Türkiye’nin Körfez ülkeleriyle son devirde yürüttüğü diplomatik temaslar, dış ticaret sayılarına da olumlu yansıdı. Haziran ayında Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelere yapılan ihracat, geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 35,7 artarak 826 milyon 753 bin dolara ulaştı.
Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Umman ile ekonomik ve diplomatik ilgilerini güçlendirmeyi sürdürürken, bu gelişmeler ihracat datalarına de yansıdı.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) datalarına nazaran, Türkiye’nin haziran ayındaki toplam ihracatı geçen yılın tıpkı periyoduna kıyasla yüzde 21,8 artışla 24 milyar 940,3 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ülke bazlı ihracat sayılarında ise ABD/İsrail-İran arasındaki savaşa karşın Körfez ülkelerine yapılan dış satımdaki yükseliş dikkat çekti.
İlk 6 ayda yaklaşık 4,1 milyar dolarlık ihracat
Türkiye, yılın birinci ayında Körfez ülkelerine 621 milyon dolar, şubatta ise 814 milyon dolarlık ihracat yaptı. Mart ayında ABD/İsrail-İran arasındaki çatışmaların global ticaret üzerindeki tesirleri sebebiyle kelam konusu ülkelere yapılan ihracat 353,6 milyon dolara kadar geriledi.
Diplomatik teşebbüslerin akabinde ihracatta yine toparlanma yaşandı. Nisan ayında 838,5 milyon dolar, mayısta 646 milyon dolar, haziranda ise 826,8 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirildi.
Geçen yılın haziran ayında 609,2 milyon dolar olan Körfez ülkelerine ihracat, bu yıl tıpkı periyotta yüzde 35,7 artış gösterdi. Ocak-haziran devrinde bölge ülkelerine yapılan toplam ihracat ise yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak kaydedildi.
En büyük pazar Suudi Arabistan oldu
Haziran ayında Körfez ülkeleri arasında en fazla ihracat 425,2 milyon dolarla Suudi Arabistan’a yapıldı. Bu ülkeyi 295,6 milyon dolarla BAE, 34,7 milyon dolarla Kuveyt, 34,2 milyon dolarla Katar, 29,1 milyon dolarla Umman ve 8 milyon dolarla Bahreyn takip etti.
Geçen yılın tıpkı ayına nazaran ihracatını meblağ bazında en fazla artıran ülke yaklaşık 229,8 milyon dolarlık artışla Suudi Arabistan oldu. Umman 13,5 milyon dolar, Kuveyt 8,2 milyon dolar ve Katar 7,4 milyon dolarlık artışla sıralandı.
Aynı periyotta Bahreyn’e yapılan ihracat 567 bin dolar, BAE’ye gerçekleştirilen ihracat ise 40,8 milyon dolar azaldı.
Mücevher bölümü birinci sırada yer aldı
Haziran ayında Körfez ülkelerine yapılan ihracatta bölümler bazında birinci sırayı yaklaşık 105,6 milyon dolarla mücevher aldı. Bu dalı 69 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 59,2 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, 47,9 milyon dolarla elektrik ve elektronik ile 29 milyon dolarla makine ve aksamları izledi.
DEİK: Diplomatik temaslar ticarete olumlu yansıdı
Konuya ait değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Halit Acar, ihracat datalarının Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha dayanıklı bir tabana oturduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Son periyotta yürütülen diplomasi trafiğinin ticarete olumlu katkı sağladığını belirten Acar, Türkiye’nin Körfez ülkeleri ve Irak başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sürdürdüğü siyasi diyaloğun özel dal açısından değerli fırsatlar oluşturduğunu söz etti.
Ticarette inanç ortamının değerine dikkat çeken Acar, şunları kaydetti:
“Yılın ikinci yarısına ait beklentilerimizi değerlendirirken iki temel senaryo öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik ortamının daha da uygunlaşması halinde ertelenen yatırımların tekrar ivme kazanmasıyla bilhassa inşaat materyalleri, makine, elektrik ekipmanları, sıhhat, besin ve lojistik bölümlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz. Mevcut jeopolitik risklerin denetimli formda devam etmesi durumunda ise Körfez ülkelerinin güçlü mali yapıları sayesinde kamu yatırımlarının ve ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz.
Ülkeler özelinde değerlendirildiğinde Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri içinde en büyük pazarımız olurken, en yüksek ihracat artışının gerçekleştiği ülke oldu. Bu performansta son yıllarda gelişen ekonomik bağların yanı sıra Vision 2030 kapsamında devam eden dönüşüm programının da değerli tesiri bulunuyor. Bununla birlikte, son periyotta birtakım mega projelerde bütçe, ölçek ve uygulama takvimlerine ait revizyonlar ve önceliklendirmeler yapıldığını görüyoruz. Bunu yatırımların durması olarak değil, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik yeni bir planlama süreci olarak pahalandırmak gerekiyor. Sanayi, lojistik, turizm, güç, konut ve altyapı yatırımları ülkenin öncelikli alanları olmayı sürdürüyor. Bu sebeple Türk firmaları açısından orta ve uzun vadede değerli fırsatların devam edeceğini düşünüyoruz.”
BAE, Kuveyt, Katar ve Umman değerlendirmesi
Halit Acar, BAE’nin haziranda 295,6 milyon dolarlık ihracatla Körfez’deki ikinci büyük pazar olmayı sürdürdüğünü belirterek, “Aylık bazda yaklaşık 40,8 milyon dolarlık bir gerileme görülse de bunu kalıcı bir eğilim olarak değerlendirmiyoruz.” dedi.
BAE’nin sırf kendi pazarı açısından değil, Afrika ve Asya’ya açılan bölgesel ticaret ve yine ihracat merkezi olma özelliğini koruduğunu tabir eden Acar, Türkiye ile yürürlükte bulunan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın ilerleyen süreçte ticaret hacmine daha güçlü katkı sunacağını lisana getirdi.
Kuveyt’teki artışın petrol gelirleri ve tekrar sürat kazanması beklenen kamu altyapı yatırımlarıyla desteklendiğini tabir eden Acar, “Petrol gelirlerinin sağladığı mali imkanlar ve yine sürat kazanması beklenen kamu altyapı yatırımları, Türk müteahhitlik dalı ve sanayi üreticileri açısından değerli fırsatlar sunmaya devam ediyor.” diye konuştu.
Acar, Katar’da sıhhat, gıda güvenliği, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarında Türk firmalarının rekabet avantajına sahip olduğunu, Umman’ın ise liman, lojistik ve sanayi bölgelerine yönelik yatırımlarla ihracatçılar açısından giderek daha değerli bir pazar haline geldiğini söyledi.
“Körfez ile ilgiler sırf ihracat sayılarından ibaret değil”
Bahreyn’in hacim olarak daha sonlu bir pazar olduğunu söz eden Acar, şu değerlendirmede bulundu:
“Bahreyn, hacim olarak daha sonlu bir pazar olsa da finans merkezi kimliği ve Suudi Arabistan ile güçlü lojistik ilişkisi sayesinde Körfez ticaret zincirinin stratejik halkalarından biri olmayı sürdürüyor. Artık Körfez ülkeleriyle münasebetleri sadece ihracat sayıları üzerinden kıymetlendirmek kâfi değil. Bölge, yatırım iştiraklerinin, üretim işbirliklerinin ve yeni lojistik koridorlarının formlandığı bir periyoda giriyor. Türkiye’nin üretim gücü, mühendislik kapasitesi ve coğrafik avantajı dikkate alındığında, yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin mevcut ivmesini koruyacağını ve yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini kıymetlendiriyoruz.”
DEİK Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyleri olarak 13 ikili iş kurulu aracılığıyla bölgedeki iş forumları ve aktiflikleri sürdürdüklerini belirten Acar, yılın birinci altı ayında 160’tan fazla tertip gerçekleştirdiklerini söyledi.
Irak ile yürütülen temaslarda yatırımların kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini tabir eden Acar, Kalkınma Yolu Projesi’nin ilerlemesiyle birlikte Irak ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha da güçleneceğini, Türkiye’nin de bu yeni ticaret koridorunun kıymetli aktörlerinden biri olacağını kelamlarına ekledi.