Özlem SARSIN
İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Lideri Mahmut Özgener, Türkiye’nin ihracatçı imalat endüstrinin, bilhassa orta malı, iş gücü ve finansman maliyetlerinde önemli bir rekabet kaybı yaşadığına dikkat çekerek, rakip ülkelerle ortadaki farkın giderek açıldığını söyledi. Temmuz ayı meclis toplantısında üyelere seslenen Özgener, bilhassa finansman maliyetlerinin, en büyük pürüzlerden biri haline geldiğini vurgulayarak, “Yakın vakit evvel avantajımız olan iş gücü potansiyelimizin, bugün dezavantajımız haline geldiğini, 2017-2018’den sonra avantajımızı yitirdiğimizi görüyoruz.
Diğer yandan iş gücü maliyetleri artarken, verimlilikte tıpkı ivmeyi yakalayamıyoruz. Rakiplerimizin gerisinde kalıyoruz. Bu da ünite üretim maliyetlerini daha da üst çekiyor. Sorun yalnızca maliyet değil; üretkenlikteki durağanlık da önemli bir tehdit oluşturuyor. Tüm bu karşı karşıya olduğumuz ekonomik zorluklar, ülkemiz iktisadının tahminen de en şiddetli sıkıntılarından birinin; ‘statik verimlilik kaybı’ olduğunu bize gösteriyor.
Eğer bu tabloyu bilakis çeviremezsek, gelişmiş birçok ülkenin yaptığı dinamik verimlilik siyasetlerini hayata geçirmemizin her geçen gün daha zorlaşacağını düşünüyoruz” diye konuştu. 2025 yılı içerisinde yaşanan yurt içi ve yurt dışı şokların, öngörülerden uzaklaşılmasına neden olduğunu söz eden Özgener, “2024 yılı sonunda 2025 ile ilgili bir ekonomik senaryo öngörüyorduk. Enflasyonun düşüşüyle birlikte faiz indirimlerinin hızlanacağını, ekonomik programın meyvelerinin toplanacağı bir yıl olacağını düşünüyorduk. Bugün, enflasyonu düşürmenin maliyeti epeyce yüksek ve istenilen düzeylerde değil.
Faiz indirimleri başlamış olsa da, kalan son beş ayı sene başındaki iddialarımıza nazaran daha yüksek faizle geçirmek durumunda kalacağız. Her ne kadar beklentilerimizde bir farklılaşma ortaya çıkmış olsa da hala yanlışsız yolda ilerlediğimize inanıyoruz” açıklaması yaptı. Sanayi üretimindeki zayıflık ve tüketimdeki sakinliğin sürmesinin, yaz aylarında Merkez Bankası üzerindeki faiz indirimlerini etkileyebilecek ekonomik bilgiler yaratabileceğine de dikkat çeken Özgener, “Vergi düzenlemeleri ve enflasyon sepetindeki kimi kalemlerde görülen artışlar nedeniyle temmuz ayı bilgileri Merkez Bankası’nın karar süreçlerinde belirleyici olacaktır.
Merkez Bankası’nın faiz indirim sürecinde ihtiyatlı bir sürat izleyeceği anlaşılıyor. Eylül ayında yapılacak bir sonraki Konsey toplantısı öncesinde, temmuz ve ağustos aylarına ait enflasyon bilgilerinin belirleyici olacağını düşünüyoruz” dedi. Temennimiz, sene başındaki senaryomuza nazaran daha yüksek maliyet ödediğimiz enflasyonu düşürme programının bir an evvel beklediğimiz sonuçları doğurması ve enflasyonun artık kalıcı olarak ve süratli bir biçimde düşmesi” dedi.
“Gümrük tarifelerinde dertli sürece girilecek”
Belirsizliğin arttığı bir ortamda iktisat siyasetlerine nazaran konum almaya çalıştıklarını, gümrük tarifeleri konusunda dünyanın önümüzdeki periyotta çok daha dertli bir sürece gireceğine işaret eden Özgener, bu nedenle, Türkiye’nin olabildiğince süratli bir formda ikili ve çok taraflı hür ticaret mutabakatları konusunda müzakereleri tamamlayacak adımları atması gerektiğini belirtti. Özgener, “Hem bölgesel hem de global olarak 2. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan siyasal ve ekonomik tertibin sarsıldığı ve sorgulandığı bir devirden geçiyoruz. Ve bu yeni periyoda hazırlıklı girmeli. Bugün birçok gelişmiş iktisat, sanayi siyasetlerine dair; stratejik ithalata getirilen tarifeler, yerli endüstriye sağlanan sübvansiyonlar ve kritik teknolojilere yönelik ihracat denetimleri üzere klâsik araçlara tekrar başvuruyor.
Bu siyasetler, bilhassa Çin’in yükselişine karşı, teknolojik egemenliği ve endüstriyel rekabet gücünü müdafaa uğraşlarının temel ögeleri haline geldi. Öteki gelişmiş ekonomiler, rekabetçi kalmak istiyorsa, yalnızca müdafaacı reflekslere değil, sistemik dönüşüme odaklanmak zorunda. Ülkeler ortasında ekonomik rekabetin boyutu ve derinliği büsbütün öteki bir boyuta, yani dinamik verimlilik boyutuna geçerken, bizim mevcut ekonomik darboğazlarımız, statik boyuttaki verimlilikte sorunlarımız olduğuna işaret ediyor” diye konuştu.
“İzmir, Nefes Kredisi’nden 1.6 milyar TL hisse aldı”
Sektörlere ve bölümlere nazaran farklılaşan maliyetler göz önüne alınarak işletmelere finansman dayanağı sağlanması gerektiğini de lisana getiren Özgener, “Neredeyse her meclis toplantımızda altını çizdiğimiz bir husus var: Üyelerimizin finansmana erişim meşakkati ve kredi maliyetlerinin yüksekliği. İşletmelerin sermayelerinin daraldığı bir iktisatta, programdaki maliyetlerin artacağı telaşındayız.
Bu kapsamda, her platformda, işletmelerin uygun şartlarda krediye ulaşmasının ne kadar hayati olduğunu lisana getirmeye devam ediyoruz” dedi. Bu ay başında devreye giren TOBB Nefes Kredisi’ni de değerli bir adım olarak gördüklerini kaydeden Özgener, “Dileğimiz, bu paketin hakikaten bir can suyu vermesi ve mümkün olan en çok sayıda üyemizin krediden yararlanabilmesi. Bugüne kadar, İzmir’in TOBB Nefes Kredisi’nden 1,6 milyar TL hisse aldığı; kelam konusu krediyi kullanan toplam bin şahıstan 770’inin odamız üyesi olduğu görülüyor” dedi.
