ALARA AKGÜN
Otomotiv bölümünde gözler yılın ikinci yarısına çevrilirken, fiyatlarda artış beklentisi güçleniyor. Bloomberg HT yayınında konuşan Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Genel Koordinatörü Dr. Hayri Erce, sektörün Euro kuruna direkt bağlı olduğunu belirterek, “Bu sene fiyatlarda düşüş olma ihtimali hayli düşük. İkinci yarıda Euro’nun güçlenmesi halinde kurdaki artış fiyatlarımızı yukarı yönlü etkileyecektir” dedi.
Finansmana erişimin dalın en kıymetli problemlerinden biri olduğunu vurgulayan Erce, geçmişte araba satışlarının yaklaşık üçte ikisinin kredi kullanılarak gerçekleştiğini, bugün ise krediye erişimde yaşanan sıkılaşma sebebiyle kredili satışların yüzde 5’in altına gerilediğini söyledi. Erce, “BDDK’nın kredi düzenlemelerinde güncelleme muhtaçlığı ziyadesiyle var” değerlendirmesinde bulundu.
“Dört parametre pazarı aşağı çekti”
ODMD’nin açıkladığı bilgilere nazaran araba ve hafif ticari araç pazarı haziran ayında geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 11,44 daralarak 105 bin 41 adet oldu. Pazar, yılın birinci altı ayında ise yüzde 8,19 gerileyerek 558 bin 179 adet düzeyinde gerçekleşti.
Verileri kıymetlendiren Erce, haziran ayı performansının beklentilerin altında kaldığını belirterek, “Haziran sonunda yılbaşına nazaran pazar kaybı geçen yıla kıyasla 50 bine çıktı” dedi. Pazardaki daralmada birden fazla ögenin tesirli olduğunu söyleyerek, “Bu düşüşlerde savaş meçhullüğü, mayıs ayında çalışma günü sayısının azalması, altındaki fiyat düşüşü sebebiyle oluşan negatif servet tesiri ve tüketici kredilerine erişimin son derece daralmış olması tesirli oldu” diye konuştu.
Altın fiyatlarındaki hareketlerin otomotiv talebini de etkilediğine dikkat çeken Erce, “ABD enflasyonu ve faiz beklentilerine bağlı olarak değerli metallerde yaşanan fiyatlamalar otomotiv tarafını da etkiledi. Servet tesiriyle oluşan olumsuz tablo bundan sonraki devirde yumuşak seyredebilir” tabirlerini kullandı.
“Kredi limitleri güncellenmeli”
Otomotiv kredilerinde uygulanan makroihtiyati önlemlerin günümüz piyasa şartlarına nazaran yine kıymetlendirilmesi gerektiğini belirten Erce, mevcut limitlerin kesim gerçekliğini yansıtmadığını söyledi. “Tüketici kredisi düzenlemeleri en son 2022 Şubat ayında yapıldı. O devirde 2 milyon TL’ye kadar araç kredilendirilebiliyordu ve azami vade 12 aydı. Bugün piyasaya baktığımızda 2 milyon TL’nin altında kalan araç sayısı hayli az. Buradaki makroihtiyati önlemlerin dengelenmesi gerekiyor” dedi.
“İkinci yarıda görünüm daha olumlu”
Yılın ikinci yarısına ait beklentilerinin birinci altı aya nazaran daha optimist olduğunu lisana getiren Hayri Erce, otomotiv pazarında toparlanmanın ikinci yarıya ötelenmiş göründüğünü söyledi. “Senenin birinci yarısıyla ikinci yarısı yer değiştirecek. Birinci yarıda beklediğimiz olumlu tablo ikinci yarıya transfer olacak” diyen Erce, buna rağmen mayıs ayında yaşanan kayıpların yıl sonu kestirimlerini aşağı çektiğini belirtti.
Geçen yıl 1 milyon 400 bin adet düzeyinde gerçekleşen satışlara işaret eden Erce, “Bu yıl mayıs ayındaki kayıplar sebebiyle yıl sonu beklentimizi 1 milyon 250 bin adede indirdik” tabirlerini kullandı.
“Made in EU süreci yakından takip ediliyor”
Erce, otomotiv bölümünün global ölçekte değerli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek Avrupa Birliği’nin sanayi siyasetlerinin Türkiye açısından da kritik olduğunu söyledi. “Avrupa Birliği endüstrileşme siyaseti kapsamında ‘Made in EU’ yaklaşımını açıkladı. Türkiye’nin de bu yapının bir modülü olması için çalışmalar devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu.