Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından yapılan açıklamaya nazaran, çalışma, bölümün mevcut durumunu ortaya koyarken, Türkiye’de hayat sigortalarının yaygınlaşması ve derinleşmesi için somut siyaset teklifleri sunuyor. Son yıllarda güçlü bir büyüme ivmesi yakalayan bölüm, 2025 prestijiyle 178,9 milyar lira prim üretimine ulaşırken, sigortalılara yapılan ödemeler 29,7 milyar lira düzeyinde gerçekleşti.
Aynı devirde sağlanan finansal garanti büyüklüğü ise 15,4 milyon sigortalı için 8,5 trilyon lira vefat teminatı ve 5,7 trilyon lira maluliyet teminatına ulaştı. Buna rağmen hayat sigortalarının iktisattaki hissesi hala gelişmiş ülke ortalamalarının altında bulunuyor. TSB’ye nazaran, konum evrakında tanımlanan dönüşüm adımlarının hayata geçirilmesiyle birlikte prim üretiminin GSYH’nin yüzde 2’si düzeyine, bireylere ve hane halkına sağlanan finansal muhafazanın da iki katına çıkarılması mümkün.
Koruma kalkanının iki katına çıkarılması, hane halklarının ve bireylerin ekonomik, toplumsal ve doğal afetler kaynaklı güç şartlara karşı dayanıklılığını kuvvetlendirmek açısından kıymet taşıyor.
Raporda, mevcut üretim yapısının büyük ölçüde kredi ilişkili eserlere dayanması ve tasarruf odaklı eserlerin hudutlu kalması kıymetli bir dönüşüm gereksinimine işaret ediyor. Bu kapsamda tasarruf odaklı eserlerin geliştirilmesi, dijitalleşmenin hızlandırılması ve alternatif dağıtım kanallarının güçlendirilmesi öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor.
Ayrıca, hayat poliçelerinin ek teminatlarının tanıtımının artırılmasıyla sigortalıların poliçe kapsamından daha fazla haberdar olması ve bu teminatlardan yararlanan kişi sayısının artırılması hedefleniyor.
250–300 milyar liralık finansal kalkan oluşturulabilecek
Kredi kontaklı hayat sigortası eserleri bireylerin müdafaa açığını kapatmada da kıymetli işlevler üstleniyor. Türkiye’deki hayat sigortacılığı toplam muhafazasının yüzde 61’i kredi irtibatlı hayat sigortalarından geliyor. 6 Şubat Kahramanmaraş zelzeleleri sonrasında ödenen 1 milyar lira hayat sigortası tazminatının yüzde 80’i kredi kontaklı hayat sigortaları üzerinden ödendi.
Beklenen İstanbul zelzelesi açısından büyük ehemmiyeti olan hayat sigortalarının Marmara Bölgesi’ne sağladığı toplam 3 trilyon lira vefat teminatının yüzde 54’ü, 2 trilyon lira maluliyet teminatının ise yüzde 56’sı kredi ilişkili hayat sigortası eserlerine ilişkin.
TSB, patronlara sağlanacak vergi ve SGK teşvikleriyle esnek teminat modellerinin devreye alınması halinde bilhassa alt-orta gelir kümesindeki çalışanlar için küme hayat poliçeleri kapsamında 250–300 milyar lira büyüklüğünde finansal muhafaza kalkanı oluşturulabileceğini belirtiyor.
Türkiye’de nüfusun yaklaşık yüzde 25’ini oluşturan çocuklar açısından hayat sigortacılığı farklı bir ehemmiyet taşıyor.
2024 datalarına nazaran 345 binden fazla çocuk, ebeveyn kaybı nedeniyle ekonomik zorluk ve eğitim hayatının kesintiye uğraması riskiyle karşı karşıya. Bu çerçevede eğitim sigortası eserlerinin kapsamının genişletilmesi ve yaygınlaştırılması öneriliyor.
Çocuk nüfusunun sırf yüzde 5’inin, yaklaşık 1 milyon çocuğun, sigortalanması halinde yaklaşık 4 trilyon lira büyüklüğünde ek finansal müdafaa sağlanabileceği tabir ediliyor.
Sektördeki 6 bin 500’ün üzerindeki kişisel emeklilik ortacısı sayesinde yatırım fonlu sigortaların yürürlüğe girmesiyle yatırım fonlarının daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. 10 yıllık süreçte 2,5 trilyon lira ek fon kapasitesi (yüzde 11,5) yaratılması öngörülüyor.
Türkiye’de yaşlı nüfus oranının 2030’da yüzde 12,9, 2040’ta yüzde 16,3 ve 2060’ta yüzde 22,6’ya ulaşması bekleniyor. Bu demografik dönüşüm doğrultusunda uzun vadeli birikim ve müdafaa eserlerinin değeri artarken, kesimin yaşlı bakım sigortasında tamamlayıcı rol üstlenmesi hedefleniyor.
“Hayat sigortacılığı sadece ferdî bir garanti aracı değil”
Açıklamada görüşlerine yer verilen TSB Başkanı Ahmet Yaşar, hayat sigortacılığının sadece ferdî bir teminat aracı olmadığını belirterek, “Hayat sigortaları, bireylerin ve ailelerin finansal güvenliğini sağlamanın ötesinde toplumsal güvenlik sistemini tamamlayan ve uzun vadeli tasarrufların iktisada kazandırılmasına katkı sunan kritik bir araçtır” sözünü kullandı.
Türkiye’nin demografik dönüşüm, afet riski ve artan ekonomik dalgalanmalar üzere kıymetli risklerle karşı karşıya olduğuna dikkati çeken Yaşar, hayat sigortacılığının bu süreçteki rolünün daha da arttığını kaydetti.