BP, İngiltere’nin Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğal gaz faaliyetlerinin tamamını kapsayan resmi satış sürecini başlattı. Şirket, yüksek getirili projelere daha fazla sermaye ayırmak ve bilançosunu sadeleştirmek emeliyle bölgedeki üretim varlıklarından çıkmayı planlıyor.
Satış tamamlanırsa BP’nin Kuzey Denizi’nde altmış yılı aşan doğrudan üretim dönemi sona erecek. Şirket, satış için şimdi amaç bedel yahut tamamlanma takvimi açıklamadı.
Beş üretim merkezi satışta
Satış kapsamına BP’nin Kuzey Denizi’ndeki beş ana üretim merkezi giriyor. Bunlar merkezi Kuzey Denizi’nde bulunan Andrew ve ETAP ile Shetland Adaları’nın batısındaki Glen Lyon, Clair ve Clair Ridge tesislerinden oluşuyor.
Clair, İngiltere kıta sahanlığındaki en büyük petrol alanı olarak öne çıkıyor. BP’nin operasyonu sırf üretim platformlarını değil, irtibatlı alanları ve bölgedeki teknik altyapıyı da kapsıyor.
Şirket, Kuzey Denizi’nin İngiltere’nin güç sistemi için ehemmiyetini koruduğunu belirtirken mevcut varlıkların diğer bir şirket bünyesinde daha güçlü konumlanabileceğini kıymetlendirdi.
Günlük üretimin yüzde 5’i
BP’nin İngiltere Kuzey Denizi operasyonu 2025 yılında günde yaklaşık 117 bin varil petrol muadili üretim gerçekleştirdi. Bu ölçü, şirketin global petrol ve doğal gaz üretiminin yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geldi.
BP’nin dünya genelindeki üretimi birebir periyotta günlük yaklaşık 2,3 milyon varil petrol muadili düzeyinde gerçekleşti. Kuzey Denizi, tarihî kıymeti yüksek olmasına karşın şirketin toplam üretimi içindeki yükünü vakitle kaybetti.
BP ayrıyeten Culzean alanındaki hissesini elden çıkarmak üzere daha evvel muahedeye vardı. Bu süreç şirketin İngiltere’deki günlük üretimini yaklaşık 25 bin varil petrol muadili daha azaltacak.
1.100 çalışanın geleceği
BP’nin satışa çıkardığı Kuzey Denizi faaliyetlerinde yaklaşık 1.100 kişi çalışıyor. Bu çalışanlar, şirketin İngiltere genelindeki yaklaşık 14 bin kişilik takımının bir kısmını oluşturuyor.
Satışın çalışanlara nasıl yansıyacağı, yeni sahibin kim olacağı ve çalışanın hangi şartlarla devredileceği şimdi açıklanmadı. İngiltere hükümeti, çalışanların ve faaliyetlerin bulunduğu mahallî iktisatların korunması için BP ile temas halinde olduğunu bildirdi.
Kuzey Denizi faaliyetleri bilhassa Aberdeen ve etrafındaki güç tedarik zinciri açısından değer taşıyor. Operatör değişikliği, mühendislik, bakım, lojistik ve açık deniz hizmetleri sağlayan şirketleri de direkt etkileyebilir.
Borç azaltma planında yeni adım
Satış kararı, BP Üst Yöneticisi Meg O’Neill’in şirketi daha sade ve yüksek getirili bir yapıya dönüştürme planının yeni adımını oluşturuyor. BP, sermayeyi ABD ve Brezilya üzere daha yüksek büyüme potansiyeli gördüğü bölgelere yönlendiriyor.
Şirket, 2027’ye kadar varlık satışlarından 20 milyar dolar gelir elde etmeyi ve bu kaynakla borçlarını azaltmayı hedefliyor. BP tıpkı vakitte tertibini üç ana kısımdan ikiye indirerek faaliyetlerini üretim ile rafinaj ve pazarlama ekseninde tekrar yapılandırdı.
BP’nin Kuzey Denizi varlıklarını daha evvel Ithaca Energy’ye yaklaşık 2 milyar sterlin bedel üzerinden satmak için yürüttüğü görüşmeler muahedeye dönüşmedi. Yeni süreçte varlıkların tek alıcıya mı yoksa kesimler halinde farklı şirketlere mi devredileceği belirsizliğini koruyor.
Üretim dörtte teğe geriledi
Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğal gaz üretimi, alanların yaşlanması ve yeni yatırımların azalması sebebiyle uzun müddettir düşüyor. Bölgenin toplam üretimi 2000 yılındaki günlük yaklaşık 4,5 milyon varil petrol muadilinden 2025’te yaklaşık 1 milyon varile geriledi.
ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Shell, TotalEnergies ve Eni üzere büyük güç şirketleri de son yıllarda Kuzey Denizi’ndeki faaliyetlerini sattı, birleştirdi yahut küçülttü.
Yüksek işletme ve söküm maliyetlerinin yanı sıra İngiltere’nin petrol ve doğal gaz dalındaki vergi siyasetinin sık değişmesi de yatırım kararları üzerindeki baskıyı artırdı. Satışın sonucu, bölgedeki şirket konsolidasyonunun suratını belirleyecek.
BP İngiltere’den çıkmıyor
Kuzey Denizi’ndeki üretim varlıklarının satılması, BP’nin İngiltere’deki bütün faaliyetlerinden çekileceği manasına gelmiyor. Şirket Londra’daki merkezini, güç ticareti operasyonunu, akaryakıt istasyonlarını ve havacılık yakıtı dağıtım işini koruyacak.
BP’nin İngiltere’de karbon yakalama, elektrikli araç şarjı ve farklı güç altyapısı projeleri de bulunuyor. Şirketin ülkedeki gelecekteki yükü, açık deniz üretiminden çok ticaret, perakende ve yeni güç yatırımları üzerinden şekillenecek.
Satış sürecinde tekliflerin seviyesi, çalışanların bölümü, söküm yükümlülüklerinin paylaşımı ve İngiltere hükümetinin yaklaşımı izlenecek temel başlıklar olacak.