2025 yılı prestijiyle e-ticaret kesimi ağır vergi kontrolleriyle karşı karşıya kaldı. Gelir Yönetimi Başkanlığı (GİB), e-ticaret yapan işletmeleri ve ferdî satıcıları otomatik tahlil sistemleriyle izliyor.
Söz konusu sıkı takip, e-ticaretle uğraşanlar için birtakım riskler de doğurdu. Uzmanlar, dijitalleşme sürecini şimdi tamamlamamış işletme ve satıcıların yüksek cezai yaptırımlara maruz kalabileceğini belirtiyor. Tıpkı vakitte, sürdürebilirlik açısından da önemli risklerle karşı karşıyalar.
“Geçmiş yıllara dönük önemli para cezaları kesilebilir”
Konuya dair değerlendirmelerde bulunan BirFatura CEO’su İbrahim Bayır, artık KOBİ’lerin de büyük bir titizlikle takip altında tutulduğunu kaydetti. Bayır, fatura eksikliği, vaktinde düzenlenmeye irsaliyeler nedeniyle geçmişe dönük yüksek ölçüde cezaların kesilebileceğini anlattı:
“Artık yalnızca büyük firmalar değil, küçük ölçekli satıcılar da birebir titizlikle denetleniyor. Ayda birkaç bin lira ciro yapan bir kişi de, milyonluk süreç hacmine sahip bir şirket de, yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmek zorunda.
Özellikle kayıt dışı satış kuşkusu olan süreçler, anlık tespit edilip inceleniyor. Fatura eksikliği, doküman uyuşmazlığı yahut vaktinde düzenlenmeyen irsaliyeler, geçmiş yıllara dönük önemli para cezalarına neden olabiliyor.”
“Ağır yaptırımlar doğurabilir”
İbrahim Bayır, GİB’nin 2024 datalarında e-ticaret kesiminde yalnızca bir yılda vergisi ödenmeyen 44,5 milyar liralık gelir tespit edildiğini hatırlattı. Bayır, kusurlu yahut eksik beyanların ağır yaptırımlar doğurabileceğini de kaydetti:
“Vergisi ödenmeyen bu sayıların dal için dönüm noktası olduğunu lisana getiren Bayır, “Platform gelirleri, banka hareketleri ve sanal pos süreçleri artık otomatik çapraz denetim ediliyor. Vergi beyanı ile gerçek gelir ortasındaki farklılıklar anında tespit edilebiliyor. Yanlışlı yahut eksik beyanlar, yalnızca para cezası değil, tıpkı vakitte geçmişe dönük incelemelerle daha ağır yaptırımlar doğurabiliyor.”
Dijitalleşmeyen işletmeler önemli risklerle karşı karşıya
Dijitalleşmeyen işletmelerin önemli riskler karşı karşıya olduğunun altını çizen Bayır, bu işletmelerin kaynak kaybı yaşadıklarını da belirtti:
“Dijital altyapısı olmayan işletmeler, hem kontrollerde yüksek ceza riskiyle karşı karşıya kalıyor hem de operasyonel süreçlerinde önemli vakit ve kaynak kaybı yaşıyor. e-Fatura ve e-arşiv entegrasyonları sayesinde yanılgı oranı minimuma iniyor, süreçler hızlanıyor ve finansal datalar anlık olarak takip edebilir. Bu da iş ortakları ve müşteriler nezdinde itimadı artırıyor.”
“Hazırlıklı olanlar ayakta kalacak”
İbrahim Bayır, Türkiye’de e-ticaret faaliyeti yürüten yüz binlerce küçük satıcı bulunduğunu ve kıymetli bir kısmının hâlâ kağıt fiş yahut elden fatura düzenlendiğini tabir etti. Bayır, kelam konusu satıcıların gelecekte büyük kayıplar yaşayabileceğinin de altını çizdi:
“Denetimler sıkılaştıkça, manuel sistemlerle çalışan satıcılar için sürdürülebilirlik imkânsız hale gelecek. Yasal ahengi vaktinde sağlayan, gelir-gider takibini dijital ortamda yöneten işletmeler ise rekabette bir adım öne geçecek. Ahenk sürecini erteleyenler değil, hazırlıklı olanlar ayakta kalacak.”
“Yeni düzenlemeyle zarurî hale getirildi”
BirFatura CEO’su İbrahim Bayır, bu yıl yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle e-fatura, e-arşiv ve e-defter uygulamalarına geçişin zarurî hale getirildiğini de şöyle hatırlattı:
“2025’te yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle birlikte, e-ticaret yapan tüm işletmelere, (Bir evvelki yıl ciroları 500 bin TL ve üzeri ise) e-fatura, e-arşiv ve e-defter uygulamalarına geçişi mecburî hale getirildi. Ayrıyeten, platformlar üzerinden yapılan satışlarda KDV beyanı ve tahsilatı, GİB tarafından otomatik izleniyor. Yanlış yahut eksik KDV beyanı, geçmişe dönük önemli cezalara yol açabilir.”