Küresel metal piyasalarında günün öne çıkan gelişmesi, demir cevherinin iki yılı aşkın sürenin en düşük seviyesini görmesi oldu. Dünyanın en büyük tüketicisi Çin’de talebin zayıf kalacağına ilişkin kaygılar fiyatları aşağı çekerken, sanayi metallerinin tamamında aynı yön izlenmiyor. 27 Ekim Salı sabahındaki Asya işlemlerinde bakır ve nikel yükselirken, alüminyum ve çinko değer kaybediyor.
Demir cevherinde çelik üretimi baskısı
Demir cevherindeki gerilemenin merkezinde, Çinli çelik üreticilerinin düşük kârlılığı ve sınırlı hammadde alımları bulunuyor. İnşaat sektöründeki durgunluk çelik siparişlerini baskılarken, üreticiler cevher alımlarını büyük ölçüde mevcut üretim ihtiyaçlarıyla sınırlıyor. Bu durum, fiyatlardaki düşüşe rağmen güçlü bir stok yenileme talebinin oluşmasını engelliyor.
Çin’de ortalama günlük sıcak metal üretimi, 22 Ekim itibarıyla haftalık yüzde 0,5 azalarak 2,32 milyon tona indi. Mart sonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyen üretim, yüksek fırınlarda kullanılan cevhere yönelik tüketimin zayıfladığına işaret ediyor. Ülkenin ocak-eylül dönemindeki ham çelik üretimi de yıllık yüzde 2,9 düşüşle 724,77 milyon ton olarak gerçekleşti.
İthalatın üretimle aynı yönde hareket etmemesi ise stok baskısını artırıyor. Çin’in demir cevheri ithalatı yılın ilk dokuz ayında yüzde 4,1 yükselirken, liman stokları 23 Ekim’de sona eren haftada yıllık yüzde 14 artışla 152,23 milyon tona ulaştı. Böylece ülkeye giren ilave cevherin önemli bölümü, üretimde kullanılmak yerine stoklarda birikiyor.
Pekin yönetiminden gelebilecek yeni ekonomik desteklere ilişkin beklentiler piyasaya zaman zaman destek sağlıyor. Ancak fiyatlarda kalıcı toparlanma açısından, bu adımların inşaat faaliyetlerine, çelik siparişlerine ve üretici kârlılığına yansıması önem taşıyor.
Bakırda Çin’in tedarik ihtiyacı fiyatı destekliyor
Londra Metal Borsası’nda üç ay vadeli bakır, şu sıralarda yüzde 0,15 yükselişle ton başına 14 bin 359,50 dolardan işlem görüyor. Önceki kapanışını 14 bin 338 dolardan yapan metal, sabah işlemlerinde 14 bin 346,50–14 bin 383 dolar aralığında hareket ediyor.
Çin’de fiziksel metal bulunabilirliğinin sınırlı kalması, fiyatları destekleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Ülkede üretimin azalması ve ABD’nin olası ithalat tarifeleri öncesinde sevkiyatların Amerikan pazarına yönelmesi, Çinli alıcıların tedarik koşullarını zorlaştırıyor. İthalat talebinin göstergelerinden Yangshan primindeki yükseliş de bu sıkışıklığa işaret ediyor.
Buna karşılık, yapay zekâ bağlantılı teknoloji hisselerinde son dönemde görülen satışlar talep beklentilerini sınırlıyor. Veri merkezleri ve elektrik altyapısında kullanılan bakır açısından, büyük teknoloji şirketlerinin açıklayacağı bilançolar ve yatırım harcamalarına ilişkin mesajlar yakından izleniyor.
Alüminyum geriliyor, nikel toparlanıyor
Üç ay vadeli alüminyum, TSİ 06.02 itibarıyla yüzde 0,26 düşüşle ton başına 3 bin 30 dolardan işlem görüyor. Önceki seansı 3 bin 38 dolardan tamamlayan metalde, fiyatlardaki gerilemeye karşılık depo stoklarının azalması dikkat çekiyor.
LME depolarındaki alüminyum stokları 26 Ekim’de 1.750 ton azalarak 234 bin 100 tona indi. Stoklardaki düşüş son bir haftada 2 bin 325 tona, bir ayda ise 7 bin 325 tona ulaştı. Fiziksel piyasadaki bu azalma, arz koşulları açısından takip edilen göstergeler arasında bulunuyor.
Nikel ise sabah işlemlerinde toparlanıyor. Üç ay vadeli sözleşme, şuy sıralarda yüzde 0,68 yükselerek ton başına 15 bin 630 dolara çıkıyor. Bununla birlikte, Endonezya’daki üretim artışının oluşturduğu arz fazlası ve borsalarda biriken stoklar, yükselişin kalıcılığını sınırlayan unsurlar olmayı sürdürüyor.
Kalay yükselirken çinko düşüyor
Diğer sanayi metallerinde de farklı yönlerde fiyat hareketleri görülüyor. TSİ 06.22 itibarıyla üç ay vadeli kalay yüzde 0,55 artışla ton başına 51 bin 80 dolara yükselirken, çinko yüzde 0,42 düşüşle 3 bin 807 dolardan işlem görüyor. Kurşun ise yüzde 0,05 yükselişle 1.919,50 dolar seviyesinde bulunuyor.
Metallerin farklı yönlerde hareket etmesinde, ortak ekonomik beklentilerin yanında her ürünün kendi arz ve stok koşulları etkili oluyor. Nikelde üretim fazlası öne çıkarken, bakırda metalin ülkeler arasındaki dengesiz dağılımı ve Çin’deki tedarik ihtiyacı fiyatlara destek sağlıyor.
Metal piyasalarının gündeminde Fed var
Piyasaların yakın takvimindeki en önemli başlıklardan biri, ABD Merkez Bankası’nın bugün başlayacak iki günlük toplantısı olacak. Faiz kararı 28 Ekim Çarşamba günü TSİ 21.00’de açıklanacak. Kararın yanı sıra büyüme ve enflasyona ilişkin mesajlar, doların yönü ve sanayi talebi beklentileri üzerinden fiyatlamaları etkileyebilir.
Türkiye açısından metal fiyatlarının üretim maliyetlerine yansıması, döviz kuru ve fiziksel teslimat primleriyle birlikte değerlendiriliyor. Demir cevherindeki düşüş, cevher kullanan entegre çelik tesisleri açısından maliyet avantajı sağlayabilir; ancak nihai etki enerji, diğer girdiler ve ürün satış fiyatlarına da bağlı bulunuyor. Bakır, alüminyum ve nikel kullanan sektörlerde de uluslararası fiyat hareketinin TL cinsinden maliyetlere yansıması, kur ve satın alma sözleşmelerine göre değişiyor.