Avrupa Ülkelerinde Merkez Bankaları ve Faiz İndirimleri
Avrupa’daki merkez bankaları, 2023 yılının ikinci yarısında enflasyonun hedef düzeylere düşmesiyle birlikte faiz indirimine gitmeye başladı. Bu sürecin 2024 ve 2025 yıllarında da devam etmesi bekleniyor. ECB, 2025 sonuna kadar faiz oranını yüzde 1,5 seviyesine indirecek mi?
Avrupa Merkez Bankası (ECB), 2024 yılının başında refinansman faizini yüzde 4,5, mevduat faizini yüzde 4 ve marjinal fonlama faizini yüzde 4,75 ile rekor seviyelerde tutuyordu. Ancak ECB, faiz indirimine 2023 yılının ortasında yönelmeye başladı. Haziran ayında, ECB beş yıl aradan sonra ilk kez faiz indirimine giderek üç temel politika faizini 25 baz puan düşürdü. Bu önemli kararın ardından, ECB yeni faiz indirimlerine devam etti. 2023 yılında toplam dört kez faiz indirimi gerçekleştiren ECB, en son bu ay 25 baz puanlık bir indirimle mevduat faizini yüzde 3’e, refinansman faizini yüzde 3,15’e ve marjinal borçlanma faizini yüzde 3,40’a çekti.
ECB’nin bu kararları, Euro Bölgesi genelinde yavaşlayan ekonomik büyüme ve bankanın hedefi olan yüzde 2 civarındaki enflasyon verileri ile uyumlu bir şekilde geldi. Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, Kasım 2023 itibarıyla yüzde 2,2 olarak kaydedildi. Analistler, ECB’nin faiz oranlarını 2025 sonuna kadar yüzde 1,5’e kadar indirebileceğini öngörüyor. Deutsche Bank analistleri, faiz indirimlerinin 50 baz puan yerine 25 baz puan şeklinde yapılmasının daha uygun olacağını ve bu sayede ECB’nin 2025 sonuna kadar hedeflediği seviyeye ulaşabileceğini ifade ediyor. Piyasalarda, ECB’nin 2025 yılı boyunca toplamda 100 baz puan faiz indirimi yapacağı beklentisi hakim.
İngiltere Merkez Bankası’nın Faiz Politikası
İngiltere Merkez Bankası (BoE), 2024 yılının Ağustos ayında politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 5 seviyesine çekti. Eylül ayındaki toplantısında ise faiz oranını sabit tutmayı tercih etti. Kasım ayında ise piyasa beklentileri doğrultusunda 25 baz puan daha indirim gerçekleştirerek faiz oranını yüzde 4,75’e düşürdü. Yılın son toplantısında ise BoE, bu seviyeyi korumaya karar verdi.
BoE’nin faiz indirimleri, yıllık enflasyonun yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşmesinin ardından başladı. Ancak son Para Politikası Kurulu metninde, enflasyonun yeniden hafif bir artış gösterebileceği uyarısı yapıldı. İngiltere’de yıllık enflasyon, Kasım 2023 itibarıyla yüzde 2,6 olarak belirlendi. Analistler, BoE’nin 2025 yılı içerisinde daha hızlı bir faiz indirim sürecine girebileceğini ve politika faizini yıl sonunda yüzde 3,75 seviyesine çekebileceğini öngörüyor. Fitch Ratings, bu indirimlerin de 25 baz puan şeklinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Piyasalarda, BoE’nin gelecek yıl 50 baz puanlık bir indirim yapacağına dair fiyatlamalar mevcut.
İsviçre Merkez Bankası’nın (SNB) Faiz İndirimleri
İsviçre Merkez Bankası (SNB), yılda dört kez para politikası toplantısı yaparak 2024’ün ilk toplantısında, Mart ayında, politika faizini 25 baz puan indirdi. İsviçre frangının değer kazanmasını da dikkate alarak faiz indirimi kararı alan banka, diğer toplantılarda da benzer adımlar attı. SNB, Haziran ve Eylül aylarında 25 baz puan, Aralık ayında ise 50 baz puan indirim yaparak faiz oranını 0,5 seviyesine çekti.
Norveç Merkez Bankası’nın Faiz Görünümü
Norges Bank, 2024 yılına kadar politika faizinde herhangi bir değişiklik yapmadan kapattı. Banka, enflasyonun yüzde 2 hedef düzeyine sürdürülebilir bir şekilde geri dönmesi için sıkı bir para politikasının hala gerekli olduğunu belirtti. İlk faiz indirimini ise Mart 2025’te yapmayı planladığını duyurdu. Norveç’te yıllık enflasyon, Kasım 2023’te yüzde 2,4 ile 2020 yılından bu yana en düşük seviyede ölçüldü.
İsveç Merkez Bankası’nın (Riksbank) Faiz Politikası
İsveç Merkez Bankası (Riksbank), Nisan 2024’te yüzde 4 olan politika faizini, Mayıs ayında 25 baz puanlık bir indirimle yüzde 3,75’e çekti ve yıl içinde faiz indirimlerine devam etti. Riksbank, bu ayki son toplantısında politika faizini 25 baz puan daha indirerek yüzde 2,50 seviyesine düşürdü. Böylece, yıl içinde toplamda 150 baz puanlık bir faiz indirimi gerçekleştirilmiş oldu.
