İngiltere hükümeti, işletmelerin yükselen maliyetlerini hafifletmek amacıyla gümrük vergileri ve idari yükümlülüklerde yeni kolaylıklar açıkladı. Düzenleme kapsamında 250’den fazla üründeki ithalat vergisi muafiyetleri uzatılırken şirketlerin raporlama ve mevzuata uyum maliyetlerinin de azaltılması hedefleniyor. Hükümet, önlemlerin tamamının işletmelere yılda yaklaşık 800 milyon sterlinlik tasarruf sağlayabileceğini hesaplıyor.
23 Ekim’de açıklanan paket, 28 Ekim’de parlamentoya sunulacak bütçe öncesinde geldi. İngiltere Başbakanı Andy Burnham ve Maliye Bakanı John Healey, özellikle küçük işletmelerin maliyet baskısını azaltmayı amaçladıklarını belirtti. Ancak açıklanan rakamlar henüz gerçekleşmiş tasarrufları değil, düzenlemelerin uygulanmasıyla elde edilmesi beklenen ekonomik katkıyı ifade ediyor.
Gümrük vergisi kolaylığı 250’den fazla ürünü kapsıyor
İngiltere, yıl sonunda sona ermesi beklenen bazı ithalat vergisi muafiyetlerini uzatacak. Hükümete göre 250’den fazla ürünü ilgilendiren bu adımın işletmelere yıllık 155 milyon sterline kadar maliyet avantajı sağlaması mümkün. Muafiyetlerden kimya, plastik, otomotiv, hidrojen teknolojileri ve gıda üretimi gibi sektörlerde kullanılan ürünlerin yararlanması bekleniyor.
Bu düzenleme, bütün ithal ürünlerden alınan gümrük vergilerinin kaldırılması anlamına gelmiyor. Mevcut sistemde belirli ürünler, sınırlı bir süre için normal gümrük vergisi oranından daha düşük bir oranla veya vergisiz ithal edilebiliyor. Yeni karar, bu kolaylıkların sona ermesiyle oluşabilecek ek maliyetleri önlemeyi amaçlıyor.
İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından oluşturduğu bağımsız gümrük sistemi, işletmelerin üretimde kullandıkları ve yurt içinden yeterli miktarda temin edemedikleri ürünler için muafiyet başvurusu yapmasına olanak tanıyor. Bu nedenle söz konusu kolaylıklar yalnızca tüketim mallarını değil, fabrikaların üretim süreçlerinde kullandığı ara malları da ilgilendiriyor.
Muafiyetlerin hangi ürünlerde ve ne kadar süreyle geçerli olacağı, ilgili gümrük tarife sınıflandırmaları üzerinden belirlenecek. İngiltere’nin ticaret savunma önlemleri veya katma değer vergisi gibi diğer yükümlülükleri ise bu kapsamda kendiliğinden ortadan kalkmayacak.
Şirketlere 600 milyon sterlini aşan bürokrasi desteği
Paketin en büyük bölümünü gümrük vergileri değil, şirketlerin idari yükümlülüklerinin azaltılması oluşturuyor. İngiltere hükümeti, raporlama ve mevzuata uyum süreçlerinde yapılacak değişikliklerle yıllık 600 milyon sterlinden fazla tasarruf sağlanabileceğini öngörüyor. Amaç, özellikle küçük işletmelerin belge hazırlama ve tekrarlanan bilgi taleplerine ayırdığı zamanı azaltmak.
Şirket raporlama kurallarının sadeleştirilmesiyle yılda 290 milyon sterline kadar tasarruf bekleniyor. Daha büyük şirket gruplarının bünyesinde faaliyet gösteren bazı işletmeler için yıllık maliyet avantajının 20 bin sterline ulaşabileceği belirtiliyor. Düzenleme, şirketlerin aynı bilgileri farklı kamu kurumlarına tekrar tekrar sunma zorunluluğunu azaltmayı hedefliyor.
Finans sektöründe de ayrı bir kolaylık öngörülüyor. Varlık yönetimi şirketlerinin birden fazla kuruma benzer raporlar sunmasından kaynaklanan yüklerin hafifletilmesiyle yıllık 105 milyon sterlin tasarruf sağlanabileceği hesaplanıyor. Konut alım satım sürecindeki şirketleri ilgilendiren işlemlerin sadeleştirilmesi ise 116 milyon sterlinlik ek tasarruf potansiyeli taşıyor.
Hükümet ayrıca küçük işletmelerin kamu ihalelerine katılımını kolaylaştırmayı, resmî istatistik anketlerinde tekrarlanan bilgi taleplerini azaltmayı ve şirketlerin mevzuat konusunda daha anlaşılır rehberlere ulaşmasını sağlamayı planlıyor. Bu adımlar, işletmelerin doğrudan ödediği vergilerden çok günlük faaliyetlerini yürütürken karşılaştıkları zaman ve uyum maliyetlerini hedefliyor.
Türkiye’den İngiltere’ye ihracatı nasıl etkileyebilir?
İngiltere’nin ithalat vergisi muafiyetlerini uzatması, bu pazara ürün satan Türk şirketleri açısından da önem taşıyor. İngiltere’nin bağımsız gümrük sistemindeki belirli ürün muafiyetleri, ülkeye yapılan ithalatta uygulanabiliyor. Dolayısıyla bir Türk ihracatçısının ürünü ilgili tarife sınıflandırması içinde bulunuyorsa İngiliz ithalatçı açısından maliyet avantajı oluşabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Türkiye ile İngiltere arasında yürürlükte olan serbest ticaret anlaşması, zaten birçok sanayi ürününde tercihli gümrük vergisi uygulamalarına imkân tanıyor. Bu nedenle yeni muafiyetlerin bütün Türk ürünlerinin vergisini ayrıca düşüreceği veya her ihracatçıya yeni bir avantaj sağlayacağı söylenemez.
Olası etkiyi değerlendirmek için ürünün gümrük tarife kodunun, mevcut vergi oranının ve hangi ticaret rejimine tabi olduğunun birlikte incelenmesi gerekiyor. Bazı ürünlerde İngiltere’nin genel muafiyetleri, Türkiye’nin tercihli ticaret koşullarıyla aynı sonuca yol açabilir. Başka ürünlerde ise rakip ülkelerin de düşük tarifelerden yararlanması, Türk ihracatçıların mevcut fiyat avantajını azaltabilir.
Özellikle kimyasal ürünler, plastikler, otomotiv yan sanayi ve üretimde kullanılan ara mallarda faaliyet gösteren şirketler açısından ürün listesinin ayrıntıları önem taşıyor. Ancak İngiltere hükümeti, 23 Ekim’deki açıklamasında Türkiye’ye özgü yeni bir tarife avantajı duyurmadı. Dolayısıyla düzenlemenin Türk ihracatına etkisi, sektör bazında yapılacak değerlendirmelerle netleşecek.
Gözler 28 Ekim’deki bütçe açıklamasında
İngiltere hükümetinin açıkladığı paket, kamu maliyesinin baskı altında bulunduğu bir döneme denk geliyor. Artan borçlanma maliyetleri ve kamu harcamaları, Maliye Bakanı John Healey’in yeni destekler için kullanabileceği mali kaynakları sınırlıyor. Bu nedenle hükümet, doğrudan bütçe harcamalarını artırmak yerine işletmelerin mevcut yükümlülüklerini hafifleten önlemlere ağırlık veriyor.
İş dünyasına yönelik programın uzun vadeli hedefi, düzenlemelerden kaynaklanan idari maliyetleri parlamento dönemi sonuna kadar yüzde 25 azaltmak. Hükümet, bu hedefe ulaşılması halinde çalışanı bulunan işletmelerin yılda toplam 280 milyon saatlik iş yükünden kurtulabileceğini hesaplıyor. Ancak bu rakam da mevcut durumda gerçekleşmiş bir kazanımı değil, programın tamamlanması halinde ulaşılması amaçlanan sonucu gösteriyor.
Başbakan Burnham’ın hükümeti, 28 Ekim Çarşamba günü açıklanacak bütçe öncesinde işletmeler üzerindeki maliyet baskısını azaltacağını duyurmuş oldu. Bununla birlikte gümrük muafiyetlerinin uygulama ayrıntıları ve idari düzenlemelerin yürürlüğe giriş takvimleri, işletmelerin fiilen ne kadar tasarruf sağlayacağını belirleyecek.
İngiltere’de faaliyet gösteren şirketler açısından önümüzdeki günlerde iki konu öne çıkacak. Bunlardan ilki, uzatılacak gümrük vergisi muafiyetlerinin kesin ürün kapsamı; ikincisi ise yeni bütçenin işletmelerin vergi ve finansman maliyetleri üzerinde yaratacağı etki. Türkiye’den İngiltere’ye ihracat yapan şirketler için de özellikle ürün bazlı tarife koşullarındaki değişiklikler yakından izlenecek.