Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran, Çin’in Tiencin kentinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütünün (ŞİÖ) 25. Devlet Liderleri Kurulu Tepesine katılan Rus başkan, tepe sonrasında başşehir Pekin’i ziyaret ederek Çinli mevkidaşı ile bir ortaya geldi.
Şi, görüşmede, Çin ile Rusya ortasında gelişen bağların milletlerarası değişimlerin sınamasına dayandığını, devlet ortası münasebetler, daimi uygun komşuluk ilgileri, kapsamlı stratejik irtibat, karşılıklı yarara dayalı işbirliği ve kazan-kazan açısından model teşkil ettiğini belirtti.
Çin’in Rusya ile yakın üst seviye temasları sürdürmeyi, iki ülkenin temel çıkarlarını ve korkularını ilgilendiren mevzularda konumlarını yanlışsız bir zamanlamayla koordine etmeyi istediğini lisana getiren Şi, hâkim eşitlik, milletlerarası hukukun üstünlüğü ve çok taraflılığı savunan ülkeler olarak ŞİÖ ve BRICS üzere çok taraflı çerçevelerde işbirliğini güçlendirmeyi sürdüreceklerini vurguladı.
Tiencin Doruğu’nda “Küresel İdare Girişimi” teklifinde bulunduğunu hatırlatan Şi, Çin ve Rusya’nın benzeri görüşteki ülkelerle birlikte çalışarak daha eşit ve adil birçok kutuplu nizamın oluşumu için çalışması davetinde bulundu.
Putin, Tiencin Tepesi’nin akabinde Pekin’e geldi
TASS haber ajansı, Rus önderin dün Tiencin’de Şi ile bir ortaya gelerek Ukrayna krizinin çözümü için ABD Başkanı Donald Trump ile Alaska’da yaptığı görüşmeye ait bilgi verdiğini bildirdi.
Putin ve heyeti bugün başşehir Pekin’de Şi ve Çinli yetkililer ile birebir ve heyetler ortası görüşmeler gerçekleştirdi.
Putin’in heyetinde Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Andrey Belousov, Doğal Kaynaklar ve Ekoloji Bakanı Alexander Kozlov, Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reshetnikov, güçten sorumlu Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rusya Devlet Başkanlığı Yönetimi Lider Yardımcısı ve Putin’in BRICS Özel Temsilcisi Maksim Oreşkin, Kremlin Dış Siyaset Danışmanı Yuriy Uşakov’un yanı sıra Rus enerji şirketi Gazprom’un Başkanı Aleksey Miller ve petrol şirketi Rosneft’in Üst Yöneticisi Igor Seçin yer aldı.
Putin, yarın İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 80. yıl dönümü kapsamında Pekin’de düzenlenecek askeri geçit merasimine de katılacak.
Çin ve Rusya önderleri, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80. yıl dönümünde bu yıl karşılıklı ziyaretlerde bulunuyor. Şi’nin mayıs ayında Rusya’yı ziyareti ve Zafer Günü kutlamalarına katılmasının akabinde Putin de Çin’de düzenlenecek merasimlere katılarak iadeiziyaret yapıyor.
Putin’in ziyareti, Trump’ın tarife siyaseti nedeniyle dünyada ticari tansiyonların ve ekonomik belirsizliklerin arttığı, bir yanda transatlantik ittifakında zayıflama işaretleri varken öteki yanda Washington ile Moskova ortasında yakınlaşmanın görüldüğü lakin Ukrayna krizinin tahlilinde şimdi ilerleme sağlanamadığı bir konjonktüre denk geliyor.
İşbirliği mutabakatları
Putin ziyaretinde Çin ile Rusya ortasında güç, uzay ve havacılık, yapay zeka, tarım, sıhhat, bilimsel araştırma ve eğitim alanlarında 20’den fazla işbirliği mutabakatı yapıldı.
Bu kapsamda Rusya’nın Ay tozu araştırma aygıtının Çin’in 2026’da Ay’ın güney kutbunda keşif yapmak üzere göndereceği “Çang’ı 7” misyonundaki keşif araçları ortasına katılmasına karar verildi.
İki ülke ortak araştırma projeleri finanse edilmesinde mutabakata varırken, Moskova Devlet Üniversitesi ile Pekin Üniversitesi, Rus-Çin Temel Araştırma Enstitüsü kurmak üzere mutabakat imzaladı.
Çin-Rusya-Moğolistan Üçlü Tepesi
Pekin’de ayrıyeten Çin, Rusya ve Moğolistan devlet liderlerinin iştirakiyle Pekin’de üçlü işbirliği tepesi düzenlendi.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran, Şi, dorukta memleketler arası alandaki çalkantılara karşı komşu 3 ülkenin ortalarında bağları dayanışmayı geliştirerek dış müdahalelere karşı koyması davetinde bulundu.
Şi, “Çin, Rusya ve Moğolistan ile karşılıklı siyasi inancı geliştirip dış müdahaleleri elemine ederek üçlü işbirliğinin gelişimini teşvik etmeye hazırdır” sözünü kullandı.