ederek, bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olmasının ve mevcut stoklarla arzın arttığını ve üretici fiyatlarının geçen senenin altına düştüğünü aktardı. Limonda erkenci çeşitlerin hasat döneminin halen devam etmesinin arzın artmasına ve fiyatların düşmesine neden olduğunun altını çizen Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu: “Patateste hasat döneminin sonuna gelinmiştir. Ürünlerin önemli bir bölümü depolara alınmıştır. Depo fazlası ürünlerin düşük fiyattan piyasaya sunulması üretici fiyatlarını düşürmüştür. Fındıkta fiyatların baskılanması sebebiyle üretici fiyatları düşmüştür. Antep fıstığında hasat döneminin tamamen sona ermesiyle piyasaya arz edilen üründeki artış üretici fiyatlarını düşürmüştür. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat artışlarının sebebi tarla üretiminin bitip seraya geçiş sürecinde olunmasıdır. Yeşil fasulyede hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzdaki daralma üretici fiyatlarında artışa neden olmuştur.”
Mazot fiyatı bir yılda %73,4 yükseldi
Bayraktar, ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldıkları fiyat verilerine ilişkin ise şunları kaydetti: “Ekimde eylül ayına göre, ÜRE gübresi %3, DAP gübresi %2,5, kompoze gübresi %2, amonyum sülfat gübresi %0,3 oranında artış gösterdi. Amonyum nitrat gübresinde ise değişim olmadı. Geçen yılın ekim ayına göre son bir yılda amonyum nitrat gübresi %67,7, amonyum sülfat gübresi %56,7, 20.20.0 kompoze gübresi %42,3, DAP gübresi %39,7, ÜRE gübresi %18,3 arttı. Ekimde eylül ayına göre, süt yemi %6,6, besi yemi %6,5, son 1 yılda süt yemi %38,9, besi yemi %38,6 arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak %25,1 artarken tarım ilacı fiyatları %27,7 arttı. Ekimde mazot fiyatı aylık olarak %3,5, yıllık %73,4 arttı.”