SER Akademi Türkiye 2024 Ar-Ge ve İnovasyon Raporu Yayımlandı
SER Akademi, Türkiye 2024 Ar-Ge ve İnovasyon Raporu‘nu duyurdu. Rapor, Türkiye’nin Ar-Ge ve inovasyon alanındaki gelişmelerini ulusal ve uluslararası veri setlerinden elde edilen bulgularla kapsamlı bir şekilde ele alıyor. Akademinin Genel Müdürü Ömer Özdinç, her yıl Türkiye’nin Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerini detaylı bir biçimde değerlendirerek, yüksek teknoloji ve yazılım sektörlerinde kaydedilen önemli ilerlemelere dikkat çekti. Ancak, bu alanlarda hala aşılması gereken birçok zorluk bulunduğunun altını çizdi.
AR-GE Çalışan Sayısında Artış
Raporda, Türkiye’deki Ar-Ge çalışan sayısının 2023’te önceki yıllara göre daha yavaş bir artış göstererek 400 bine yaklaştığı bilgisi verildi. Özel sektördeki Ar-Ge personeli, %8,8 oranında bir artışla 207 bine ulaştı. Öte yandan, kamu sektöründeki Ar-Ge çalışan sayısı %7 azaldı. Özdinç, özellikle havacılık sektöründe yaşanan gelişmelere vurgu yaparak, bu alanı “Türk inovasyon sisteminin parlayan yıldızı” olarak tanımladı.
Kamu Ar-Ge Yatırımlarında Önemli Artış
Özdinç, kamu sektörünün Ar-Ge yatırımlarını %167 oranında artırdığını belirterek, “Kamu Ar-Ge harcamalarının toplam içindeki payını en çok artıran sektör %43 ile savunma sanayisi oldu.” ifadesini kullandı. Savunma sanayisini, tarım ve yeryüzünün keşfi ile kullanım alanları takip etti. Ayrıca, yükseköğretim harcamalarının kamu ve ticari sektöre kıyasla daha az artış gösterdiğine dikkat çekti.
Bölgesel Ar-Ge Harcamaları
Özdinç, Ar-Ge harcamalarının bölgelere göre dağılımına da değinerek Batı Anadolu’nun (Ankara-Konya) bu kategoride birinci sırada yer aldığını, İstanbul ile arada büyük bir fark oluştuğunu ifade etti. Ar-Ge harcamalarının, %90 oranında artarak, gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) içindeki oranının %1,42’ye çıktığını belirten Özdinç, “GSYH içindeki Ar-Ge harcamalarının oranı bakımından Türkiye, OECD ülkeleri arasında 28. sırada, 5 yıllık artış dikkate alındığında ise 21. sırada yer aldı. Harcamalarda yüksek bir artış olmasına rağmen, bu göstergenin çok fazla artmamasının sebeplerinden biri de GSYH’deki yüksek artıştır.” dedi.
Teknoparklardaki Gelişmeler
Teknoparklardaki firma sayısının 10 bini geçtiğini ve bu bölgelerdeki istihdam sayısının 100 bini aştığını vurgulayan Özdinç, bu alanlardaki ihracat tutarının yıllık %67 artışla 2 milyar dolara ulaştığını belirtti. Türkiye’nin Küresel İnovasyon Endeksi’ndeki sıralamasının da yükselmesi, ülkedeki Ar-Ge ve inovasyon sistemindeki yapısal dönüşümün bir sonucu olarak değerlendirildi.
İmalat Sektöründe İhracat Artışı
Özdinç, imalat sektörünün ihracatının arttığını, ancak şirket karlılık oranında herhangi bir değişim yaşanmadığını ifade etti. Yüksek teknoloji sektörünün diğer teknoloji birimlerine göre yavaşlamadan en az etkilenen alan olduğunun altını çizdi.
Yazılım Sektöründe KOBİ’lerin Rolü
Özdinç, yüksek teknoloji sektöründe firma sayısının %8 arttığını, ancak cironun dolar bazında %7 düştüğünü belirtti. Türkiye’nin araştırmacı sayısı açısından OECD ülkeleri içindeki yerini de vurgulayan Özdinç, “Ar-Ge tam zaman eşdeğeri (TZE) personel sayısında 8. sırada yer alan Türkiye, artış oranları açısından son bir yılda Estonya’nın ardından ikinci sırayı alırken, 5 yıllık artış dikkate alındığında ise birinci sıraya yerleşti.” dedi.
KOBİ’lerin yüksek teknoloji ve yazılım sektöründeki önemine de değinen Özdinç, “Yazılım sektöründe KOBİ’ler, 206 milyar lira ciro ile sektörün toplam gelirinin %63’ünü, istihdamın ise %76’sını oluşturdu. Bu KOBİ’ler arasında, 10 çalışandan az personel istihdam eden mikro KOBİ’ler 40 milyar lira ciro üreterek, sektörün dörtte birinde istihdam sağladı. Yüksek teknoloji sektörlerinde ise KOBİ’ler 97 milyar lira ciro ile sektördeki toplam gelirin yalnızca %17’sini üretti ve sektördeki çalışanların %39’u KOBİ’lerde istihdam edildi.” ifadelerini kullandı.