Çinli üreticilerin arabalarını taşıyan gemiler, başka birçok gemi hâlâ Husi milislerinin akın tehdidine karşı Afrika’nın etrafından dolaşırken, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’nı kullanıyor.
Diğer araba üreticileri ise Asya’dan araç sevkiyatını, Afrika’nın etrafından geçen çok daha uzun ve değerli bir rotadan yapmaya devam ediyor. Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden gitmek, Asya-Avrupa gidiş-dönüş seferlerinde Afrika’nın etrafından dolaşmaya kıyasla 14 ila 18 gün tasarruf sağlıyor. Bu da yakıt, mürettebat ve gemi masraflarını, araç başına birkaç yüz dolar azaltıyor. Afrika üzerinden gitmek ise bir gemi sahibinin yakıt faturasına önemli maliyetler ekliyor, gemiden kaynaklanan etraf kirliliği artırıyor ve nihayetinde yeni araba alıcılarının maliyetlerini yükseltiyor.
Lloyd’s List Intelligence’ın tahliline nazaran geçen ay, Çin limanlarından Avrupa’ya Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden en az 14 araba taşıyıcı gemi sefer yaptı. Haziran ayında da misal sayıda sefer gerçekleşti.
Bu seyahatler, Husilerin geçen ay başında insansız hava araçları, el bombaları ve ateşli silahlarla iki kargo gemisini batırmasına karşın devam etti. Milis küme, ataklarının Gazze’de Hamas’a karşı İsrail’in yürüttüğü savaş sırasında Filistinlilerle dayanışma hedefi taşıdığını söyledi.
Çoğu denizcilik analisti, Çin hükümetinin İran yahut Husilerle, Çin’den gelen araba taşıyıcı gemilere ziyan verilmemesi konusunda bir muahedeye vardığını düşünüyor. Veson Nautical isimli diğer bir denizcilik data firmasının değerleme ve tahlilden sorumlu müdür yardımcısı Daniel Nash, “Çin, İran dayanaklı Husi isyancılarıyla masaya oturarak uzlaşmaya varmış üzere görünüyor ve gemilerinin gaye alınmayacağı söylenmiş” yorumunda bulundu.
Avrupa Birliği’nin geçen yıl Çin’den gelen elektrikli araçlara koyduğu gümrük vergileri, araç başına binlerce dolara ulaşabiliyor. Çinli araba üreticilerinin bu tehlikeli lakin ucuz yolu seçmesi, karşı karşıya kaldıkları bu ek maliyetleri telafi ederek rakip şirketlerle gayret edebilmesi için de ehemmiyet taşıyor.
Çoğu öteki ticari gemi, devlet denetimindeki China Ocean Shipping Company (Cosco)’ya ilişkin büyük konteyner gemileri dahil, Husi milislerinin Kasım 2023’te Yemen yakınlarında gemileri batırmaya yahut kaçırmaya başlamasından bu yana Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’ndan kaçınıyor. Avrupa ve Asya’daki gemi sahipleri, şirketlerin bu rotalar için gemilerini kiralamasına çoğunlukla müsaade vermiyor. Londra’daki ticari sigortacılar da bu seferleri sigortalamakta isteksiz, sigorta yaptıklarında ise daha yüksek prim talep ediyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı, yazılı yanıtında otomobil taşıyıcı gemilere değinmedi lakin “Kızıldeniz’deki durum tırmandığından bu yana Çin’in tansiyonu azaltmada faal rol oynadığını ve Kızıldeniz’de barış ve huzurun bir an evvel sağlanmasına katkıda bulunmaya devam edeceğini” belirtti.
Çin, İran’ın ham petrol ihracatının neredeyse tamamını satın alıyor. Bu ihracatlar, İran iktisadının yüzde 6’sına denk geliyor ve İran hükümetinin yıllık bütçesinin yarısına muadil. Çinli yetkililer, İran petrol ihracatına uygulanan boykotların Batı tarafından organize edildiğini lakin Birleşmiş Milletler tarafından onaylanmadığını, bu nedenle Çinli petrol şirketleri için bağlayıcı olmadığını savunuyor.
Husiler, 28 Temmuz’da İsrail yahut İsrail limanlarıyla rastgele bir teması olduğunu düşündükleri gemilere yönelik atak kampanyasını sürdüreceklerini açıkladı. Kampanya, Gazze’den Hamas militanlarının 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine saldırmasının çabucak akabinde başlamıştı.
İlk Husi amaçlarından biri, Kasım 2023’te Avrupa’dan Asya’ya boş dönen Galaxy Leader isimli araba taşıyıcı gemiydi ve bu olay en bilinen olaylardan biri oldu. Gemi mürettebatının 25 üyesi Yemen’de 14 ay boyunca rehin tutulduktan sonra ocak ayında özgür bırakıldı, lakin Husiler gemiyi Yemen limanında tuttular.
İsrail hava kuvvetleri, yaklaşık bir ay evvel, Husilerin gemiyi Kızıldeniz’de potansiyel gayeleri belirlemek için gelişmiş bir radar sistemiyle kullandığına dair haberlerin akabinde gemiyi bombalamıştı.
