Alanında Avrupa’nın en büyük aktifliği olma özelliği taşıyan AYMOD Uluslararası Ayakkabı Moda Fuarı’nın 74’üncüsü kapılarını açtı. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneğince (TASD) İstanbul Fuar Merkezi’nde düzenlenen ve 25’i yabancı 200’den fazla firmanın katıldığı fuarda, 2026/2027 sonbahar/kış koleksiyonları görücüye çıktı. Ticaret Bakanlığının takviyesiyle gerçekleştirilen ve 5 bini yabancı olmak üzere 20 bine yakın profesyonelin ziyaret etmesi beklenen fuarın açılışı için merasim düzenlendi.
“Sektörler güçlerini geri kazanmalı”
Törende konuşan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, ayakkabı, deri, deri mamulleri, hazır giysi, tekstil, halı ve mobilya üzere emek yoğun kesimlere sunulan desteklerin artırılması davetinde bulundu. Gültepe, “Bu kesimlerin güçlerini geri kazanması için daha fazla takviyeye gereksinimimiz var. Zira hakikaten rekabetçilikte büyük sorun var ki bunu da ayakkabı kesimi yaşadı. ABD ve İsrail ile İran ortasındaki savaş başlamadan evvelki siyasetlerle savaş devrindeki siyasetlerin değişmesi gerekiyor. Daha fazla takviye verilmesi, daha fazla istişare gerekiyor” dedi.
Ayakkabı bölümünün Ticaret Bakanlığının takviye ve muhafaza tedbirleri sayesinde bir nebze de olsa nefes aldığını anlatan Gültepe, evvelki yıllarda ulaşılan üretim düzeyini tekrar kazanmayı amaçladıklarını kelamlarına ekledi.
“Üretim ve ihracatta dengelenme olmadı”
TASD Başkanı Berke İçten de Rusya-Ukrayna savaşı bitmeden ABD ve İsrail’in İran’a hücumuyla başlayan yeni karışıklığın yol açtığı aksilikleri anlattı.
İçten, bu süreçte ayakkabı üzere pek çok emek ağır kesimin zorlandığını belirterek, olumsuzluklar nedeniyle maliyet avantajını kaybettiklerini, bu yüzden ayakkabı kesiminin 2023 yılında dış ticaret açığı vermeye başladığını söyledi. Ticaret Bakanlığının e-ihracat platformlarından gelen ve kanserojen hususlar içeren ayakkabı ithalatına yönelik kısıtlamaları sonrası ithalatın düşme eğilimine girdiğini kaydeden İçten, lakin ihracatta ve üretimde şimdi dengelenme olmadığını bildirdi.
“Bazı hammaddelerin ithalatındaki vergi kaldırılsın”
Yıllık 550 milyon çift üretim gerçekleştiren ayakkabı sektörünün şu anda 400 milyon çiftin altına gerilediğini anlatan İçten, “Özellikle savaş konjonktüründe ham unsur tedarikindeki zorlukların ve birtakım fırsatçılıkların ortaya çıktığı bugünlerde Ticaret Bakanlığımızın buna müsaade vermeyeceğini biliyor ve bunu yakından takip ettiklerini görüyoruz. Özellikle ayakkabı ihracatımız ve üretimimiz noktasında bu yılın bir dengelenme yılı olacağını öngörüyoruz ve bekliyoruz” açıklamasını yaptı.
Berke İçten, bilhassa artan navlun fiyatları ve Uzak Doğu’dan tedarikte zorluklar yaşama ihtimali karşısında pazara yakın olan ve güçlü üretici pozisyonundaki Türkiye’nin öne çıkma potansiyeli ve avantajının bulunduğunu vurguladı. Bu potansiyelin maliyet avantajıyla desteklenmesi gerektiğinin altını çizen İçten, ayakkabıda kullanılan birtakım ham maddelerin ithalatındaki vergilerin kaldırılması davetinde bulundu.
“Tedbirleri almayı sürdüreceğiz”
Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan ise Türkiye ekonomisinin son 22 çeyrektir güçlü büyüme performansını sürdürdüğünü söyledi. Bu güçlü performansta ihracatın katkısına dikkat çeken Gürcan, şöyle devam etti: “İhracatımız 2025’te yüzde 4,4 artarak 273,3 milyar dolara ulaştı Bulunduğumuz koşullarda ihracatımızın artması son derece değerli.
Deri ve ayakkabı dalı de, esaslı üretim geleneği, güçlü sanayi altyapısı, tasarım kapasitesi ile Türkiye’nin kıymetli ihracatçı sektörleri ortasında yer alıyor. 200 ülke ve bölgeye eser satan kesimimiz, 2025 yılında 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Deri ve ayakkabı ihracatımızda bir daralma olduğunu daima bir arada tespit ettik. Gerek artan global risk algısı ve milletlerarası konjonktürde yaşanan belirsizlikler, gerekse önde gelen ihracat pazarlarında ortaya çıkan talep daralmaları deri ve ayakkabı kesimimiz açısından sıkıntı yılları beraberinde getirdi. Bo zorlukları aşmak için önlemlerimizi alıyoruz.”
Gürcan, ihracatçılara Türk Eximbank, İhracatı Geliştirme AŞ ve Türk Ticaret Bankası üzere sistemler sayesinde sunulan dayanaklara ait bilgiler paylaşarak, “Tüm bu uğraşlardan da anlaşılacağı üzere ihracatçıların finansmana erişimi bakanlığımız için en öncelikli gündem maddelerinin başında gelmekte olup, finansman konusunu hassasiyetle takip ettiğimizi de belirtmek istiyoruz” açıklamasında bulundu.
“Enflasyonla uğraş edecek gücümüz kalmadı”
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Lideri Erdal Bahçıvan, ABD ve İsrail ile İran ortasındaki savaşın oluşturduğu ekonomik tahribatın hayatlarına girmeye başladığını lisana getirdi. Bahçıvan, “Bu durum Türkiye iktisadını de şu anda derinden etkileme noktasındaki birinci işaretleri vermeye başladı” dedi. Türkiye’de yaklaşık 3 yıldır Orta Vadeli Program’ın (OVP) uygulandığını hatırlatan Bahçıvan, şu açıklamalarda bulundu:
“OVP’nin temel gayesi enflasyonu çözmek ve istek ettiğimiz finansal istikrarı sağlamak. Enflasyonu çözme programında da en büyük fedakarlığı sanayicimiz üstlenmiş vaziyette. Bizden kaynaklanmayan bir enflasyonun tahlili ve sorunu noktasında sanayi dalı olarak ağır bir sabrı, çabayı ve dayanma gücünü bugüne kadar gösterdik, göstermeye de uğraş ediyoruz. Ancak bu içine girmiş olduğumuz durum, bu programla ilgili bütün kıymetlendirme ve tespitlerimizi tekrar gözden geçirme mecburiyetini bize veriyor. Artık endüstrici ve ihracatçı üzerinden enflasyonla uğraş edecek gücümüz kalmadı.”
Bahçıvan, şu anda emek ağır bölümlerin desteklenmesinin çok kıymetli olduğunun altını çizerek, “Rekabeti sürdürebilmek noktasında dayanaklar ve teşvikler bilhassa emek ağır kesimler üzerinde daha fazla ağırlaşmalı. Bunlar, gerek kredi düzeneği gerek istihdamı destekleme gerek farklı teşvikler gerekse vergiye dönük teşviklerle bir modele dönüştürülmeli” diye konuştu.