Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi 2024’te bir evvelki yıla nazaran yüzde 9,8 artarak 2023’te kaydedilen büyüme suratının kıymetli ölçüde üzerinde gerçekleşti.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından hazırlanan 2026 Yenilenebilir Enerji İstatistikleri raporuna nazaran, bu periyotta yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi ise sadece yüzde 1,4 arttı.
Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi 2024’te bir evvelki yıla nazaran yüzde 9,8 artış kaydetti. Bu artış 2023’te kaydedilen büyüme suratının değerli ölçüde üzerinde gerçekleşti.
Böylece yenilenebilir güç kaynakları 2024’te 9 bin 836 teravatsaat elektrik üreterek global elektrik üretiminin yüzde 31,7’sini oluşturdu.
Yeni yayımlanan elektrik üretim dataları, bu gayeye ulaşılabilmesi için yenilenebilir gücün global elektrik üretimindeki hissesinin 2024’teki yüzde 31,7 düzeyinden 2035’e kadar yüzde 78’e çıkarılması, yani bugünkü düzeyin yaklaşık 2,5 katına yükselmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Güneş ve rüzgar yenilenebilirde belirleyici oldu
Veriler, güneş ve rüzgar gücünün yenilenebilir elektrik üretimindeki belirleyici rolünü de doğruluyor. Mutlak üretim ölçüsü açısından Asya, 2024’te 4 bin 589 teravatsaat yenilenebilir elektrik üreterek dünyada birinci sırada yer aldı. Bölgede üretim geçen yıla nazaran yüzde 14,3 artarken, büyüme bilhassa güneş ve rüzgar gücünde güçlü oldu.
Avrupa, güneş ve hidroelektrik üretimindeki artışın tesiriyle 1758 teravatsaat yenilenebilir elektrik üreterek üretimini yüzde 7,2 artırdı.
Kuzey Amerika 1535 teravatsaat ile yüzde 5,8, Güney Amerika ise 1047 teravatsaatle yüzde 2,9 büyüme kaydetti. Güney Amerika’daki artış tüm yenilenebilir teknolojilere yayıldı.
Avrasya 411 teravatsaat üretimle yüzde 11,9, Afrika ise jeotermal güç dışındaki tüm kaynaklardaki artış sayesinde 227 teravatsaat üretimle yüzde 5,7 büyüme gösterdi.
Okyanusya 138 teravatsaat üretimle yüzde 3,4, Orta Doğu ise 76 teravatsaat üretimle bölgeler arasında yüzde 17,3 ile en yüksek büyüme oranını kaydetti. Orta Amerika ve Karayipler ise 55 teravatsaat yenilenebilir elektrik üreterek yüzde 5,8 büyüme gerçekleştirdi.
Raporda data setini kıymetlendiren IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, dünyanın, güç dönüşümünün temel ögelerinden biri olarak elektrifikasyon etrafında birleştiğini ve bu dönüşümün itici gücünün yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik olduğunu kaydetti.
Küresel elektrifikasyona yönelik artan dayanağın, pak elektriğin güç güvenliğini, dayanıklılığını ve rekabet gücünü artırdığı yönündeki ortak anlayışı yansıttığını belirten La Camera, “Bunun gerçekleşebilmesi için önümüzdeki on yılda yenilenebilir elektrik üretiminin bugünkü düzeyin yaklaşık 2,5 katına ulaşacak gibisi görülmemiş bir süratle artması gerekiyor. Teknolojiler hazır, ekonomik münasebetler güçlü. Artık binalarda, ulaştırmada ve endüstride fosil yakıtlardan pak elektriğe süratle geçiş yapmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell de COP30’da tüm ülkelerin oy birliğiyle global güç dönüşümünün artık “geri döndürülemez” olduğu konusunda uzlaştığını ve açıklanan dataların bunun güçlü bir ispatını sunduğunu belirtti.
– IRENA’nın 2025 bilgileri güncellendi
IRENA’nın geçen yıla ait bilgilerindeki güncellemeye nazaran, son 25 yılda yıllık yenilenebilir enerji kurulu güç artışları kıymetli ölçüde yükselerek 2025’te 693 gigavat ile tarihi doruğa ulaştı.
Geçen yıl sonunda küresel yenilenebilir enerji kurulu gücü 5,2 teravata (TW) ulaşırken, bu kapasite toplam küresel kurulu gücün yüzde 49,5’ini oluşturdu.
Bu dönemde toplam kurulu güç artışının yüzde 85,7’si yenilenebilir güç kaynaklarından geldi. Bu oran 2024’te yüzde 92,7 düzeyindeydi.
Yenilenebilir gücün toplam kapasite artışındaki hissesi bir ölçü gerilemiş olsa da, kurulu güçteki genel eğilim, yenilenebilir güç yatırımlarının yenilenemeyen kaynaklara kıyasla daha süratli büyümeye devam ettiğini gösteriyor.