AKP iktidarının bazı ihalelere hız verdiği, İBB projelerinin ise uzun süredir onay beklediği tartışması devam ediyor. İstanbul için planlanan Yavuztürk-Kazımkarabekir-Topağacı-Ümraniye Spor Köyü Raylı Sistem Hattı kapsamında ÇED süreci başlatıldı; proje ayrıntıları ve maliyetleri kamuoyuna yansımaya başladı.
Proje, yaklaşık 5 kilometrelik güzergâhı ve 4 istasyonu kapsıyor. ÇED dosyasında hat bedeli 21,5 milyar lira olarak gösterildi; kilometre başına maliyet yaklaşık 4,3 milyar lira olarak hesaplandı. Hattın bir bölümü ise yeraltında inşa edilecek ve özel ile kamu taşınmazları için yaklaşık 200 milyon lira kamulaştırma öngörülüyor.
İhale ve şirket bağlantıları
27 Ekim 2025 tarihinde yapılan ihaleyi 30 milyar 51 milyon lira bedelle Çelikler Taahhüt İnşaat–Fernas İnşaat–Güryapı Restorasyon İş Ortaklığı kazandı. Proje için Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’nda 2029’a kadar tamamlanacak şekilde toplam 42,601,966,000 liralık ödenek ayrıldığı ifade edildi. İhalenin pazarlık usulüyle yapılması da eleştiri konusu oldu.
İhalenin ortak firmalarından Fernas İnşaat’ın AKP Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu’na, Güryapı Restorasyon’un sahibinin ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın lise arkadaşı olarak bilinen Hasan Gürsoy’a yakın olduğu öne sürülüyor. Çelikler Holding de iktidara yakın şirketler arasında gösteriliyor. Bu üç firmanın son yıllarda kamu kaynaklı yüksek tutarlı işlerle dikkat çektiği belirtiliyor.
İBB projelerinin yatırımlar listesinde beklemesi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bir dizi ulaşım projesi ise yatırım programına alınamadığı için gecikiyor veya finansman sorunları yaşıyor. Öne çıkan bazı projeler şunlar:
- Sefaköy–Beylikdüzü–TÜYAP Metro Hattı (18.5 km, 10 istasyon): Yapılan 9 başvuru reddedildi; İBB 10’uncu başvuruyu hazırlıyor.
- Yenidoğan–Söğütlüçeşme Metro Hattı (6.7 km, 5 istasyon): 2017’de ihale edilen hattın yatırım programı başvuruları 6 kez reddedildi; dış finansmana erişim sağlanamıyor.
- Eyüpsultan–Bayrampaşa Tramvay Hattı: 2023’te bakanlık teknik onayı alındı, ancak yatırım programına yapılan 6 başvuru yanıt bulamadığı için İBB hattı öz kaynakla başlattı.
- Üsküdar–Kadıköy–Maltepe Tramvay Hattı (21 km, 33 durak): 2024’te onaylanan proje için 8 milyar lira maliyet öngörüldü; yapılan 4 başvuruya karşın yatırım programına alınmadı.
Özetle, merkezi yönetimin bazı projelere hızlı kaynak aktardığı, İBB’nin ise yatırım programına alınmayan projeler nedeniyle finansal sıkıntılar yaşadığı ve uygulama sürecinde gecikmeler görüldüğü vurgulanıyor. Bu durum, şehir içi ulaşım yatırımlarının hangi ölçütlere göre önceliklendirildiği sorusunu gündemde tutuyor.