Recep ERÇİN
Türk iş dünyasının çatı kuruluşları ve ekonomi idaresinden temsilciler 17. Rekabet Kongresi’nde bir ortaya geldi. Sektörel Dernekler Federasyonu (SEDEFED) tarafından bu yıl “Küresel Rekabet Gücümüz İçin Yeni Rotalar” temasıyla düzenlenen kongrede konuşan TÜSİAD Başkanı Orhan Turan, “Küresel ekonomi, onlarca yıldır en çalkantılı devirlerinden birini yaşıyor.
Gel-gitlerin, kısa vadeli çalkantıların, uzun vadeli yapısal değişimle ele ele gittiği bu süreç, her ülke ve her alan için büyük bir belirsizlik yaratıyor. Ülkeler, bu koşullarda, rekabet güçlerini koruyabilmenin, yeni yollarını arıyorlar” dedi.
“Euro ihracatı destekleyecek”
“Sanayiye yakından baktığımızda en ağır baskı döneminin geride kaldığını düşünüyoruz. Endüstride bir toparlanma evresine girdik. Yatırımlarda da bir güçlenme gözlemleniyor” ifadelerini kullanan TÜSİAD Başkanı Turan, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Ancak burada kritik iki nokta var: Bunlardan birincisi toparlanmanın önemli bir kısmının savunma sanayii kaynaklı oluşu. İkinci nokta ise, global ekonomideki eğilimler dikkate alındığında, şu sıralarda ekonomimiz için olumlu seyreden dış konjonktürün değişebileceğini bilmemiz ve bu değişime hazırlıklı olmamız. Önümüzdeki periyoda baktığımızda, en büyük ticari partnerimiz olan Avrupa bölgesindeki talep artışı, ABD’nin politikalarındaki belirsizlikler nedeniyle, euronun dolar karşısında güç kazanmasının, ihracatçımız için destekleyici olması endüstrimize biraz nefes aldıracaktır.”
Enflasyon için güçlü süreç
Türkiye’nin, son 30 yılda ihracat sepeti ve pazar çeşitliliği en yüksek ülkelerden biri haline geldiğini ancak ihracat sepetine yeni eklenen eserlerin yaklaşık yüzde 60’ının düşük teknolojili eserlerden oluştuğunu belirten Turan, “En öncelikli bahsimiz enflasyonun kalıcı olarak düşük tek haneli düzeylere indirilmesi. Hiç elbet enflasyonun yüzde 75’lerden yüzde 30’lara inmiş olması değerli bir muvaffakiyet. Buna karşılık önümüzde zorlu bir yol olduğunu da görüyoruz. Tarımdaki don olayları, güç fiyatları, hizmet kesimindeki fiyat baskıları üzere ögeler, enflasyondaki düşüşü yavaşlatıyor. Mevcut görünümde enflasyonun aşağı taraflı hareketine devam edebilmesi, kuvvetli bir süreç olacak” diye konuştu.
Nobellerin verdiği mesaj
Son iki yılda verilen Nobel İktisat Ödülleri’ne dikkat çeken Turan, geçen yılki mükafatın kurumlara, bu seneki mükafatın de inovasyonu ve teknolojik gelişmeyi sağlayacak bir kültürel iklim ve adil rekabet ortamına işaret ettiğini söyledi. Turan, şöyle davam etti: “Genciyle, yaşlısıyla, kadınıyla, erkeğiyle bir ortaya gelmeye, yeteneklerimizi birleştirmeye ve geliştirip çoğaltmaya çok ihtiyacımız var. Zira biliyoruz ki, rekabet gücümüzü koruyabilmek için çağın gerektirdiği vasıfları kazandırmayı hedefleyen bir eğitim sistemine ve nitelikli insan kaynağına çok lakin çok değer vermeliyiz.”
“Günü kurtarmaya çalışıyoruz 2026 dengelenme yılı olacak”
TÜRKONFED Başkanı Süleyman Sönmez, 2026 içerisinde enflasyonun kademeli biçimde düşmesiyle birlikte finansal istikrar alanında bir rahatlama yaşanacağını lisana getirdi. Sönmez, kongredeki hitabında, “Fakat 2026’nın, nominal büyüme devam etse de gerçek manada bir istikrar yılı olacağını düşünüyoruz.
Bu dengeyi hakikat siyasetlerle ‘sükûnet’ değil; ‘sıçrama’ yılına çevirmek de bizim elimizde. Buradaki asıl imtihanımız ise, üretimde verimliliği artırmak; bunun yanı sıra finansal, teknolojik ve beşeri kaynaklarımızı tüm üretim tabanına istikrarlı biçimde yaymak olacak” tabirlerini kullandı. Sönmez ayrıyeten yaşanmakta olan sürece dikkat çekerek, “Yıl uzunluğu sık sık vurguladık; enflasyonla gayret gayesiyle uygulanan reçetenin gerçek dalda önemli yan tesirleri oldu. KOBİ’lerimiz büyüme planlarını askıya aldı; günü kurtarmaya çalışıyor.
Finansmana erişim kilitlendi. Verimlilik bakımından teknoloji ve insan sermayesine erişimi olan büyük şirketlerle KOBİ’ler ortasındaki makas daha da açıldı. Bilhassa hizmet ve perakende üzere iç talebe dayalı bölümlerde, şirketleri ayakta tutmak her geçen gün zorlaşıyor. İstihdamda kayıplar yaşanıyor. Finansmana erişim kanallarının açılması, vadelerin uzaması, faiz-kur istikrarının sağlanması şart” dedi.
”İş dünyası inanılmaz bir uğraş gösteriyor”
SEDEFED Başkanı Emine Erdem, “Türkiye olarak yapmamız gereken dijital dönüşümümüzü hızlandırmak, yapay zekâ altyapımızı güçlendirmek ve bu dönüşümü yönetecek nitelikli insan kaynağını bu yarışa hazırlamak” iletisi verdi. Fazilet, “Yüksek enflasyon, finansmana ulaşım zorlukları, maliyetlerdeki artış, kur baskısı ve daralan iç talep, üretim ve yatırım kararlarını zorlaştırıyor.
Uzun periyodik ekonomik baskıların, süregelen belirsizliğin, artan hayat maliyetlerinin ve gelir adaletsizliğinin, toplumun genelinde bir durağanlık ve ümitsizlik hissi yarattığını gözlemleyebiliyoruz. Buna karşın toplumumuz umudunu korumak için; iş dünyamız da ayakta kalmak, üretmek, ihracat yapmak ve istihdamı sürdürmek için inanılmaz bir efor gösteriyor. Gerçek rekabet gücü, inanma gücünde, umutla üretmeye devam etmesinde gizli” tabirlerini kullandı.
Küresel ticarette belirsizlik dönemi
17. Rekabet Kongresi’nin açılışında konuşan isimler ve verdikleri iletiler özetle şöyle oldu:
-Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan: Global ticarette bir belirsizlik periyoduna girmiş bulunuyoruz.
-Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Çoştu: Büyük iktisatların kendi ortasındaki tarife savaşları, dünya ticaretini gerilime sokmuş durumda.
-TSE Yönetim Kurulu Lideri Mahmut Sami Şahin: Rekabet artık ‘kim daha fazla üretir’ değil, ‘kim bilgiden daha fazla kıymet üretir’e dönüştü.
-Rekabet Kurumu Heyet Üyesi Ayşe Ergezen: Piyasalarda aktifliği ve arz güvenliğini güçlendirmek için siyasetler tasarlamak zorundayız.
-Türkiye İhracatçılar Meclisi Lider Vekili Adil Pelister: İhracatçımız üreterek rekabet etmeyi de öğreniyor.