Özlem Sarsın-İZMİR
İzmir Ticaret Odası Temmuz ayı meclis toplantısı bugün gerçekleştirildi. Toplantıda üyelere seslenen İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Lideri Mahmut Özgener, bilhassa finansman maliyetlerinin, en büyük mahzurlardan biri haline geldiğini vurguladı. Özgener, “Yakın vakit evvel avantajımız olan iş gücü potansiyelimizin, bugün dezavantajımız haline geldiğini, 2017-2018’den sonra avantajımızı yitirdiğimizi görüyoruz. Öteki yandan iş gücü maliyetleri artarken, verimlilikte tıpkı ivmeyi yakalayamıyoruz. Rakiplerimizin gerisinde kalıyoruz.
Bu da ünite üretim maliyetlerini daha da üst çekiyor. Sorun yalnızca maliyet değil; üretkenlikteki durağanlık da önemli bir tehdit oluşturuyor. Tüm bu karşı karşıya olduğumuz ekonomik zorluklar, ülkemiz iktisadının tahminen de en şiddetli problemlerinden birinin; ‘statik verimlilik kaybı’ olduğunu bize gösteriyor. Şayet bu tabloyu bilakis çeviremezsek, gelişmiş birçok ülkenin yaptığı dinamik verimlilik siyasetlerini hayata geçirmemizin her geçen gün daha zorlaşacağını düşünüyoruz” diye konuştu.
“Öngörülerden uzaklaştık”
2025 yılı içerisinde yaşanan yurt içi ve yurt dışı şokların, öngörülerden uzaklaşılmasına neden olduğunu söz eden Özgener, “2024 yılı sonunda 2025 ile ilgili bir ekonomik senaryo öngörüyorduk. Enflasyonun düşüşüyle birlikte faiz indirimlerinin hızlanacağını, ekonomik programın meyvelerinin toplanacağı bir yıl olacağını düşünüyorduk. Bugün, enflasyonu düşürmenin maliyeti hayli yüksek ve istenilen düzeylerde değil. Faiz indirimleri başlamış olsa da, kalan son beş ayı sene başındaki iddialarımıza nazaran daha yüksek faizle geçirmek durumunda kalacağız.
Her ne kadar beklentilerimizde bir farklılaşma ortaya çıkmış olsa da hala yanlışsız yolda ilerlediğimize inanıyoruz” dedi.
“Temennimiz enflasyonun kalıcı olarak düşmesi”
Sanayi üretimindeki zayıflık ve tüketimdeki sakinliğin sürmesinin, yaz aylarında Merkez Bankası üzerindeki faiz indirimlerini etkileyebilecek ekonomik datalar yaratabileceğine de dikkat çeken Özgener, “Vergi düzenlemeleri ve enflasyon sepetindeki kimi kalemlerde görülen artışlar nedeniyle Temmuz ayı dataları Merkez Bankası’nın karar süreçlerinde belirleyici olacaktır.
Merkez Bankası’nın faiz indirim sürecinde ihtiyatlı bir sürat izleyeceği anlaşılıyor. Eylül ayında yapılacak bir sonraki Şura toplantısı öncesinde, Temmuz ve Ağustos aylarına ait enflasyon datalarının belirleyici olacağını düşünüyoruz” dedi.
Mahmut Özgener ayrıyeten, “Temennimiz, sene başındaki senaryomuza nazaran daha yüksek maliyet ödediğimiz enflasyonu düşürme programının bir an evvel beklediğimiz sonuçları doğurması ve enflasyonun artık kalıcı olarak ve süratli bir formda düşmesi” dedi.
“Gümrük tarifelerinde zahmetli sürece girilecek”
Belirsizliğin arttığı bir ortamda iktisat siyasetlerine nazaran konum almaya çalıştıklarını, gümrük tarifeleri konusunda dünyanın önümüzdeki periyotta çok daha külfetli bir sürece gireceğine işaret eden Özgener, bu nedenle, Türkiye’nin olabildiğince süratli bir formda ikili ve çok taraflı hür ticaret mutabakatları konusunda müzakereleri tamamlayacak adımları atması gerektiğini belirtti.
Özgener, “Hem bölgesel hem de global olarak 2. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan siyasal ve ekonomik sistemin sarsıldığı ve sorgulandığı bir devirden geçiyoruz. Bu yeni periyoda hazırlıklı girmeli. Bugün birçok gelişmiş iktisat, sanayi siyasetlerine dair; stratejik ithalata getirilen tarifeler, yerli endüstriye sağlanan sübvansiyonlar ve kritik teknolojilere yönelik ihracat denetimleri üzere klasik araçlara yine başvuruyor.
Bu siyasetler, bilhassa Çin’in yükselişine karşı, teknolojik egemenliği ve endüstriyel rekabet gücünü muhafaza uğraşlarının temel ögeleri haline geldi. Başka gelişmiş ekonomiler, rekabetçi kalmak istiyorsa, yalnızca muhafazacı reflekslere değil, sistemik dönüşüme odaklanmak zorunda. Ülkeler ortasında ekonomik rekabetin boyutu ve derinliği büsbütün öteki bir boyuta, yani dinamik verimlilik boyutuna geçerken, bizim mevcut ekonomik darboğazlarımız, statik boyuttaki verimlilikte sorunlarımız olduğuna işaret ediyor” dedi.
“İzmir, Nefes kredisinden 1.6 milyar TL hisse aldı”
Sektörlere ve bölümlere nazaran farklılaşan maliyetler göz önüne alınarak işletmelere finansman takviyesi sağlanması gerektiğini de lisana getiren Özgener, şu açıklamalarda bulundu:
“Neredeyse her meclis toplantımızda altını çizdiğimiz bir husus var: Üyelerimizin finansmana erişim kahrı ve kredi maliyetlerinin yüksekliği. İşletmelerin sermayelerinin daraldığı bir iktisatta, programdaki maliyetlerin artacağı kaygısındayız. Bu kapsamda, her platformda, işletmelerin uygun şartlarda krediye ulaşmasının ne kadar hayati olduğunu lisana getirmeye devam ediyoruz.
Bu ay başında devreye giren TOBB Nefes Kredisi’ni de kıymetli bir adım olarak görüyoruz. Dileğimiz, bu paketin sahiden bir can suyu vermesi ve mümkün olan en çok sayıda üyemizin krediden yararlanabilmesi. Bugüne kadar, İzmir’in TOBB Nefes Kredisi’nden 1,6 Milyar Türk Lirası hisse aldığı; kelam konusu krediyi kullanan toplam 1.000 şahıstan 770’inin odamız üyesi olduğu görülmekte. Kredi süreçlerinde kullanılmak üzere 4 bin 640 üyemize bankalara kredi müracaatında kullanılmak üzere fiyatsız faaliyet evrakı verdik. En fazla belgeyi 417 ile 67. inşaat imal ve tamir kümesinde yer alan üyelerimiz talep etti. 221 doküman ile 55. makine ve 202 doküman ile 42. restoran kafe ve cümbüş yerleri kümesi üyelerimiz takip etti” dedi.