Rusya’nın Avrupa’ya Gaz Akışında Kesinti
Rusya, Avrupa’ya gönderilen doğal gaz miktarını azaltma kararı aldı. Bu durum, Ukrayna üzerinden Rus gazının Avrupa’ya ulaşımına dair mevcut anlaşmanın sona ereceği 1 Ocak tarihi öncesinde gerçekleşti. Rus enerji şirketi Gazprom, o gün için planlanan 42,4 milyon metreküp gaz yerine yalnızca 37,2 milyon metreküp gazın pompalanacağını açıkladı. Eğer son dakikada bir uzlaşma sağlanmazsa, Rusya ve Ukrayna arasındaki beş yıllık gaz akışı anlaşması sona erecek ve Avrupa’ya gaz tedariki yeni yılın ilk saatlerinde durma noktasına gelecek.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 26 Aralık’ta yaptığı bir açıklamada, Ukrayna ile gaz tedarikine dair yeni bir anlaşmanın bu yıl içinde yapılmasının mümkün olmadığını vurgulamıştı.
Ukrayna, Anlaşmayı Reddetti
Ukrayna, bazı Avrupa ülkelerinin baskılarına rağmen, savaş koşulları nedeniyle Rusya ile yeni bir anlaşma yapmayı reddetti. Bu karar, Ukrayna’nın yıllık 800 milyon dolarlık bir geliri kaybetmesine neden olacak. Öte yandan, Rus enerji devi Gazprom, bu anlaşmanın sona ermesiyle birlikte Ukrayna üzerinden yapılan yaklaşık 5 milyar dolarlık gaz satış güzergahını kaybetmiş olacak.
Slovakya En Çok Etkilenecek Ülke
Ukrayna üzerinden gaz akışının durması, özellikle Moldova için ciddi bir kayıp anlamına gelecek. Avrupa Birliği içinde ise bu durumdan en fazla etkilenecek ülke Slovakya olacak. Slovakya Başbakanı Robert Fico, Ukrayna’nın gaz geçişini durdurması durumunda misilleme tedbirleri alma tehdidinde bulundu. Bu bağlamda, Fico, Ukrayna’ya elektrik arzını kesmeyi de gündeme getirdi.
Slovakya Ekonomi Bakanlığı, Ukrayna’dan gaz tedarikinin kesilmesi nedeniyle ülkede doğal gaz sıkıntısı yaşanmayacağını bildirdi. Ancak, bu durumun finansal etkileri olacağı ve gaz şirketlerinin alternatif tedarik yolları için 177 milyon euro daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacakları belirtildi.
TürkAkım ile Gaz Tedariki Sürecek
Ukrayna’ya komşu olan Macaristan, Karadeniz üzerinden gelen TürkAkım hattı sayesinde güneyden Rus gazı alımına devam edebilecek. Ukrayna’daki savaştan sonra Avrupa’nın alternatif enerji kaynaklarına yönelmesiyle birlikte, bir zamanlar dünyanın en büyük gaz ihracatçısı konumundaki Gazprom, 2023 yılında 7 milyar dolar zarar ederek, 1999’dan bu yana ilk kez yılı zararla kapatmış oldu.
Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz tedarikinde önemli rol oynayan Yamal Avrupa ve Kuzey Akım boru hatları daha önce devre dışı kalmıştı. Şu an itibarıyla, 1 Ocak’tan itibaren Rus gazının Avrupa’ya taşınmasında tek güzergah olarak TürkAkım hattı kalacak. Ucuz Rus gazındaki azalma ise Avrupa için büyük bir ekonomik yavaşlamaya, enflasyonda artışa ve yaşam maliyetinin yükselmesine neden oldu.