Lockheed Martin, yaklaşık 4 milyon dolara mal olan PAC-3 MSE’ye karşı yeni ACE önleyicisini yarı fiyatından daha ucuza üretmeye hazırlanıyor. Birinci üretimin 36 ay içinde başlaması, daralan füze stoklarında maliyet baskısını hafifletebilir.
Lockheed Martin, Patriot hava savunma sisteminde kullanılacak daha düşük maliyetli yeni bir önleyici füze geliştirdiğini açıkladı. PAC-3 Adapted Capability Effector ismi verilen ve ACE kısaltmasıyla tanıtılan füzenin birinci üretimine 36 ay içinde geçilmesi hedefleniyor.
Şirket, İngiltere’de düzenlenen Farnborough Havacılık Fuarı’nda yaptığı duyuruda ACE’nin mevcut PAC-3 MSE önleyicilerinin yarısından daha düşük maliyetle üretileceğini bildirdi. ABD ordusunun bütçe dokümanlarına nazaran PAC-3 MSE füzelerinin ünite maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar düzeyinde bulunuyor.
Maliyet 2 milyon doların altına iniyor
Lockheed Martin’in açıkladığı gaye, ACE’nin ünite maliyetinin 2 milyon doların altında kalabileceğine işaret ediyor. Kesin satış fiyatı, üretim ölçüsü ve birinci müşteriler ise şimdi açıklanmadı.
Düşük maliyet amacı, hava savunma sistemlerinin giderek daha ucuz insansız hava araçları ve füzelerle karşı karşıya kalması sebebiyle değer taşıyor. Milyonlarca dolarlık bir önleyicinin daha düşük maliyetli bir tehdide karşı kullanılması, uzun müddetli çatışmalarda savunma bütçeleri ve stoklar üzerinde baskı oluşturuyor.
Patriot sisteminin fırlatıcı ve radar tarafında RTX vazife alırken, Lockheed Martin PAC-3 ailesindeki önleyici füzeleri üretiyor. ACE, şirketin mevcut Patriot pazarındaki pozisyonunu muhafazasına ve daha fazla füzenin daha kısa müddette stoklara girmesine yardımcı olabilir.
Maliyet avantajı, yeni füzenin PAC-3 MSE ile tıpkı misyon kapsamına sahip olduğu manasına gelmiyor. ACE’nin uzun menzilli balistik füzelere karşı performansı ve teknik hudutları şimdi kamuoyuyla paylaşılmadı.
İlk üretim için 36 ay
Lockheed Martin, ACE’nin birinci üretimini 36 ay içinde başlatmayı planlıyor. Takvimin işlemesi halinde yeni önleyici 2029 yılına kadar üretim etabına ulaşabilir.
Şirket, geliştirme ve üretim sürecinde ABD ve Avrupa’daki savunma endüstrisi ortaklarıyla çalışacak. Avrupa’nın projeye dahil edilmesi, kıtadaki savunma harcamalarının artması ve hükümetlerin lokal üretim kapasitesini genişletme uğraşlarıyla örtüşüyor.
Lockheed Martin şimdi prototip testlerinin ne vakit başlayacağını, hangi tesislerde üretim yapılacağını ve Avrupa’daki ortakların kimler olacağını açıklamadı. Sipariş alınması için füzenin test, yeterlilik ve askeri kabul süreçlerini tamamlaması gerekecek.
36 aylık gaye, klâsik savunma projelerindeki uzun geliştirme müddetlerine kıyasla süratli bir takvim manasına geliyor. Üretim mühletinin kısaltılması için dizaynda daha kolay temin edilen kesimlerin ve sadeleştirilmiş üretim formüllerinin kullanılması bekleniyor.
Stok baskısı talebi büyüttü
Patriot sistemlerine yönelik talep, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hücumlarıyla süratle arttı. Ukrayna idaresi, Patriot bataryalarının kentleri balistik füzelere karşı koruduğunu belirterek müttefiklerinden daha fazla sistem ve önleyici talep ediyor.
İran, ABD ve İsrail arasındaki füze akınları ile Körfez bölgesindeki tansiyon de hava savunma stoklarını zorluyor. Birden fazla bölgede eş vakitli talep oluşması, Batılı savunma şirketlerinin üretim kapasitesindeki darboğazları görünür hale getirdi.
Hava savunma sistemlerinde sırf füze sayısı değil, gaye başına kullanılan önleyici ölçüsü da stokların ne kadar süratli azalacağını belirliyor. Kimi tehditlere karşı tıpkı anda birden fazla önleyicinin ateşlenmesi gerekebiliyor.
ACE’nin daha düşük maliyetle ve daha yüksek sayıda üretilebilmesi, PAC-3 MSE üzere daha değerli önleyicilerin daha karmaşık tehditler için ayrılmasına imkan sağlayabilir. Lakin misyon paylaşımının nasıl yapılacağı teknik testlerin sonuçlarına bağlı olacak.
Yıllık kapasite 2 bine çıkacak
Lockheed Martin, ACE projesinden bağımsız olarak PAC-3 MSE üretim kapasitesini de artırıyor. Şirket, ABD idaresiyle yaptığı yedi yıllık mutabakat kapsamında yıllık kapasiteyi yaklaşık 600 füzeden 2 bin füzeye çıkarmayı planlıyor.
Lockheed Martin 2025 yılında 620 PAC-3 MSE teslim etti. Teslimat sayısı bir evvelki yıla nazaran yüzde 20’den fazla artarken, şirket son iki yılda üretim kapasitesini yüzde 60’ın üzerinde büyüttü.
ABD ordusu Eylül 2025’te Lockheed Martin’e 1.970 PAC-3 MSE ve ilgili donanımlar için 9,8 milyar dolarlık kontrat verdi. Mukavele, Patriot önleyicileri için bugüne kadar verilen en büyük sipariş oldu.
Lockheed Martin, ABD’nin yanı sıra aralarında İsveç, Katar, Japonya ve Polonya’nın da bulunduğu 16 ülkeye PAC-3 tedarik ediyor. Üretimin 2 bin adede çıkarılması, mevcut siparişlerin teslim mühletini kısaltmayı ve yeni taleplere alan açmayı amaçlıyor.
Savunmada fiyat rekabeti büyüyor
Düşük maliyetli ACE projesi, klâsik savunma şirketlerinin teknoloji teşebbüslerinden gelen rekabete verdiği karşılık olarak da görülüyor. Yeni teşebbüsler, daha ucuz, modüler ve büyük sayılarda üretilebilen silah sistemleriyle savunma ihalelerinde hisse arıyor.
Lockheed Martin üzere büyük şirketler ise denenmiş sistemlerle uyumluluk, global bakım ağı ve mevcut askeri altyapıya entegrasyon avantajına sahip. ACE’nin Patriot sistemine eklenmesi, yeni bir hava savunma mimarisi kurulmasına gerek kalmadan daha düşük maliyetli bir seçenek sunabilir.
Avrupa ülkeleri bir yandan Patriot üzere ABD üretimi sistemlere yönelik siparişleri artırırken öteki yandan Amerikan tedarikçilerine bağımlılığı azaltmak istiyor. Lockheed Martin’in Avrupalı ortaklarla üretim planlaması, bu iki eğilim arasında yeni bir iş modeli oluşturabilir.
Yatırımcılar ve savunma kesimi açısından birinci kıymetli eşikler prototip testleri, açıklanacak ünite maliyet, üretim ortakları ve birinci siparişler olacak. Lockheed Martin’in 36 aylık takvime uyup uymadığı, ACE’nin düşük maliyet amacının gerçek üretim şartlarında korunup korunamayacağını gösterecek.