İran, global petrol sevkiyatının en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda stratejik bir atak yaparak “kontrol bölgesini” genişlettiğini ve yine tanımladığını duyurdu. Yarı resmi Tesnim (Tasnim) haber ajansına dayandırılan bilgilere nazaran, bu yeni düzenleme Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) kıyı hudutlarını ve stratejik limanlarını da kapsayan geniş bir tesir alanını hedefliyor.
Tahran tarafından ilan edilen ve bölgedeki deniz trafiği üzerinde mutlak nezaret kurmayı amaçlayan yeni “kontrol bölgesi” şu koordinatları kapsıyor:
Doğu-Güney Sınırı: İran’daki Mübarek Dağı’nın güneyinden başlayarak BAE’nin en değerli petrol terminallerinden biri olan Füceyre kentinin güneyine kadar uzanıyor.
Batı-Kuzey Sınırı: İran’ın Keşm Adası’nın batısından başlayarak BAE’deki Ümmü’l-Kayveyn bölgesine kadar ulaşıyor.
ABD kimi gemileri Hürmüz’den geçirmeye başlayacağını belirtmişti
İran’daki savaşın sona erdirilmesi için eforlar devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump, İslam Cumhuriyeti’nin son barış teklifinin kendisini tatmin etmeye yetmeyebileceğini ima etti.
Axios’un bahse yakın kaynaklarına dayandırdığı haberine nazaran, İran’ın teklifleri ortasında Hürmüz Boğazı’nın yine açılması ve hem ABD’nin deniz ablukasının hem de İran ve Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesi için bir mutabakat sağlanması hedefiyle müzakerelere bir aylık mühlet tanınması yer alıyor.
Haberde, bu türlü bir mutabakata varılması halinde, İran’ın nükleer programı konusunda bir uzlaşmaya varmak emeliyle bir aylık müzakerelere başlanacağı belirtildi. İran’ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, teklifin 30 gün içinde çatışmanın büsbütün sona erdirilmesini ve yeni hücumlara karşı garantiler verilmesini öngördüğünü bildirdi.
Ajans, planın ABD güçlerinin İran yakınlarından çekilmesi, deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların kaldırılması ve tazminat ödenmesi dahil olmak üzere Tahran’ın evvelki taleplerini yinelediğini belirtti. Ajans’ın haberinde nükleer sıkıntıya değinilmedi. İran televizyonu, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi’ye atıfta bulunarak, ABD’nin 14 unsurlu plana ait cevabını Pakistan aracılığıyla Tahran’a ilettiğini belirtti lakin haberde cevabın ne olduğuna dair detaylara yer verilmedi.
Cumartesi günü gazetecilere konuşan Trump, “anlaşmanın konsepti” hakkında bilgilendirildiğini söyledi, fakat daha sonra bunun kendisi için kabul edilebilir olup olmayacağı konusunda kuşkularını dile getirdi. ABD Başkanı, yöneticilerinin “yaramazlık yapması” halinde İran amaçlarına yönelik akınları tekrar başlatmayı göz gerisi etmeyeceğini söyledi.
Trump, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda ise “İran’ın bize az evvel gönderdiği planı yakında inceleyeceğim, lakin son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için şimdi gereğince bedel ödemedikleri için bu planın kabul edilebilir olacağını düşünemiyorum” dedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Amerikalılar yaklaşımlarını değiştirip “aşırı taleplerden, tehditkar telaffuzlardan ve kışkırtıcı eylemlerden” kaçınırsa Tahran’ın diplomatik gayretleri sürdürmeye hazır olduğunu belirtti.
Öte yandan Trump, ABD’nin pazartesiden itibaren İran çatışmasıyla ilgisi olmayan kimi gemileri Hürmüz Boğazı’ndan geçirmek üzere yönlendirmeye başlayacağını söyledi. Pazar günü toplumsal medyada paylaştığı bir gönderide Trump, “Bu gemi hareketinin tek emeli, muhakkak hiçbir cürmü olmayan insanları, şirketleri ve ülkeleri kurtarmaktır. Bu insani yardım sürecine rastgele bir biçimde müdahale edilirse, bu müdahale maalesef sert bir formda karşılanmak zorunda kalacaktır” dedi. ABD Merkez Komutanlığı da pazar günü, güdümlü füze destroyerleri, uçaklar ve insansız hava araçlarının kullanımı da dahil olmak üzere, Hürmüz Boğazı üzerinden ticari deniz nakliyatını tekrar sağlamak için askeri dayanak sağlayacağını açıkladı.