Türkiye’nin son 12 yıldır dünya liderliğini koruduğu buğday unu dalı için 2025 yılının ciddi bir imtihan niteliği taşıdığını belirten Kadooğlu, “İlk 8 aydaki buğday unu ihracat ölçüsü geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 35’e yakın düşüşle 1,5 milyon tona, gelir ise yüzde 33,7 azalarak 575,5 milyon dolara indi. Bu düşüşte en büyük pazarımız Irak’ta yerli buğday ve un üretiminin sübvansiyonlarla desteklenmesi, ithalat düzenlemelerinin sıkılaştırılması ve sevkiyatlarımızı aksatan gümrük gecikmeleri tesirli oldu.
Irak’ta lokal fabrikaların kapasite artırma yatırımları pazar kaybı risklerimizi büyütüyor. Suriye’de ihracatımız artsa da neredeyse buğday fiyatına un satmamız kârlılığı zorlayarak sürdürülebilirliği tehlikeye atıyor. Bu türlü bir devirde üretim maliyetlerini artıran faktörlerin denetim altına alınması, yeni pazar arayışlarının hızlanması ve Irak ile siyasi-ticari diyalogların güçlendirilmesi, kesimin tekrar ivme kazanması için kritik değerde.”
“700 milyon dolarlık ayçiçek yağı ihracatında hissemiz yüzde 56,5”
Ayçiçek yağı ihracatındaki dikkat cazibeli artışla ilgili, dal dinamiklerini göz önünde bulundurarak değerlendirmelerde bulunan Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu şunları söyledi: “Bitkisel yağlar alanında güçlü bir tedarikçi olarak, başta Orta Doğu ve Afrika olmak üzere farklı pazarlarda kurduğumuz bağlantılar sayesinde siparişlerimiz daima artıyor olsa da geçen yıl ayçiçek yağı ihracat ünite fiyatlarındaki gerileme nedeniyle sektörün ivmesini tam olarak yansıtan sonuçlar ortaya çıkmamıştı.
Bu yıl Ukrayna ile Rusya’da stokların tükenme noktasına gelmesi ve global piyasalardaki arz daralması, ayçiçek yağında ihracat ünite fiyatlarımızın yüzde 23’ün üzerinde yükselmesine neden oldu. Fiyat artışlarının da etkisiyle Türkiye’nin ayçiçek yağı ihracat gelirlerinde yüzde 17,3 oranında güçlü bir yükseliş yaşandı. Yeni döneme dair devam eden kuraklık telaşları, fiyatların önümüzdeki aylarda da yüksek seyredebileceğine işaret ediyor.”
“Ayçiçek tohumu ithalatında gümrük vergisi oranları güncellenmeli”
Böyle bir tabloda, ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi oranlarının güncellenmesinin hem iç piyasada arz güvenliğini korumak hem de ihracatçıların hammaddeye daha uygun maliyetlerle erişimini sağlamak açısından kritik bir adım olarak öne çıktığını belirten Kadooğlu şunları tabir etti: “Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından imzalanarak yürürlüğe koyulan bu tip düzenlemeler, kesimin öngörülebilirliğini artırarak önümüzdeki dönem için planlama yapmamızı kolaylaştırıyor.
Güneydoğu Anadolu olarak 8 aylık periyotta 400 milyon doların üzerinde performansla, Türkiye’nin 700 milyon doları aşan toplam ayçiçek yağı ihracatının yüzde 56,5’ini gerçekleştirerek bölgemizin stratejik değerini bir kere daha ortaya koyduk. Önümüzdeki periyotta de üretim verimliliğini artıracak siyasetler ve bu cins vaktinde alınan kamu önlemleriyle, bölgemizin dış pazarlarda rekabet avantajını müdafaayı ve sürdürülebilir büyümeyi hedefliyoruz.”