Eylül başında Moskova çevresinde bazı iyileşmeler görülürken, ülkenin farklı bölgelerinde yakıt sıkıntısı devam ediyor. Sürücülerin ve istasyonların bildirdiği verilere göre bazı benzin istasyonlarında yakıt tamamen tükendi; bazılarında ise uzun kuyruklar ve satış kısıtları sürüyor.
Özellikle St. Petersburg ve Leningrad bölgesinde sorunlar öne çıkıyor. Bölge valisi Aleksandr Drozdenko, üretimin, Kirişi rafinerisi dahil büyük tesislere yönelik İHA saldırıları nedeniyle azaldığını belirtti. Sorunu hafifletmek için diğer rafinerilerden tedarik artırılacak ve sevkiyatlar yoğunlaştırılacak; çözümün ekim başına doğru sağlanması bekleniyor.
Yerel uygulamalar ve kısıtlamalar
Leningrad bölgesinde, istasyonlardaki yoğunluğu azaltmak üzere araçların plaka son rakamına göre farklı günlerde yakıt alması seçeneği değerlendiriliyor. Bu uygulama kapsamında bir araca günlük 20-30 litre gibi sınırlamalar getirilebileceği belirtiliyor. Diğer bölgelerde de benzer şekilde plaka numarasına göre satış uygulamaları ve 30 litreye varan sınırlamalar uygulanıyor.
Bazı bölgelerde yakıt, belirlenen istasyonlarda günlük programa göre dağıtılıyor; bölge yönetimleri ise sürücülerin hangi istasyonlarda yakıt bulunduğunu görmesi için günlük güncellenen interaktif haritalar yayımlıyor.
Hükümetin aldığı tedbirler
Rus hükümeti, rafinerilerde üretimi yeniden artırmak ve tedariki düzenlemek amacıyla bir dizi adım atıyor. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak başkanlığında yapılan toplantılarda, yakıt sıkıntısı yaşanan Çelyabinsk, Arhangelsk, Tver, Belgorod, Perm ve Krasnodar gibi bölgelerde sevkiyatların doğrudan hükümetçe takip edilmesine karar verildi.
Ayrıca iç piyasadaki arzı güçlendirmek için bazı yakıt türlerine yönelik ihracat yasakları sürüyor ve yurt dışından benzin ithalatı başlatıldı. Geleneksel tedarikçilerin yanı sıra Belarus ve Kazakistan’ın yanında Hindistan ve Fas’tan da benzin temin ediliyor. Enerji Bakanlığı, ithalatı artırma, rafineri üretimini en yüksek seviyede tutma ve mevcut stokları iç piyasaya yönlendirme çalışmalarını sürdürüyor.
Geçici çevre standartı esnekliği: Rus hükümeti, arzı artırmak için Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 sınıfı benzinlerin üretimine, ithalatına ve satışına geçici izin verdi. Bu sınıflardaki yakıtlar Euro-5’e kıyasla daha düşük çevre standardına sahip olabiliyor; ancak mevcut zorunlu koşullarda iç pazardaki arzı desteklemek üzere geçici bir önlem olarak kabul edildi.
Sorunun evrimi ve yeni dalga
İlk büyük akaryakıt sıkıntısı mayıs sonunda Ukrayna kaynaklı İHA saldırıları ile başlamıştı. Sonraki dönemlerde birçok bölgede günlük satış limitleri, bidonla yakıt almanın yasaklanması ve istasyon bazlı farklı satış kuralları uygulandı. Temmuzun ikinci yarısında bazı kısıtlamalar gevşese de ağustos ortasında sorun yeniden derinleşti.
Eylül ayında benzin arzının yeniden düşmesi ve bazı bölgelerin daha önce kaldırdıkları kısıtlamaları yeniden uygulaması, akaryakıt krizinde yeni bir dalga yaşandığını gösteriyor. Yetkililer sevkiyatları sıkı takip etmeye ve kısa vadede arzı artırmaya çalışıyor; bununla birlikte bölgesel uygulamalar ve tüketici kısıtlamaları gündemde kalmaya devam ediyor.