Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin’de büyümenin önündeki riskler yeniden belirginleşti. Çin Ulusal İstatistik Bürosunun 16 Kasım Pazartesi günü açıkladığı ekim ayı verileri, tüketimdeki yavaşlamanın devam ettiğini, sanayi üretiminin hız kestiğini ve yatırımlardaki daralmanın derinleştiğini ortaya koydu. Özellikle gayrimenkul sektöründeki gerileme, iç talebin toparlanmasını zorlaştıran en önemli sorunlardan biri olmayı sürdürüyor.
Perakende satışlarda beklentilerin altında artış
Çin’de tüketici harcamalarının önemli göstergelerinden perakende satışlar, ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre yalnızca yüzde 0,4 arttı. Eylül ayında yüzde 1,1 olan artış hızının belirgin biçimde gerilemesi, iç talebin zayıf seyrini sürdürdüğünü gösterdi.
Ekonomistler perakende satışlarda yüzde 0,8 artış bekliyordu. Ekim ayında toplam perakende satışlar 4,65 trilyon yuana ulaşırken, mal satışlarındaki büyüme yüzde 0,3, restoran ve yiyecek-içecek gelirlerindeki artış yüzde 0,7 seviyesinde kaldı.
Sanayi üretimi de hız kaybetti
Çin’de sanayi üretimi ekim ayında yıllık bazda yüzde 4,8 arttı. Eylül ayında yüzde 5,5 seviyesinde bulunan büyüme hızının gerilemesiyle sanayi üretimi yüzde 5,3’lük piyasa beklentisinin altında gerçekleşti.
İmalat sanayisindeki üretim artışı yüzde 5,4 olurken madencilik sektöründe büyüme yüzde 0,7’de kaldı. Elektrik, ısı, gaz ve su üretimi ile tedarikini kapsayan sektörde ise yüzde 4,4 artış kaydedildi.
Bu veriler, Çin’in üretim kapasitesini artırmaya devam ettiğini ancak sanayideki büyümenin önceki aya göre yavaşladığını ortaya koydu. Tüketim ve sanayi üretiminin aynı anda beklentilerin altında kalması, yılın son çeyreğindeki ekonomik faaliyet açısından dikkat çekti.
Yatırımlarda daralma yüzde 8,1’e ulaştı
Çin ekonomisindeki zayıflığın en belirgin olduğu alanlardan biri sabit sermaye yatırımları oldu. Yılın ocak-ekim döneminde toplam sabit sermaye yatırımları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,1 geriledi.
Ocak-eylül döneminde yüzde 7,2 olan daralma oranının yükselmesi, yatırımlardaki kaybın derinleştiğini gösterdi. Piyasalarda ilk 10 ay için yüzde 7’lik düşüş bekleniyordu.
Özel sektör yatırımlarında gerileme yüzde 11,4’e ulaşırken altyapı yatırımları yüzde 5,1, imalat sanayisi yatırımları yüzde 2,9 azaldı. Gayrimenkul sektörü dışarıda bırakıldığında bile toplam yatırımlarda yüzde 5,1’lik düşüş yaşandı.
Gayrimenkul sektöründe kayıp yüzde 21,6
Çin ekonomisinin uzun süredir mücadele ettiği gayrimenkul sektöründeki daralma ekim verileriyle daha da belirginleşti. Yılın ilk 10 ayında gayrimenkul geliştirme yatırımları yıllık bazda yüzde 21,6 geriledi. Ocak-eylül döneminde bu oran yüzde 20,6 seviyesindeydi.
Yeni inşa edilen gayrimenkullerin satış alanı yüzde 13,7, satış değeri ise yüzde 14,3 azaldı. Aynı dönemde yeni inşaat başlangıçlarındaki gerileme yüzde 24,4’e, tamamlanan projelerdeki düşüş yüzde 26,6’ya ulaştı.
Gayrimenkul geliştirme şirketlerinin sağladığı toplam finansman da yüzde 21,9 azaldı. Satışların, yeni projelerin ve yatırımların aynı anda gerilemesi, sektördeki toparlanmanın hâlâ kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.
Yüksek teknolojide yüzde 17,6 büyüme
Çin ekonomisindeki genel yavaşlamaya karşın yüksek teknoloji üretimi güçlü performans göstermeyi sürdürdü. Ekim ayında yüksek teknolojili imalat sanayisinin üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,6 arttı.
Aynı dönemde üç boyutlu yazıcı üretimi yüzde 85,9, lityum iyon batarya üretimi yüzde 30 ve endüstriyel robot üretimi yüzde 26 yükseldi. Yüksek teknoloji sektöründeki bu artış, geleneksel yatırımlar ve tüketimdeki zayıflıkla belirgin bir karşıtlık oluşturdu.
Çin’in önündeki temel sorun, teknoloji ve ihracat odaklı üretimdeki büyümeyi iç talebin geneline yayabilmek. Son veriler, sanayinin bazı alanlarında güçlü büyüme yaşanırken tüketim ve gayrimenkul sektöründeki sorunların ekonomik görünüm üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini gösteriyor.
