Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), 2025 ve 2026 yılları için global ekonomik büyüme iddiasını yüzde 2,9‘a düşürürken, Türkiye iktisadının bu yıl yüzde 2,9 oranında büyüyeceğini öngördü.
OECD, “Belirsizlikle çaba, büyümeyi canlandırma” temasıyla, Ekonomik Görünüm Raporu‘nu yayımladı.
Rapora nazaran, son birkaç ayda ekonomi ve ticaret siyasetlerine ait belirsizlikler kayda kıymet artış gösterdi. Belirsizliklerdeki bu keskin artış, iş dünyası ve tüketici itimadını olumsuz etkilerken, ticaret ve yatırımları baskılamaya başladı.
Bu kapsamda OECD, global iktisada yönelik büyüme iddiasını aşağı taraflı revize etti. Global iktisatta geçen yılki yüzde 3,3 büyümenin akabinde kurum, büyümenin bu yıl ve 2026‘da yüzde 2,9 olacağını öngördü. OECD’nin martta yayımladığı orta devir Ekonomik Görünüm raporunda, global iktisadın bu yıl yüzde 3,1 ve 2026’da yüzde 3 büyüyeceği kestirim edilmişti.
Ekonomideki yavaşlamanın yüklü olarak ABD, Kanada ve Meksika‘da ağırlaşması beklenirken, Çin ve öteki ülkelerde de daha sonlu zayıflama yaşanacağı öngörülüyor.
Geçen yıl yüzde 2,8 büyüyen ABD iktisadında bu yıl yüzde 1,6 ve 2026’da yüzde 1,5 büyüme bekleniyor. OECD daha evvelki kestiriminde, ABD iktisadının bu yıl yüzde 2,2 ve 2026’da yüzde 1,6 büyüyeceğini öngörmüştü.
Euro Bölgesi’nde ise büyümenin 2024‘teki yüzde 0,8 düzeyinden daha evvelki raporda olduğu üzere bu yıl yüzde 1 ve 2026’da yüzde 1,2‘ye çıkacağı kestirim ediliyor.
Çin iktisadının 2024’teki yüzde 5 büyümesinin bu yıl yüzde 4,7 ve gelecek yıl yüzde 4,3‘e yavaşlayacağı öngörülüyor. OECD, Çin için daha evvel bu yıl ve 2026’ya yönelik sırasıyla yüzde 4,8 ve yüzde 4,4 büyüme öngörmüştü.
Türkiye iktisadında 2026’da kademeli toparlanma
Türkiye iktisadı 2023’teki yüzde 5,1 büyümenin akabinde 2024’te yüzde 3,2 büyüdü. Bu yavaşlama, iktisadın evvelki devirlerdeki iç tüketime bağımlılığından uzaklaşarak net ihracatın daha güçlü katkı sağladığı bir yine dengelenme sürecine girmesiyle gerçekleşti.
Türkiye’de enflasyon nisan prestijiyle keskin halde gerilerken, Türk lirasında martta yaşanan değer kaybı, ithalat kaynaklı enflasyon üzerinde şimdilik sonlu bir tesir yarattı. Bu hudutlu tesirde, siyaset faizindeki son artışın da tesiri oldu.
OECD Türkiye iktisadının bu yıl ise yüzde 2,9 ve gelecek yıl yüzde 3,3 büyüyeceğini iddia etti. OECD’nin evvelki iddiasında bu oranlar sırasıyla yüzde 3,1 ve yüzde 3,9 olarak hesaplanmıştı.
Rapora nazaran, daha sıkı finansal koşullar ve mali konsolidasyon hane halkı tüketimini sonlandırırken, bu yıl zayıf dış ticaret nedeniyle özel bölüm yatırımları ve ihracattaki büyümenin yavaşlaması lakin 2026‘da kademeli halde toparlanması öngörülüyor.
Sıkı para siyasetine bağlı olarak enflasyonun değerli ölçüde gerilemesi, yıllık ortalama enflasyonun bu yıl yüzde 31,4‘ten gelecek yıl yüzde 18,5‘e inmesi bekleniyor. Yıllık enflasyonun 2026’nın son çeyreğinde yüzde 15 civarına düşeceği varsayım ediliyor.
ABD’nin yüksek gümrük tarifelerinin Türkiye iktisadını dolaylı yollardan etkileyebileceği bedellendiriliyor. Bu kapsamda Türkiye’nin kimi ihracat kesimleri, Avrupa’nın talebindeki mümkün bir yavaşlamadan etkilenebilir.
Türkiye’nin ABD’ye mal ihracatında yüzde 10‘luk genel gümrük tarifesine tabi olmasının, bu ihracatın toplam içinde yüzde 6 hisseye sahip olması ve GSYH’nin yaklaşık yüzde 1‘ini oluşturması nedeniyle sonlu bir tesir yaratacağı öngörülüyor.
Ayrıca Türkiye, 2018‘den beri ABD’nin çelik ve alüminyuma uyguladığı tarifelere tabi olduğu için, bu alanda tüm ülkelere getirilen yüzde 25‘lik tarifeden daha az etkileniyor.
Para siyaseti, enflasyonun düşüşünde belirleyici oldu
Rapora nazaran, sıkı para siyaseti enflasyonun yavaşlamasında belirleyici oldu. Enflasyonun gerilemeye devam etmesi ve belirsizliklerin azalmasıyla, siyaset faizinde kademeli bir gevşeme için alan oluşması bekleniyor. Rastgele bir global yahut ticari tansiyon yaşanmadığı takdirde, siyaset faizinin 2026 sonunda yüzde 25‘e düşeceği öngörülüyor.
Dezenflasyon sürecinin ilerlemesiyle, 2025 sonundan itibaren daha az sıkı para siyasetinin, tüketim ve yatırımları desteklemesi bekleniyor.
Bu kapsamda, Türkiye’de makro ekonomik istikrar politikalarının sürdürülmesi ve enflasyonun kalıcı olarak amaca yaklaşması için istikrar öncelikli siyaset çerçevesinin korunması tavsiye edilirken, öngörülebilir bir siyaset ortamının yatırımcı inancını artırarak direkt yatırımların çekilmesine yardımcı olacağı iddia ediliyor. Yapısal ıslahatların Türkiye’nin büyüme potansiyelini artırabileceği öngörülüyor.
Ayrıca, Türkiye’de bütçe açığının GSYH’ye oranının 2024’teki yüzde 4,9 düzeyinden 2025’te yüzde 3,3‘e ve 2026‘da yüzde 3‘e inmesi, bu mali konsolidasyonun sermaye ve transfer harcamalarının azaltılması ve gelir performansının artmasıyla sağlanması bekleniyor.
