Özlem SARSIN
Ege Endüstrici ve İş İnsanları Derneği (ESİAD), 4. Yatırım Zirvesi’ni gerçekleştirdi. İş dünyasını bir ortaya getiren tepenin teması “Havacılık ve Sanayi” oldu. Doruğun açılış konuşmasını yapan ESİAD Yönetim Kurulu Lideri Sibel Kuvvetli, milletlerarası rekabet gücünü artırmak için yeni projeler geliştirmenin ve yeni pazarlara açılmanın mecburilik haline geldiğini belirterek, bu süreçte finansmana erişim ve öngörülebilirliğin en önemli problemler olduğuna dikkat çekti.
Zorlu, “Bugün içinde bulunduğumuz dünyada krizler, bölgesel çatışmalar ve fırsatlar, yarattıkları global tesirlerle ölçülüyor ve kıymet kazanıyor. Lokal ve bölgesel maksatlar yerine artık tek bir ölçüt var: global boyut. Çift kutuplu dünyadan tek kutuplu sisteme geçişin akabinde, çok eksenli bir dünyaya evriliyoruz. Amerika-Avrupa-Avrasya eksenlerinde beklenmedik fay çizgileri oluşuyor. Kısa ve orta vadeli belirsizlikler içinde ülkeler ve iş dünyası stratejilerini belirlemeye çalışıyor. Global ekonomik nizam, Trump siyasetleriyle tekrar şekillenirken, Çin’in engellenemeyen yükselişi de kıymetli bir faktör olarak öne çıkıyor.
Amerika’nın neo-korumacı yaklaşımı yalnızca iktisat ve ticarete değil, savunma alanına da damgasını vuruyor. Avrupa’nın ABD, Çin ve Rusya karşısında nasıl bir istikrar kuracağı merakla izleniyor. Bu tabloda Türkiye; Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika ortasında bir istikrar ögesi. Bu istikrarın temelinde ekonomik gücü ve savunma kapasitesi belirleyici rol oynuyor” dedi.
“Dünya savunma harcamaları rekor kırdı”
Havacılık ve savunma endüstrinin ülkelerin siyasi ve ekonomik gücü bakımından stratejik bir bölüm haline geldiğini söz eden Kuvvetli, “Bu yılki zirvemizin ana temasını tüm dünyada giderek artan kıymete sahip savunma ve havacılık sanayi olarak belirledik.
Bu alan yalnızca bir güvenlik sıkıntısı değil, birebir vakitte ülkelerin siyasi ve ekonomik gücünün göstergesi. Savunma ve havacılığı konuşmak, geleceğin teknolojilerini konuşmak manasına geliyor. Global gelişmeler, sıcak savaşlar, bölgesel tansiyonlar ve yeni güvenlik tehditleri ülkeleri savunma yatırımlarını artırmaya zorluyor. 2024 yılında dünya savunma harcamaları 2,72 trilyon dolarla rekor kırdı.
Trump’ın baskısıyla NATO önderlerinin 2035 yılına kadar savunma harcamalarını artırma konusunda uzlaşmaları milletlerarası gündeme damga vurdu. Bu çerçevede Avrupa Birliği, 150 milyar euroluk savunma planını resmen başlattı. Türkiye ise dünyanın en çok savunma harcaması yapan 17. ülkesi. Geçtiğimiz yıl savunma ve güvenlik harcamaları 25 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Bu fiyatın 2028’e kadar 49 milyar dolara çıkması planlanıyor” bilgisini paylaştı.
“Yerli ve ulusal savunma sanayi için çalışıyoruz”
T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı Sanayileşme Daire Başkanı Murat Çizgel, savunma endüstrinde yerli ve ulusal üretimin ehemmiyetine değinerek, “Savunma endüstrimiz son 20 yılda büyük bir ivme kazandı. Türkiye’nin en değerli bedellerinden biri haline geldi ve dünya tarafından dikkatle izleniyor. Yerli ve ulusal bir savunma endüstrimiz olacak; bu bizim için olmazsa olmaz” dedi.
Çizgel, savunma endüstrinde tam bağımsızlık maksadıyla hareket ettiklerini belirterek, “Bugünlerde yüzde 80 yerlilik oranına ulaştık. Kritik birçok eserde yerlileşmeyi sağladık, başkaları için de programlar başlattık. 1 ila 5 yıl içinde bu teknolojiler yerli olarak üretilecek. Sürdürülebilirlik burada kilit kavram. Elli yıl sonra da bağımsız bir savunma sanayine sahip olmak için bugünden temelleri sağlam atmamız gerekiyor” tabirlerini kullandı.
“Türk savunma sanayi süratle gelişiyor”
Kale Kümesi Lider Vekili Osman Okyay, Türkiye’nin savunma sanayi ihracatında dünyada 11. sırada olduğunu belirterek, “Geçen yıl 7,2 milyar dolar ihracat yapıldı, bu yıl 10 milyar doların üzerine çıkması bekleniyor” dedi. Gerçek manada savunma sanayicisi olabilmek için yalnızca son eser değil, kritik alt bileşenlerin de yerli olarak üretilebilmesi gerektiğini vurgulayan Okyay, Türkiye’nin Avrupa Birliği coğrafyasında stratejik bir konum kazandığını söyledi.
