Güney Afrika Milletlerarası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı, ABD’nin gümrük tarifelerine karşı kapsamlı bir strateji yürürlüğe koyduklarını açıkladı. Bakanlık, bu stratejinin alternatif ticaret ortaklarıyla bağları güçlendirmeyi hedeflediğini belirtti.
Açıklamada, ABD’nin ithalatında yüzde 0,25 hisseye sahip Güney Afrika’ya yönelik yüzde 30’luk yeni gümrük tarifesi “anlaşılmaz bir karar” olarak nitelendirildi. Kelam konusu kararın karşılıklı bağlantılara ziyan verdiği vurgulandı.
Güney Afrika’nın, iki ülkenin de çıkarlarını gözeten bir uzlaşma sağlamak gayesiyle ABD ile temaslarını sürdüreceği belirtilirken, “Ülkemizin maden zenginliğini kıymetlendirme kapasitesini sonlandıran ve sömürge periyodunun dayatmacı ticaret ilgilerini hatırlatan uygulamalar yerine, katma bedelli üretimi ve endüstrileşmeyi önceleyen muahedeler yapmayı hedefliyoruz” sözlerine yer verildi.
Türkiye amaç pazarlardan biri
Yeni tarife rejiminin Güney Afrika iktisadına direkt tesir edebileceği kaydedilen açıklamada, alternatif pazarlara yönelmenin artık bir mecburilik haline geldiği belirtildi.
Bu sürecin, şimdiye dek gereğince değerlendirilmemiş pazarlarda yeni iştirakler geliştirmek için de fırsat sunduğu tabir edildi. Bu çerçevede, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkeleriyle birlikte Türkiye’nin de stratejik önceliğe sahip amaç pazarlar ortasında yer aldığı vurgulandı.
Ayrıca, Avrupa Birliği (AB), Çin, Tayland, Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan üzere pazarlara açılım konusunda kıymetli ara kat edildiği belirtildi.
Kıtanın en büyük 10 şirketinden 8’i Güney Afrika’da
Uluslararası Para Fonu (IMF) bilgilerine nazaran, 2025 prestijiyle gayrisafi yurt içi hasılası 410 milyar doları aşan Güney Afrika, kıtanın en büyük iktisadı pozisyonunda bulunuyor.
Zengin yeraltı kaynakları, gelişmiş finans altyapısı ve güçlü sanayi yapısıyla öne çıkan ülke, tıpkı vakitte Afrika’nın ticaret merkezi olarak görülüyor. Kıtanın en büyük 10 şirketinden 8’i Güney Afrika merkezli olup, tamamı Johannesburg Borsası’nda süreç görüyor. Toplam piyasa pahası 1,3 trilyon dolara ulaşan JSE, Afrika’daki tüm borsaların toplamından daha büyük bir hacme sahip.
2025 G20 Devir Başkanlığı’nı yürüten Güney Afrika, tıpkı vakitte BRICS üyesi ülkeler ortasında yer alıyor.
Türkiye-Güney Afrika ekonomik bağlantıları
Resmi bilgilere nazaran, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki en büyük ticaret ortağı pozisyonundaki Güney Afrika ile ikili ticaret hacmi 2024’te yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı. Bu ticaretin yaklaşık 700 milyon doları Türkiye’nin ihracatı, 1,3 milyar doları ise Güney Afrika’dan yapılan ithalat olarak gerçekleşti.
Türkiye’nin Afrika açılımında kilit ülke olarak öne çıkan Güney Afrika’da, başta madencilik ve dokumacılık olmak üzere yaklaşık 100 milyon dolarlık Türk yatırımı bulunuyor.