TİM Başkanı Mustafa Gültepe: Savaşın Türk ihracatına faturası: Yüzde 39’luk kayıp

Nurdoğan A. ERGÜN

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başka­nı Mustafa Gültepe, 28 Şubat 2026’da patlak veren sı­cak savaşın Türkiye ve bölge üzerindeki ekonomik etkileri­ni kıymetlendirdi. Savaşın “kı­sa süreceği” beklentisinin aksi­ne uzama eğiliminde olduğunu söyleyen Gültepe, bilhassa lo­jistik ve güç maliyetlerindeki artışın global ticareti tehdit et­tiğini vurguladı.

Savaşın Türki­ye ihracatına 12 günlük fatura­sının yüzde 39’luk kayıp olduğu­nu kaydeden Gültepe, “Körfez bölgesine yapılan 25-30 milyar dolarlık bir ihracat hacmimiz var. Savaşın birinci 12-13 günlük ra­kamlarına baktığımızda, Körfez ülkelerine ihracatımızda orta­lama yüzde 39’luk bir düşüş gö­rüyoruz. Ulaşım sınırlarının ke­silmesi ve lojistik maliyetlerin fırlaması nedeniyle çarklar ya­vaşladı” dedi. Gültepe, bu dü­şüşten en fazla etkilenen sek­törleri kimya, besin, savunma ve mağaza ağı bulunan hazır giysi olarak açıkladı.

“Savaş uzarsa AB pazarında da badire başlar”

Türk ihracatçısının yüzde 45-50 ile yüklü pazarının Av­rupa olduğunu hatırlatan Gül­tepe, “Şu anda oralarda çok bü­yük bir sorun olmaması bizim için avantaj. Amerika savaşı­yor lakin ülke savaşta değil. Ora­da hayat olağan devam ediyor. Afrika tarafını ise şimdiye ka­dar genişletmeye çalıştık. Çok fazla ticaret heyetleri yaptık, yapmaya devam ediyoruz. Kör­fez’deki açığımızı bu pazarlar­da kapatmaya çalışacağız. Lakin sonuç itibariyle uzun sürerse doğal Türkiye’nin İhracatı, Tür­kiye üretimi bundan etkilenir” diye konuştu.

Savaşın uzama­sı durumunda daha büyük sı­kıntıların baş göstereceğine dikkat çeken Gültepe, “Eğer savaş 1,5-2 ay daha sürerse, bu durum Avrupa pazarını da etki­lemeye başlar. Dünya genelin­de üretim ve tüketim algısı za­yıflar, yalnızca temel gereksinimlere odaklanılır. Bu turizm ve hiz­met dalını de aşağı çeker” değerlendirmesini yaptı. Sava­şın uzamasının lojistik ve ener­jide maliyet artışlarını daha da tetikleyeceğine işaret eden Gültepe, Türkiye’nin diploma­tik başarısına karşın ekono­mik rasyoların güzelleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Fırsatları fiyatlama kusuru ile kaybetmeyelim”

Diğer yandan savaş nedeniyle Uzak Doğu’daki tedarik zinciri koparsa Türkiye’nin tekrar bir “talep kayması” ile avantaj ya­kalayabileceğini tabir eden Gül­tepe, lakin buradaki kritik nok­ta olarak bunun sürdürülebilir olmasına dikkat çekti. “Pande­mide yakaladığımız fırsatları fiyatlama sorunu yüzünden kaybettik, kalıcı olmadı” diyen Gültepe, şöyle devam etti: “Tür­kiye pahalılaştı, dokuma, mobilya ve hazır giysi üzere emek ağır kesimlerde maliyetler artın­ca müşteriler diğer bölgelere kaydı.

Şimdi yine bir talep kayması potansiyeli var. Fakat bunu kalıcı kılmak için düşük kur-yüksek faiz sarmalından kurtulup ihracatçıyı rekabetçi kılacak siyasetlere dönmeliyiz. Bilhassa kur ile üretim ve ihra­catı destekleyici siyasetler ge­liştirilirse pandemi dönemin­deki kadar yüzde 30 olmasa da yüzde 10’un üzerinde bir artış yapma potansiyeli olur. Fakat ta­bi ki savaşın bitmesi lazım.”

“Faizler kısa vakitte yüzde 20’nin altına inmeli”

Merkez Bankası’nın savaş nedeniyle faiz indirimini dur­durmasını “stabilite için nor­mal” olarak yorumlayan TİM Başkanı Gültepe, “Ama aynı za­manda rekabetçilik konusun­da yaşadığımız sorun da stabil duruyor. Son iki yılda faiz yüz­de 50’den yüzde 37’ye indi an­cak bu iniş çok yavaş kaldı. Sa­nayicinin nefes alması için fa­izler kısa vakitte yüzde 20’nin altına inmeli. Bugün daha düşük bir faizle burada olmalıydık” yo­rumunu yaptı.

Savaş kaynaklı olarak güç maliyetlerinin art­masıyla dünya genelinde enf­lasyonda bir artış olacağını ifa­de eden Gültepe, kur konusunda ise bir sayı söylem etmezken, bozulan rasyoları başa baş nok­tasına getirecek ve ihracatçının 3 yıllık kaybını telafi edecek bir kıymet olması gerektiğini söy­ledi. Gültepe, şunları kaydetti: “Verilecek olan her takviye, yol, su, elektrik olarak, ihracat, dö­viz, döviz kazandırıcı süreç ola­rak Türkiye’ye gelir. Tahlil için ortak noktanın bulunması gere­kiyor. O yüzden enflasyon, kur ve faiz kıymetli. İhracatçı 3 yıldan beri bunun yükünü çekti. İnşal­lah rampa bitti, inişe geçtik diye düşünüyorum.”

“Politikalar ithalatı değil, üretimi cazip kılmalı”

Seçim iktisadı yerine sür­dürülebilir bir iktisat gerek­tiğini vurgulayan TİM Başka­nı Mustafa Gültepe, “Dalgalar ne kadar az olursa ülkenin bü­yümesi, gelişmesi o kadar süratli olur. Etrafımız ateş çemberi içe­risinde. Türkiye’nin çok daha güçlü olması lazım. Yani savun­ma sanayi, makine sanayi, kim­ya endüstrisi, dokuması, hazır giyi­mi, mobilyası ile kendi kendine yeten bir ülke olmak zorunda­yız. Onu sağlamak için de üreti­mi, yatırımı, ihracatı cazip hale getirmek lazım. Üretimden bü­yümeyi cazip hale getirmek la­zım. Dışarıdan getirip satma ko­laycılığından kaçınmalıyız. Biz onu hiçbir vakit tercih etme­dik. Hammadde konusunda ola­bilir lakin mamul konusunda bu olmamalı” diye konuştu.

“Destekler, bir nebze de olsa nefes aldırıyor”

İhracatçıya verilen destekle­ri “bir nebze de olsa ayakta kal­maya yardımcı oluyor” diye yo­rumlayan Mustafa Gültepe, an­cak artan minimum fiyat ve üretim maliyetleri karşısında verilen takviyelerin revize edilmesini istedi. Mevcut 3 bin 500 TL’lik iş gücü dayanağının 6 bin TL’ye çıkarılması talep eden Gülte­pe, Merkez Bankası’ndan “dö­viz dönüşüm desteği” konusun­da da mühlet uzatımı ve oran artışı beklediklerini kelamlarına ekledi.

“Türkiye hazır giysi kesiminden vazgeçemez”

İstanbul Hazır Giysi ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Lider Yardımcısı ve lider adayı Mustafa Paşahan, “Yıllarca ihracatta birinci sıralarda yer alan, katma kıymetli üretimi ve istihdam gücüyle iktisada büyük katkı sağlayan bir bölümüz. Hazır giysi dalı olarak kilogram başına ihracat ünite fiyatında Türkiye ortalamasının 10 katından fazla bedele sahibiz. Yaşanan zorluklara karşın hazır giysi bölümü güçlü, dinamik ve dönüşüm kapasitesi yüksek bir yapıya sahip. Türkiye hazır giysi dalından vazgeçemez” dedi.

TİM ve İHKİB konut sahipliğinde düzenlenen iftarda konuşan Paşahan, TİM’de yaklaşan seçimler hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Paşahan, “İHKİB seçimleri, TİM başkanlığına açılan kapının kilidi. Yaşadığımız meselelere tahlil geliştirme, beklentilerimize cevap verme ve Ankara ile alakalarda güçlü bir temsil sağlama açısından TİM liderinin hazır giysi dalından olması son derece ehemmiyet. Bu nedenle tüm üyeleri 6 Nisan’da sandığa bekliyorum. Ardından de TİM’de Mustafa Gültepe Liderimizi, yine lider olarak seçerek güçlü bir temsil oluşturacağız” dedi.