Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra İklim Aksiyonu Haftası kapsamında Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi, Bloomberg ve Energy Shift Capital’in ortak konut sahipliğinde düzenlenen Türkiye Güç Dönüşümü Yatırım Forumu’nda milletlerarası yatırımcılar ve finans dünyasının temsilcilerine Türkiye’nin güç dönüşüm yol haritası ve yatırım planlarına ait bir sunum gerçekleştirdi.
Bayraktar, Türkiye’nin kritik minerallerle ilgili projelerine ait, “Enerji dönüşümünü gerçekleştirmek için kritik minerallere gereksinim epey fazla. 2020’de Beylikova’da dünyadaki en büyük ender toprak elementi rezervlerinden birini keşfettik ve şu an bu alanları geliştirme kademesindeyiz. Özetle, 2035’e kadarki güç dönüşüm haritamız kapsamındaki amaçlarımızı gerçekleştirmek için 200 milyar dolar düzeyinde yatırıma muhtaçlığımız var” dedi.
Türkiye’nin güç arz güvenliği, güçte bağımsızlık ve 2053’te karbon nötr iktisada ulaşma gayesi olmak üzere üç temel alana odaklandığını aktaran Bayraktar, Türkiye’nin elektrik talebinin süratle arttığını ve gelecek 30 yılda talebin üç katına çıkabileceğini lisana getirdi.
Bayraktar, Türkiye’nin güç gereksiniminin üçte ikisini ithal kaynaklardan karşıladığını anımsatarak, güç ithalat faturasının cari açığın ana nedenlerinden biri olduğuna işaret etti.
Türkiye’nin 2053’e kadar karbon nötr iktisada ulaşmayı hedeflediğini vurgulayan Bayraktar, “Bu, önümüzdeki en büyük zorluk ve başarması en güç hedef” dedi.
“Elektrifikasyon, güç stratejimizin merkezinde olacak”
Bayraktar, bu yıl Türkiye’nin mesken sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında hareket ajandasında açıkladığı “2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon” maksadını hatırlatarak, “Elektrifikasyon, güç stratejimizin merkezinde olacak. Türkiye’yi ulaşımdan binalara ve tarım kesimine kadar elektriklendireceğiz. Ticari konutlar üzere kimi alanlarda bu manada değerli ilerleme kaydettik lakin örneğin ulaştırmada elektrifikasyon oranı yüzde 1’in altında. Münasebetiyle gidecek uzun bir yolumuz var” diye konuştu.
Türkiye’nin büyük bir yenilenebilir güç potansiyelinin olduğunu lisana getiren Bayraktar, Türkiye’nin elektrik kurulu gücünde yenilenebilir kaynakların hissesinin yüzde 62’ye ulaştığını ve 2035’e kadar bu oranın yüzde 70’e çıkacağını bildirdi.
Bayraktar, Türkiye’nin yenilenebilir güç ve altyapı yatırımlarına ait şu bilgileri paylaştı:
“2035’e kadar 120 gigavat rüzgar ve güneş gücü kapasitesine ulaşabilmemiz için her yıl bu kaynaklardan 8-10 gigavat devreye almamız gerekiyor. Toplam kapasite içinde 5 gigavat deniz üstü rüzgar gücü kapasitesini de kapsıyor. Bu yıl deniz üstü rüzgar gücünde ihale yapmayı hedefliyoruz. 2026, deniz üstü rüzgar gücü kesimimiz için bir dönüm noktası olacak. Ayrıyeten, karbon nötr maksadının nükleer olmadan imkansız olduğunu düşünüyoruz. Halihazırda inşa halindeki 4,8 gigavat Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne ek olarak Sinop ve Trakya bölgesinde de planladığımız santraller ve 5 gigavat gayemiz bulunan küçük modüler reaktörlerle 2050’ye kadar toplamda en az 20 gigavat nükleer güç kapasitesine ulaşmayı hedefliyoruz. Bu kapsamda nükleerin elektrik üretimindeki hissesini da yüzde 15’e çıkarmayı amaçlıyoruz.
Enerji dönüşüm planlarımız kapsamında iletim, dağıtım ve şebeke dahil olmak üzere 2035’e kadar 80 milyar dolar büyüklüğünde altyapı yatırımına muhtaçlığımız olacak. Altyapı yatırımları olmadan 2035 elektrifikasyon maksadına ulaşmamız mümkün değil.”
Türkiye’nin kömürden elektrik üretimi konusunda adil bir dönüşüm gerçekleştirmek istediğini lisana getiren Bayraktar, güç dönüşümünde bir geçiş yakıtı olarak doğalgaza da gereksinim olduğunu söyledi.
Bayraktar, Türkiye’nin Karadeniz’deki Sakarya Gaz Alanı’ndan günlük 9,5 milyon metreküp gazla 4 milyon hanenin gereksinimini karşıladığını belirtti.
Sahadaki üretimin bu yıl sonunda ikiye katlanacağını ve 2028’de de dört katına çıkacağını tabir eden Bayraktar, böylelikle 17 milyon hanenin gaz tüketiminin Sakarya Gaz Alanı’ndan tedarik edileceği bilgisini paylaştı. Bayraktar, Türkiye’nin farklı ülkelerdeki alanlarda gaz aramaya yönelik aktiviteleri bulunduğunu da anımsattı.
Bayraktar, Türkiye’nin kritik minerallerle ilgili projelerine ait, “Enerji dönüşümünü gerçekleştirmek için kritik minerallere gereksinim hayli fazla. Bu sebeple kritik mineraller ve ender toprak elementleri alanında yatırımlarımızı sürdürüyoruz. 2020’de Beylikova’da dünyadaki en büyük az toprak elementi rezervlerinden birini keşfettik ve şu an bu alanları geliştirme kademesindeyiz. Özetle, 2035’e kadarki güç dönüşüm haritamız kapsamındaki amaçlarımızı gerçekleştirmek için 200 milyar dolar düzeyinde yatırıma muhtaçlığımız var” dedi.
“Daha çeşitli güç tedariki ve taşıma sistemlerine muhtaçlık var”
Sunumunda Türkiye’nin memleketler arası doğalgaz ve boru çizgisi projelerini de paylaşan Bayraktar, bölgedeki Irak ve Katar üzere başka ülkelere milletlerarası boru sınırı projeleri önerdiklerini ve son devirde Hürmüz Boğazı kaynaklı yaşanan güç krizinin bu projelerin değerini ortaya koyduğunu bildirdi.
Dünyada yalnızca son 6-7 yılda bile birçok kriz yaşandığını anlatan Bayraktar, “Bu da gösteriyor ki kendimizi gelecekteki potansiyel zorluklara karşı hazırlamalıyız. Bu yüzden Türkiye daha fazla enterkonnekte ve çeşitli güç projelerinin hayata geçirilmesini öneriyor. Daha çeşitli güç tedariki ve taşıma sistemlerine muhtaçlığımız var” diye konuştu.
Bayraktar, Iraklı yetkililere Irak-Türkiye boru çizgisini Basra’ya kadar uzatmayı tavsiye ettiği örneğini paylaşarak, “Umuyoruz ki artık bunun yalnızca Türkiye yahut Irak için değil, global petrol piyasaları için de kıymetli olduğu anlaşılır” sözünü kullandı.
Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye ve Türkiye’yi kapsayacak bir mega enterkonnekte sınırın da inşa edilebileceğini kaydeden Bayraktar, “Olumsuz düşünmek istemiyorum fakat gelecek yıllarda yeni zorluklar ve krizlerle karşılaşabiliriz. Bizim önerdiğimiz birçok tahlil var. Bölgemizde ve global çapta bu işbirliklerini geliştirmeyi umuyoruz” görüşünü paylaştı.