OECD tarafından yayımlanan “Çelik Görünümü 2026” raporunda, çelik talebinin daralmasına karşın global üretim kapasitesinin istikrarlı halde artmaya devam ettiği, bu durumun kapasite kullanım oranlarını sürdürülebilir düzeylerin çok altına ittiği belirtildi.
Çeliğin neredeyse tüm endüstriyel faaliyetler için temel bir gereksinim olduğu ve birçok stratejik bölümde kritik ehemmiyet taşıdığı hatırlatılan raporda, global atıl kapasitenin geçen yıl 640 milyon tona ulaştığı, 2028 yılına kadar ise 745 milyon tona yükselmesinin beklendiği kaydedildi.
Bu öngörünün, atıl kapasitenin geçen yılki yaklaşık 1 milyar 800 milyon tonluk toplam çelik talebinin 3’te birinden fazlasına denk geldiğine işaret edilen raporda, global çelik talebinin 2030 yılına kadar yılda sadece yüzde 0,9 artacağının varsayım edildiği aktarıldı.
“(Çin) Memleketler arası pazarları dampingli ve sübvansiyonlu ihracat eserleriyle dolduruyor”
Çoğu endüstrileşmiş 38 ülkeyi bünyesinde barındıran OECD’nin raporunda, global çelik fazlasının yüzde 54’ünün Çin kaynaklı olduğu belirtildi.
Raporda, Pekin idaresinin Çinli çelik üreticilerine sağladığı sübvansiyon oranını 2019’dan bu yana neredeyse iki katına çıkardığı ve bu dayanağın, OECD ülkelerindeki üreticilerin aldığı takviye ölçüsünün 15 katına ulaştığı vurgulanan raporda, şu bilgilere yer verildi:
“2024 yılında bir Çin çelik firması, toplam varlıklarına oranla, öbür bölgelerdeki üreticilere kıyasla 15 kat daha fazla sübvansiyon aldı. Bu oran 2023’te 10 kat seviyesindeydi. Çinli çelik üreticileri 2025 yılında 131 milyon tonla rekor bir ihracat gerçekleştirerek 2020 yılına nazaran yüzde 153’lük bir artış yakaladı. Bu sayı, Avrupa Birliği’nin (AB) 2025 yılındaki toplam çelik üretimini geride bıraktı.”
Çin’de iç pazarın yavaşlamasıyla birlikte Çinli üreticilerin ihracata yöneldiği bildirilen raporda, “Kapasite fazlasındaki bu artış, memleketler arası pazarları dampingli ve sübvansiyonlu ihracat eserleriyle dolduruyor.” sözü kullanıldı.
Raporda, adil rekabeti tekrar tesis etme gayretlerinin, eşit rekabet şartlarını sağlamayı amaçlayan ticari tedbirlerin gerisinden dolanılması nedeniyle giderek etkisizleştiğine dikkat çekildi.
Hammadde kısıtlamaları ve güç maliyetleri bölümü baskılıyor
Hammadde arzı üzerinde artan baskılara da değinilen raporda, dünyada hiçbir çelik üreticisi ülkenin ham unsur girdilerinde büsbütün kendi kendine yetemediği, çelik üretimi için kritik ehemmiyete sahip ham husus ihracat kısıtlamalarının dünya genelinde genişlediği ve şu anda 42 ülkenin hurda ihracatını kısıtlamış durumda olduğu aktarıldı.
Raporda, Orta Doğu’daki çatışmalara bağlı olarak yükselen güç maliyetlerinin, güç ağır bir kesim olan çelik üretimine ek bir yük getirdiği, gücün çelik üretim maliyetlerinin yüzde 40’ını oluşturabildiği belirtilerek, bu baskıların kesim genelindeki yatırım kararlarını olumsuz etkilediği ve düşük emisyonlu çelik üretimi projelerinin birçoğunun ertelenmesine yol açtığı söz edildi.
“Ana nedenleri ele almalıyız”
OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann ise rapora ait değerlendirmesinde, kapasite fazlasının herkes için sorun oluşturduğunu belirterek, şunları kaydetti:
“Kapasite fazlası global pazarları bozuyor, ekonomik güvenliği ve dayanıklılığı zedeliyor, inovasyon ile sürdürülebilirliğin önüne geçiyor. Ziyanlı sübvansiyonlar ve piyasa dışı öbür uygulamalar dahil olmak üzere ana nedenleri ele almalıyız. Bu da daha güçlü bir memleketler arası işbirliği ve her yerdeki çelik üreticileri için eşit kurallar oluşturulması manasına geliyor.”