Merkez Bankası’nın 2024 Son Faiz Kararı
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, 2024 yılı için son faiz kararını açıkladı. Uzun süredir yüzde 50 seviyesinde sabit tuttuğu politika faizini, 2024 yılı itibarıyla yüzde 47,5’e indirdi. Aynı zamanda, borç alma ve borç verme faiz oranlarını da sırasıyla yüzde 46 ve yüzde 49 olarak belirledi. Bu değişiklikle birlikte, Merkez Bankası’nın faiz koridoru daraltılmış oldu.
Deneyimli iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, bugünkü blog yazısında Merkez Bankası’nın, gecelik vadede borçlanma ve borç verme oranlarının bir hafta vadeli repo ihale faiz oranına göre -/+ 150 baz puanlık marjla belirlenmesine yönelik aldığı kararı hatırlattı. Eğilmez, bu durumun, politika faizi olarak kabul edilen bir hafta vadeli (repo ihalesi yoluyla) borç verme işleminin yanı sıra gecelik borç verme ve alma işlemlerinin de yeniden devreye sokulduğunu gösterdiğini belirtti.
Son faiz oranları ile birlikte şekillenen piyasa tablosunu Dr. Eğilmez, şu şekilde özetledi:
- 1 Haftalık Repo İhalesi Yoluyla Borç Verme: Merkez Bankası, açık piyasa işlemleri yapmaya yetkili kuruluşlardan, belirli bir tarihte geri satmak taahhüdüyle menkul kıymet alır. Bu işlem genellikle bir hafta süreyle gerçekleştirilir. Vade sonunda TCMB, aldığı menkul kıymeti geri verirken, yüzde 47,50 faizle birlikte anaparayı da tahsil eder.
- Gecelik Borç Verme / Alma: Gecelik fonlama faizi, Merkez Bankası’nın gecelik olarak borç almak ya da borç vermek isteyen bankalara uyguladığı faiz türüdür. Güncel oranlara göre, TCMB gecelik borç alırken yüzde 46 faiz öderken, borç verirken ise yüzde 49 faiz almaktadır.
- Geç Likidite Penceresi: Merkez Bankası’nın, gün sonunda ödeme sistemlerinde ortaya çıkabilecek sorunları önlemek amacıyla bankalara geçici likidite ihtiyaçlarını karşılamak üzere sağladığı Türk Lirası borçlanma imkânıdır. Bankalar, gün sonunda ellerinde likidite fazlası olduğunda bunu TCMB’ye yatırdıklarında herhangi bir faiz almazlar.
- Reeskont İşlemlerinde İskonto: Merkez Bankası, bankaların geçici likidite ihtiyaçlarını gidermek üzere verecekleri ticari senet ve belgeleri, reeskont faizi adı verilen bir oranla kabul edebilir. Bu işlem, bankaların likidite ihtiyaçlarını karşılamak için önemli bir kaynaktır.
- Avans İşlemleri: TCMB, reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığında avans da verebilmektedir. Avans işlemleri için teminat olarak alınan bu senetler; ticari senetler, devlet tahvilleri ve borsada kayıtlı tahvillerdir.
Bu gelişmeler, Türkiye’nin ekonomik dinamikleri üzerinde önemli bir etki yaratacak ve piyasalarda yeni bir denge oluşturacaktır.
