TBMM’ye sunulan yeni iktisat paketiyle, vergide adalet ve aktifliğin artırılması, kayıt dışılıkla gayret edilmesi, indirim ve istisnaların azaltılması, hukuksal makullüğü sağlanması amaçlanırken, teklifte vatandaşa ek yük getiren kararlar bulunmuyor.
AA’nın Gelir Yönetimi Başkanlığı’ndan (GİB) edindiği bilgilere nazaran, TBMM’ye sunulan vergi paketine ait çalışmalar, ilgili tarafların görüşleri alınarak yürütüldü.
Kayıt dışılığın önlenmesinin amaçlandığı paketle, vergide aktiflik, adalet ve verimliliği sağlayacak düzenlemeler yer alıyor. Teklifle vergi güvenliğinin önceliklendirilmesi hedeflenirken, sınırsız formda uygulanan istisnaların daraltılması öngörülüyor. Teklif, vatandaşa ek yük getirecek düzenlemeler içermiyor.
Buna nazaran, kurumlar vergisi uygulamasında yatırım teşvik evrakından yararlanma mühletlerine ait bir belirleme bulunmuyor ve mükellefler bu yatırımlardan elde ettiği karlarına uzun mühlet indirimli kurumlar vergisi uyguluyor.
Teklifle, yeni alınacak yatırım teşvik dokümanlarında indirim hakkının kullanılabileceği mühlet en fazla 10 yıl ile sonlandırılacak. Tüm yatırımlar için kurumlar vergisi oranının yüzde 60 indirimli uygulanmasına imkan sağlanacak. Yatırıma katkı oranının üst sonu yüzde 50 olacak.
Diğer taraftan, proje bazlı yatırımlar bu sınırlamalara tabi olmayacak ve mevcut uygulama devam edecek.
Ar-Ge çalışanı fiyatlarının vergi istisnasına üst hudut
Araştırma, geliştirme ve teknoloji yatırımlarını desteklemek emeliyle AR-GE, tasarım ve dayanak çalışanına yıllardır uygulanan gelir ve damga vergisi istisna ve teşviklerinde yeni bir düzenlemeye gidilecek.
Teknoloji geliştirme bölgeleri, AR-GE merkezleri ve araştırma altyapılarında vazife yapan çalışanın fiyatlarına sağlanan vergi istisna ve teşvikleri brüt taban fiyatın 40 katı ile sonlandırılacak.
Bu alanlarda çalışan işçiye ödenen fiyatlar vergi istisnasına tabi tutulup patrona teşvik olarak bırakılmasına karşın, bu uygulamanın suiistimal edildiği görüldü.
Ayrıca, yüksek fiyatlı lakin hudutlu sayıdaki çalışanın istisna/teşvik sistemini orantısız halde kullanmasının önüne geçilecek. Teklifin, kelam konusu teşvik ve istisnaların AR-GE ve inovasyon ikliminde faaliyet gösteren çalışan ve firmalara daha istikrarlı dağıtılmasını sağlaması hedefleniyor.
Elektronik Yoklama Sistemi’nde yoklama fişinin, koordinat bazlı pozisyon bilgisini ve yoklama yapılan yere ait fotoğrafları içerecek formda elektronik ortamda tanzim edildiği durumlarda, yetkili kişinin yoklama esnasında bulunmaması yahut imzadan çekinmeleri halinde, bu fişte polis, jandarma, muhtar yahut ihtiyar meclisi üyelerinin imzasının aranması zaruriliği kaldırılacak.
Akaryakıt ve LPG eserlerinin ithalatına vergi düzenlemesi
Mevcut uygulamada akaryakıt, LPG ve bunların türevlerinin ithalinde değil, ithalatçıları tarafından yurt içinde tesliminde ÖTV hesaplanıyor. Yurt içi imalatçıların bu malları tesliminde ise hem ÖTV hem de KDV’nin hesaplanması birinci teslimde gerçekleşiyor.
Teklife nazaran, hem imalatçılarla ithalatçıların teslimleri ortasındaki KDV farklılığı giderilecek hem de kayıt dışılığın önlenmesine hizmet edilecek. Teminat karşılığı ithal edilen akaryakıt ve LPG eserlerinin teminat fiyatının hesaplanmasına temel ÖTV meblağı da KDV matrahına dahil edilecek.
Böylece, ithal edilen lakin KDV’si ödenmeyen ÖTV meblağının, yurt içindeki teslimler sırasında yöntemsiz usullerle KDV matrahının dışına çıkarılması önlenecek.
Kayıt dışılıkla gayret kapsamında LPG kesiminde de rastgele bir dağıtıcıdan alınan toptan LPG’nin öbür bir dağıtıcıya satışı önlenecek.
Hür bölgeler için düzenleme
İhracatın desteklenmesi ve mükelleflerin memleketler arası pazarlarda rekabet avantajı sağlamalarını teşvik etmek gayesiyle, özgür bölgede üretim faaliyetinde bulunanların hür bölge içine yahut başka özgür bölgelerde faaliyette bulunanlara satışlarından elde ettikleri yararlar da gelir ve kurumlar vergisi istisnası kapsamına alınacak.
Ancak özgür bölgelerden yurt içine yapılan satışlardan elde edilen çıkarlardan vergi alınmaya devam edilecek.
Binek arabaların vergilendirilmesinde ÖTV matrahları güncellenecek
Mevcut durumda akaryakıtla çalışan binek arabaların vergilendirilmesinde temelde motor silindir hacmi ve matrah olmak üzere iki kriter kullanılıyor. Lakin vakit içerisinde araçların kıymetlerindeki süratli artışa rağmen, uygulanan matrahlar yetersiz kaldı.
Vergi oranları yüzde 45 ila yüzde 220 ortasında olmasına karşın, matrah güncellemesine ait yetkinin sonuna gelinmesi nedeniyle yerli ve yabancı ayrımı yahut yüksek ve düşük bedel ayrımı yapılmadan fiilen tüm araçlar yüzde 80, yüzde 150 ve yüzde 220 oranında vergilendiriliyor.
Teklifle, akaryakıtla çalışan binek arabalarda uygulanan ÖTV matrahları, piyasa şartlarında oluşan fiyatları etkilemeyecek ve şimdiki ÖTV oranlarına uygun olacak biçimde tekrar belirlenecek.
