Hamdi Ulukaya ve Ivanka Trump’tan besin israfıyla çabada işbirliği yaptı. Bu iş birliği, besin israfının global bir boyut kazandığı ABD’de, her yıl yetiştirilen meyve ve sebzelerin yaklaşık yüzde 30’unun eserlerin boyutu, biçimi yahut rengi üzere dış görünüş standartlarını karşılamaması nedeniyle tarlada kalması problemine tahlil sunuyor. Bu durum, 2023 yılında ABD’de 16 milyon tondan fazla eserin israf edilmesine ve çiftçiler için 13 milyar dolarlık bir ekonomik kayba yol açtı.
Hamdi Ulukaya ve Ivanka Trump ortasındaki iş birliğinin temeli, birinci olarak 2022 yılında Chobani fabrikalarının bulunduğu Twin Falls, Idaho ve New York’ta muhtaçlık sahibi ailelere fazla besinleri ulaştırmak için birlikte çalışırken atıldı. Bu ortak efor, israfı kaynağında önleyen kalıcı bir iş modeli kurma fikrini ortaya çıkardı ve bu fikir, Planet Harvest isimli bir tertibin kurulmasına ilham verdi. Planet Harvest, görünümü nedeniyle satılamayan eserler için ikinci bir pazar oluşturarak çiftçileri direkt besin şirketleri ve perakendecilerle buluşturuyor.
Bugün Ulukaya ve Trump tarafından canlı yayında yapılan açıklamaya nazaran Chobani, bu modelin birinci büyük ortağı oldu. Şirket, Planet Harvest aracılığıyla daha evvel atıl durumda olan yaklaşık 545 ton’dan fazla çilek satın aldı. Bu ölçü, 55 milyon yoğurt içeceği üretmek için kullanıldı ve ABD’li çiftçiler, daha evvel bedel görmeyen bu eserlerden kilogram başına 0,59 dolar gelir elde etmeye başladı. Bu yaklaşım, yalnızca birkaç çiftlikte yüz binlerce dolarlık yeni bir gelir akışı yaratarak kırsal topluluklara ekonomik katkı sağladı.
Bu proje birebir vakitte çevresel yararlar da sunuyor. Dünya Yaban Hayatı Fonu (WWF) tarafından yapılan bağımsız bir tahlil, 453.592 kg meyvenin kurtarılmasının 1,2 trilyon litre su tasarrufu sağladığını ve 169 bin ton karbon emisyonunu engellediğini gösteriyor.
Chobani’nin yıllar evvel rBST içermeyen süt kullanımını benimseyerek dalda bir hareket başlattığını ve bu standardın norm haline geldiğini belirten Hamdi Ulukaya, birebir fırsatın bugün de “bütün hasat tedariki” (whole-harvest sourcing) modeliyle yakalandığını söz etti. Bu iş birliğinin yalnızca bir hayırseverlik faaliyeti olmadığını, çiftçiler, etraf ve tüketiciler için ortak bedel yaratan yeni bir iş yapma biçimi olduğunu vurgulayan Ulukaya, “Açlık problemini çözmek için daha fazla besin yetiştirmemize gerek yok. Aslında yetiştirdiklerimizin daha âlâ yöneticileri olmalıyız. Her yıl tarlalarda kalan yüz binlerce ton çilek bir başarısızlık üzere görünüyor. Lakin bu birebir vakitte büyük bir fırsat sunuyor. Ivanka Trump ile başlattığımız bu iş birliği, ortak paha yaratan yeni bir iş modelini temsil ediyor. Çiftçilerin hasatlarının boşa gitmediğini, bilakis emeklerinin karşılığını aldığını görmek, en büyük gayemiz.” formunda konuştu.
Ulukaya’nın bu önemli iş birliği, Nisan ayında ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’da düzenlediği özel bir davete katılan global CEO’lar ortasında yer almasıyla da dikkat çekiyor. Ulukaya, bu davette ABD’ye yaptıkları yatırımları ve geleceğe yönelik vizyonlarını paylaşmıştı. ABD-Türkiye İş Konseyi Başkanı olarak da görev yapan Ulukaya, son periyotta Idaho ve New York’ta başlattığı toplam 1,7 milyar dolarlık yeni tesis yatırımları ile 1.200 yeni istihdam oluşturacak. Bir göçmen olarak gittiği ABD’de kurduğu Chobani markasını ABD’de son on yılın en süratli büyüyen markası haline getiren Hamdi Ulukaya’nın Beyaz Saray’daki bu davette 50 şirketin CEO’su ile birlikte yer alması, global arenadaki aktifliğinin kıymetli bir göstergesi olarak bedellendiriliyor.