Çin ekonomisinde üretici fiyatları ile tüketici enflasyonu arasındaki fark ekim ayında daha da büyüdü. Fabrika çıkış fiyatları son dört buçuk yılın en hızlı yıllık artışını kaydederken tüketici fiyatlarındaki yükseliş yüzde 1’in altında kaldı. Enerji ve ham madde maliyetlerindeki artışa karşın iç talebin zayıf seyretmesi, dünyanın ikinci büyük ekonomisinde şirketlerin kârlılığı ve büyüme beklentileri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Üretici enflasyonu beklentileri aştı
Çin Ulusal İstatistik Bürosunun 9 Kasım Pazartesi günü açıkladığı verilere göre üretici fiyat endeksi (ÜFE), ekimde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 5,7 yükseldi.
Piyasa beklentisi yüzde 5,3 düzeyindeydi. Eylülde yüzde 5 olan yıllık artış, ekimde 0,7 puan hızlanarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Üretici fiyatlarında aylık artış ise yüzde 0,7 olarak gerçekleşti. Eylülde yüzde 1,2 olan aylık yükselişin yavaşlaması, sanayide maliyet baskısının devam ettiğini ancak bir önceki aya kıyasla hız kestiğini gösterdi.
Tüketici enflasyonu yüzde 0,7’ye geriledi
Fabrika çıkış fiyatlarındaki artışa karşılık tüketici enflasyonu beklentilerin altında kaldı.
Çin’de tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ekimde yıllık yüzde 0,7 yükseldi. Ekonomistlerin beklentisi yüzde 0,8 artış yönündeydi. Eylülde yüzde 0,9 olan yıllık enflasyon böylece 0,2 puan geriledi.
Tüketici fiyatları aylık bazda değişmezken gıda ve enerji hariç tutulan çekirdek enflasyon yüzde 1’den yüzde 0,8’e düştü.
Çekirdek enflasyondaki yavaşlama, hane halkı harcamalarında güçlü ve yaygın bir toparlanma yaşanmadığına işaret ediyor. Özellikle zorunlu olmayan tüketim kalemlerinde talebin zayıf kalması, şirketlerin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmasını güçleştiriyor.
Enerji fiyatlarında yüzde 35’i aşan artış
Üretici fiyatlarını yukarı çeken temel unsurlar arasında enerji ve ham madde maliyetleri bulunuyor.
Ekim ayında kömür madenciliği ve yıkama sektöründe üretici fiyatları yıllık yüzde 36,6 yükseldi. Petrol ve doğal gaz çıkarma sektöründeki artış yüzde 35’e, petrol ve kömür işleme sektöründeki yükseliş ise yüzde 29,9’a ulaştı.
Kimyasal ham madde ve kimyasal ürün imalatında üretici fiyatları yüzde 16,4 arttı. Sanayinin satın aldığı yakıt ve enerji girdilerindeki yıllık artış yüzde 18,6, kimyasal ham madde girdilerindeki yükseliş yüzde 16,8 oldu.
Orta Doğu’daki savaşın enerji arzı üzerinde yarattığı baskı, Çinli üreticilerin karşı karşıya olduğu maliyet artışında önemli rol oynuyor.
Ancak yüksek enerji fiyatları her sektörü aynı ölçüde etkilemiyor. Özellikle enerji yoğun sanayi kolları daha güçlü fiyat baskısıyla karşılaşırken iç pazarda rekabetin yoğun olduğu sektörlerin bu maliyetleri müşterilerine yansıtma imkânı sınırlı kalıyor.
Beş puanlık fark şirketler için ne anlama geliyor?
Ekim verileriyle Çin’de yıllık üretici enflasyonu ile tüketici enflasyonu arasındaki fark 5 yüzde puana ulaştı.
Bu fark, üretim aşamasında fiyatların hızla yükselmesine rağmen tüketici fiyatlarının aynı ölçüde artmadığını gösteriyor.
Bununla birlikte iki endeks farklı ürün ve hizmet gruplarını ölçüyor. Dolayısıyla aralarındaki fark doğrudan şirketlerin kâr marjındaki kaybı ifade etmiyor.
Yine de üreticilerin satın aldığı girdilerin yüzde 7,9 pahalandığı bir ortamda tüketici enflasyonunun yüzde 0,7’de kalması, şirketlerin fiyatlandırma gücü açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Maliyetleri satış fiyatlarına yeterince yansıtamayan işletmelerin kâr marjları daralabilir. Bu durum özellikle enerji yoğun üretim yapan ve iç piyasadaki talebe bağımlı şirketlerin yatırım ve istihdam kararlarını olumsuz etkileyebilir.
Çin yönetiminin önündeki zorlu tercih
Üretici fiyatlarındaki yükseliş ile düşük tüketici enflasyonunun aynı dönemde görülmesi, Çin yönetiminin ekonomi politikası açısından da zorlu bir tablo oluşturuyor.
Zayıf tüketici talebi, hane halkı harcamalarını ve ekonomik büyümeyi destekleyecek yeni önlemlere duyulan ihtiyacı artırıyor.
Ancak enerji kaynaklı üretim maliyetlerinin yükselmeye devam etmesi, geniş kapsamlı ekonomik teşviklerin sonuçlarını daha belirsiz hale getiriyor.
Çin yönetimi son dönemde sermaye piyasalarında güveni artırmaya yönelik adımları da gündemine aldı. Devlet Konseyinin son toplantısında piyasaların istikrarını destekleyecek mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Piyasaların bir sonraki önemli gündem maddesi 10 Kasım Salı günü açıklanacak dış ticaret verileri olacak. İhracattaki büyümenin devam edip etmediği, zayıf iç talebin ekonomi üzerindeki etkisini değerlendirmek açısından önem taşıyor.
Hafta içerisinde açıklanacak kredi ve para arzı verileri de Çin’de finansman koşullarının ve ekonomik faaliyetlerin yönüne ilişkin yeni işaretler verecek.