Hamide HANGÜL
Erken sanayisizleşme tehlikesine dikkat çekilen ve “Birinci sorunumuz fiyat yakalayamıyoruz ve nakit akışı öncelikli hale geldi” diyen sanayiciler, Ar-Ge ve inovasyona daha fazla hisse ayrılması gerektiğine vurgu yaparken, yüksek faiz ve maliyetin üretimi, ihracatı zorladığının altını çizdi.
“Avrupa daralıyor, mevcut pazarı kaybediyoruz”
Panelde konuşan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, tüm endüstrilerde sorun olduğunu lisana getirerek, “Nefes alamıyoruz, nefes gereksinim var” diyerek, bu noktada nasıl marka alınabileceğini sordu. İhracatta 275 milyar dolar gerçekleştiğine işaret eden Gültepe, “Bundan sonra nasıl olacak? Avrupa’nın durgunluğunu biliyoruz.
Şu anda biz mevcut pazarı kaybediyoruz. Önümüzdeki dönmede Türkiye’yi, birinci 10 ülke arasına çıkarma vizyonumuz var. Dolayısıyla ya bu programdan vazgeçilecek ya da diğer bir şey olamayacak” diye konuştu. Enflasyon yüzde 20’nin altına düşse de bu maliyetleri düzeltecek bir hareket gerektiğine işaret eden Gültepe, sözlerini şöyle sürdürdü: “Son 2-3 yılda konkordato sayıları üç katına çıktı. Niçin? Daima mi başarısız bu iş insanları?
Ne değişti? Kendi yaptığı planla, ekonomik planlar farklılaştı. Faiz yüzde 18-20’ydi, yüzde 5o’yle alıyoruz. Yüzde 50 faizle hangi iş insanı kredi alıp, iki sene dayanabilir? Dayanamaz.” Gültepe, döviz kuruna yönelik bir soru üzerine, “Döviz artsa da sorun çözülmez. Kısa periyodik bir ilaç olur” yanıtını verdi.
“Karlılıkların gerilemesiyle karşı karşıya kalabiliriz”
TEPAV Ekonomik ve Yapısal Politikalar Merkezi Direktörü Dr. Burcu Aydın da Türkiye’nin, OECD ülkeleri arasında en yüksek enflasyona sahip ikinci ülke olduğunu, yüksek faizin bir sorun olduğunu vurguladı.
Aydın, “Türkiye’deki üretim maliyetlerinin yurt dışındaki firmalardan daha yüksek seyrettiği ve endüstricinin kur yoluyla bunu yansıtamadığı, karlılık oranlarının da gerilediği bir süreçle karşı karşıya kalacağız üzere duruyor. Bunun en net dönüşümü içinde olan bölümleri arasında dokumacılık, giyimi, deri, mobilyacılık var” dedi. DEİK Türkiye- Avustralya İş Konseyi Başkanı Steven Young ise global alanda tüm dünyanın değişim içinde olduğunu söyledi.
Young, “Bunlar kozmetik değil, esaslı değişimler” dedi. Türkiye’ye bakıldığında, son 30-40 yıllık sanayi modelinin, bu değişimleri uygun tahlil edip ahenk sağlaması gerektiğini tabir eden Young, “Biz, rekabetçi avantajı maliyet tarafında arıyoruz, fakat çok süratli bir formda nitelikli tarafa geçip, gelir tarafında rekabetçi avantaj sağlamalıyız.
Daha nitelikli eserler, daha yüksek katma değerli ürünler veya şirketler satın alırsınız gelişmiş pazarlarda o amaçlara gitmek için. Şu anda ikisi de mümkün. Yurt dışında dünya kadar satılık firma var. İkinci jenerasyon, babasının firmasını devralmak istemiyor. İkinci jenerasyon ilgilenmiyor. Almanya’da yalnızca, 300 binden fazla firma var bu kategoride. Bunlara bakmamız lazım.”
“Makyajdan evvel böbrek taşı alınmalı”
İSO Meclis Üyesi Erkan Özkan, ihracatçının yurt dışı pazarlarda fiyat rekabetini kaybettiğini lisana getirerek, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Biz kıymetliyiz. Öteki hiçbir problemiz yok. Ar- Ge inovasyon mevzularına katılmıyor değilim, lakin bizim ipek kirpik takmaktan, ruj sürmekten, makyajdan evvel böbreklerimizdeki taşın alınması lazım, kanserin alınmasına muhtaçlığımız var.”
Fiyat sorunu çözüldüğünde, dünyanın her yerine mobilya satabileceklerini söyleyen lisana getiren Özkan, “Biz bir şey istemiyoruz. Biz dünyanın her yerine mobilya satıp, 6’ncı sıraya yerleşmişken dünyada, bugün 10-11’inci sıralara geriledik. Biz markette, restoranda her şeyde pahalıyız” diye konuştu.