Nurdoğan ARSLAN ERGÜN
Küresel ticaretteki kuvvetli sürece ve lojistik çizgilerdeki değişimlere karşın Türkiye’nin ihracat menzilini genişletmeyi hedefleyen ve 271 milyar doları aşan ihracat hacmine istikamet veren Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde (TİM) seçim maratonu hızlandı.
Birlik seçimlerinin tamamlanmasının akabinde gözler haziran ayında yapılacak seçimli genel şuraya çevrilirken, resmi olarak şu anda iki aday bulunuyor. İKMİB eski Başkanı Adil Pelister’in ardından mevcut Lider Mustafa Gültepe de resmi olarak adaylığını açıkladı. Düzenlediği toplantıda “İşimiz üretim, gücümüzü de ihracattan alacağız” iletisi veren Gültepe, birçok ihracatçı birliği ve kesim konseyi liderlerinin desteğini aldı.
Türkiye ihracatının küresel pazarlarda yaşanan dramatik değişimler ve içerideki maliyet baskıları altında bir “dayanıklılık sınavı” verdiğini söyleyen Gültepe, “İlk dört yılda yapısal dönüşümün temellerini güçlendirdik. İkinci dört yıl ise Türkiye’yi ihracatta birinci 10 ülke ortasına çıkarma maksadına giden seyahatimizde hızlanma periyodu olacak” dedi. Yeni periyotta katma pahalı ihracatın artırılması ve yeşil dönüşüme tartı vereceklerini de kaydeden Gültepe, ayrıyeten “milli ihracat haftası” ile ihracat ekosistemini daha da güçlendirmek istediklerini açıkladı.
“Küresel fırtınalarda limana hasarsız yanaştık”
İlk devir başkanlığının muhasebesini de yapan Mustafa Gültepe, “Kuzeyde dört yıldır devam eden Ukrayna Savaşı, güneyde İsrail’in Gazze’yi işgali, Suriye’de iç savaş ve rejim değişikliği, İran savaşı ve korumacılık eğilimleri küresel ticareti derinden etkiledi. İhracatçılar olarak bu gelişmelerin yansımalarını hissettik. Küresel ölçekte belirsizlikler artarken, ülkemizde 2023’ün ikinci yarısından itibaren uygulanmaya başlanan enflasyonla gayret programı nedeniyle büyük bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldık.
Enflasyonla kur ortasındaki farkın açılmasıyla birlikte dünyanın en pahalı ülkelerinden biri olduk. Hazır giysi, dokumacılık, deri, mobilya başta olmak üzere birçok kesimde rekabetçiliğimiz zayıfladı. Özetle küresel fırtınaların ortasında dört yıl boyunca kuvvetli bir seyahat yaptık. Tüm aksiliklere karşın üretime ve ihracata devam ettik” dedi. 2025’te yaklaşık 396 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı gerçekleştirildiğini hatırlatan Gültepe, “İhracat gemimizi daima rotasında tuttuk ve hasarsız bir halde limana yanaştırmayı başardık” ifadelerini kullandı.
“Kalkınmanın yolu üretim ve ihracat”
Türkiye’de kalkınmanın ve refah seviyesini yükseltmenin yolunun üretim ve ihracattan geçtiğini vurgulayan Gültepe, ekonomik büyümenin en az yarısının üretim ve ihracattan gelmesi gerektiğini belirtti. “Türkiye bu coğrafyanın en kıymetli üretim üssü” diyen Gültepe, şöyle devam etti: “Bazılarında global oyuncu, hatta önder olduğumuz 26 kesimimizle mal ihracatı gerçekleştiriyoruz. Hizmet ihracatında da önde gelen ülkeler ortasındayız. Mevcut potansiyelimizle çok daha üst sıralarda olmayı hak ediyoruz. Bu inançla Cumhuriyetimizin ikinci 100 yılına Türkiye’yi ihracatta birinci 10 ülke ortasına çıkarma vizyonu ve hedefiyle başladık.
Stratejimizi ve oyun planlarımızı bu maksat doğrultusunda kurguladık. Türkiye toplam ihracatının yüzde 42’sini Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapıyor. Ülkemiz için alternatifi olmayan AB pazarındaki payımızı korumak ve artırmak için tüm dallarımız Yeşil Mutabakat’a ahengin yol haritası niteliğindeki sürdürülebilirlik aksiyon planlarını tamamladılar.” İhracatçılara sağlanan takviyeler hakkında da konuşan Gültepe, “İGE AŞ aracılığı ile 30 bine yakın firmamıza 212 milyar liralık kefalet dayanağı sağladık. Firmalarımızın uygun maliyetle finansmana erişimini kolaylaştırmak için İGE AŞ aracılığıyla Türk Ticaret Bankası’nı ihracat ailemize kazandırdık.
Bankamız bu yıl 110 milyar liralık finansman takviyesi verecek. ‘Vade(SİZ) İhracat Kredi Paketi’ ve ‘İhracata Tam Takviye Paketi’ ile binlerce firmamıza düşük maliyetli finansman imkânı sunduk. İhracatçılarımızın reeskont kredisini düşük faiz oranıyla kullanmalarını sağladık. Yeniden ihracatçılarımız için halen yüzde 3 olarak uygulanan döviz dönüşüm takviyesinin çıkarılmasını sağladık” dedi.
Ekosistemin tüm paydaşları bir ortada olacak
Gelişmiş pazarlarda, yeni nesil ‘TİM Vizyon Heyetleri’ dönemini başlattıklarını ve dört yıllık başkanlık periyodunda yapısal dönüşümün temellerini güçlendirdiklerini anlatan Gültepe, ikinci dört yılın ise Türkiye’yi ihracatta birinci 10 ülke ortasına çıkarma hedefine giden seyahatte hızlanma periyodu olacağını söyledi.
Gültepe, şöyle devam etti: “Sadece tonaj olarak ihracatı arttırarak bu gayeye ulaşamayacağımızı biliyoruz. Katma kıymetli ihracatı artırmak için yüksek teknolojiyi, Ar-Ge’yi, inovasyonu, tasarımı, markalaşmayı ve ikiz dönüşümü kaldıraç olarak kullanacağız. İkiz dönüşümü global rekabette ülkemiz için avantaja dönüştüreceğiz.
Her yıl düzenleyeceğimiz ulusal ihracat haftasında ekosisteminin tüm paydaşlarını bir ortaya getirip Türkiye’nin üretim gücünü global vizyonla buluşturacağız. Rekabetçiliğimizi geri kazanmak için STK’larla birlikte çalışıp iktisat politikalarının belirlenmesine katkı sağlayacağız. PwC ile hazırladığımız İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Dal Raporlarının birinci fazını haziran ayında yayınlayacağız. TİM’e ve ihracat ailesine yakışır, 2 bin 500 kişilik bir kongre merkezi inşa edeceğiz.”
Birlik liderlerinden Gültepe’ye açık destek
Türkiye ihracatının çatı kuruluşu TİM bünyesinde 61 ihracatçı birlik bulunurken, İDDMİB, İHKİB, MİB, OİB, İKMİB, İTHİB, DOAİB başta olmak üzere eski ve yeni birçok birlik başkanı Mustafa Gültepe’ye açık dayanak verdi. Adaylık konusu çok tartışılan ve son olarak aday olmayacağını açıklayan Ahmet Öksüz de destekleyenler ortasında yer aldı.
Akdeniz Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (ADMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Rahmi İncetan da Gültepe’nin liderliğine açık takviye vererek, ihracat topluluğunda birlik bildirisi verdi. İncetan, “‘İhracatla Yükselen Türkiye’ gayesi, Gültepe periyodunda bir slogan olmaktan çıkarak somut adımlarla hayata geçirildi. Mustafa Gültepe’nin yine lider adayı olması, kesimler ortası sinerjiyi güçlendirecek ve ihracatın sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacak” dedi.
“Sihirli değneğimiz yok, devlet katkısı kıymetli”
Hedefe gittikleri yolda devlet takviyesinin kritik değer taşıdığını lisana getiren Mustafa Gültepe, ellerinde sihirli değnek bulunmadığını söyleyerek şöyle devam etti: “Küresel pazarlarda kartlar tekrar dağıtılıp, oyunun kuralları baştan yazılırken ticaret diplomasisini yoğunlaştırmalıyız. En son MERCOSUR ülkeleri ve Hindistan ile imzalananlar başta olmak üzere AB’nin yaptığı her STA ihracatımız için potansiyel tehdit oluşturuyor. Dolayısıyla Gümrük Birliği mutabakatının günün şartlarına nazaran güncellenmesi gerekiyor. Bu bahiste ilgili kurumlarımız ve iş dünyamız başta olmak üzere tüm taraflarla güç birliği yapmak durumundayız. Biz de yeni periyotta çok daha proaktif bir yaklaşımla fırsatların peşinden koşacağız.”
İKMİB’in yeni idaresi Pelister’i desteklemiyor
İstanbul Kimyevi Hususlar ve Mamulleri İhracatçı Birliği’nin (İKMİB) yeni Başkanı İbrahim Vefa Aracı, “İKMİB’de birlik, TİM’de birlik” diyerek Mustafa Gültepe’nin adaylığına tam takviye verdi. Bilindiği üzere “Tam vakti TİM zamanı” mottosuyla TİM adaylığını açıklayan Adil Pelister, iki dönem İKMİB Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştı. Hala TİM Lider vekilliği ve Kimyevi Hususlar ve Mamulleri Kesim Kurulu Başkanlığını yürüten Pelister, TİM başkanlık yarışında kendi birliğinin takviyesini alamadı.