Mart ayında ihracat kan kaybetti. Mart ayı ihracat verileri Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe tarafından Van’da açıklandı.
Buna nazaran, ihracat, martta geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 6,4 azalışla 21 milyar 918 milyon dolar, ithalat ise yüzde 8,4 yükselişle 33 milyar 181 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Birebir dönemde dış ticaret hacmi yüzde 2 artarak 55 milyar 99 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı bu periyotta yüzde 56,6 artışla 11 milyar 263 milyon dolara çıktı.
İhracatın ithalatı karşılama oranı 10 puan düştü
İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 10,4 puan azalarak yüzde 66,1, güç bilgileri hariç tutulduğunda 14,3 puan düşüşle yüzde 74,4, güç ve altın bilgileri hariç tutulduğunda 14 puan azalışla yüzde 78,9 oldu. Ocak-mart periyodunda ise ihracat, yüzde 3,1 azalarak 63 milyar 279 milyon dolar, ithalat yüzde 4,7 yükselerek 91 milyar 957 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 1,4 artışla 155 milyar 236 milyon dolar olarak hesaplandı. Kelam konusu periyotta dış ticaret açığı yüzde 27,5 yükselişle 28 milyar 679 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 68,8 olarak belirlendi.
Deride kayıp yüzde 20’e yaklaştı
Geçen ay emek ağır sektörler olan, dokuma, hazır giyim, konfeksiyon, deri ve halı ihracatında gerileme çift haneleri aştı. Emek ağır sektörlerde en fazla ihracatın gerilediği dal yüzde 19,7 ile deri ve deri mamulleri oldu. Bu kesimde geçen yılın mart ayında ihracat 140,7 milyon dolarken, bu yıl 113 milyon dolara geriledi. Hazır giysi ve konfeksiyon ihracatındaki düşü de yüzde 14,3’lük azalışla 1 milyar 414 milyon dolardan 1 milyar 211 milyon dolara indi.
Bu devirde halı ihracatı da yüzde 11,5’lik kayıpla 234,2 milyon dolardan 207,1 milyon dolara, dokumacılık sektörü ihracatı da yüzde 10,7’lik kayıpla 838 milyon dolardan 748,5 milyon dolara geriledi. Kesimler sıralamasında otomotiv, 3,3 milyar dolarla liderliğini mart ayında sürdürdü. Otomotivi 3 milyar dolarla kimyevi hususlar, 1,6 milyar dolarla çelik, 1,5 milyar dolarla elektrik elektronik ve 1,2 milyar dolarla hazır giysi takip etti. Martta 938 firma birinci kere ihracat yaptı. Bu firmaların ihracata katkısı yaklaşık 108 milyon dolar oldu. Parite ise ihracata geçen ay 682 milyon dolarlık katkı verdi. Paritenin birinci 3 aylık ihracata katkısı da 3 milyar 28 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Körfez ülkelerine ihracat yüzde 37 düştü
Geçen ay 125 ülkeye ve bölgeye yapılan ihracat artarken, 98 ülkeye ihracat geriledi. Martta en fazla ihracat yapılan ülke, 1 milyar 821 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin akabinde 1 milyar 381 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 289 milyon dolarla İtalya geldi. Martta en fazla ithalat yapılan ülkeler, 4 milyar 761 milyon dolarla Çin, 2 milyar 540 milyon dolarla Almanya ve 1 milyar 35 milyon dolarla Rusya oldu. Mart ayında Körfez ülkelerine ihracat yüzde 37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara geriledi. Yalnızca bir ayda bölge ülkelerine ihracatta 815 milyon dolarlık kayıp yaşandı. Geçen ay Umman dışındaki tüm bölge ülkelerine ihracat düştü. Irak’ta yüzde 30, BAE’de yüzde 48, İran’da yüzde 41, Suudi Arabistan’da yüzde 29, Katar’da yüzde 83, Kuveyt’te yüzde 70, Bahreyn’de yüzde 81’e yakın ihracatta kayıp yaşandı.
“Yeni dayanaklar süratle devreye alınmalı”
TİM Başkanı Mustafa Gültepe, savaşın en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya dallarımızı etkilediğini söyledi. Gültepe, ihracat ailesi olarak bu güç şartlarda bölgeyle iletişimimizi daha da güçlendirmeliyiz. Lojistik kanallarımızı esneterek, münasebetlerimizi canlı tutmalıyız” dedi. Savaşla birlikte artan petrol ve hammadde fiyatlarının rekabetçilikte zati zorlanan ihracatçının yükünü daha da ağırlaştırdığını vurgulayan Gültepe, tüm zorluklara karşın üretime ve ihracata devam ettiklerini bildirdi. Gültepe, “Bu sıkıntı şartlarda rekabetçiliğimizi güçlendirmek çok daha kıymetli hale geldi. Dolayısıyla, yeni dayanakların süratle devreye alınması gerekiyor. Doğru adımlarla birlikte, kalıcı başarılara daima birlikte ulaşabiliriz” diye konuştu.
“Dünya ticaret hacmi gerilecek”
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sıcak savaşlar, güç savaşları ve ticaret savaşlarının gelişmeleri olumsuz etkilemekte olduğuna işaret etti. Bolat, “Dünya Ticaret Örgütü, dünya ticaretinin işvereni pozisyonunda. Mart ayındaki 2026 raporuna nazaran geçen yıl yüzde 4,6 oranında artan global ticaret hacminin bu yıl yüzde 1,9’a gerilemesi varsayım edilmekte. OECD’nin mart raporuna nazaran 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen dünya iktisadı bu yıl için yüzde 2,9 lakin büyüyebilecek kestirimi yapılmakta” diye konuştu. Savaş kaideleri, uzun bayram tatilleri ve takvim tesirinin de Türkiye’nin ihracata olumsuz tesirinin olduğuna işaret eden Bolat, bu yıl ihracatta dalgalı bir seyrin kelam konusu olduğunu vurguladı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ocak-mart ayındaki ihracatta yüzde 3,1’lik bir azalış olduğunu söz ederek, “Bunun da toplamı yaklaşık 2 milyar dolar oldu. Nisan ayında bunu aşacağız ve tekrar yıllık bazda artıya geçmiş olacağız” dedi.