İkinci el otomobil alırken satıcının sözlerine yalnızca güvenmek yeterli değildir. Resmi kayıtlar, muayene raporları ve sigorta bilgileri satış kararınızı sağlam temele oturtur; bunları mutlaka birlikte değerlendirin.
Hasar kayıtlarını mutlaka inceleyin. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama hizmeti, aracın trafik sigortası ve hasar geçmişi hakkında resmi veri sunar. Ancak unutmayın ki e-Devlet’in herkese açık kişisel sorgulamaları doğrudan tüm plakaları görüntülemeye izin vermez; bu yüzden araç sahibinin beraberinde kayıtları açması veya SBM’nin yetkili kanallarının kullanılması gerekir.
Muayene ve raporları doğrulayın
Periyodik muayene kayıtları araç geçmişi açısından kritiktir. TÜVTÜRK’ün Muayene Durum Sorgulama ve Barkodlu Araç Muayene Raporu Sorgulama hizmetleriyle resmi muayene kayıtlarını kontrol edin. Satıcının beyanlarıyla resmi muayene sonuçlarını karşılaştırmak, aracın geçmişine dair önemli ipuçları verir.
Plaka cezaları ve mali yükümlülükleri sorgulayın
Araç plakasına yazılan cezalar, devir aşamasında sürpriz yaşatmamak için kontrol edilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ilgili sorgulama servisi kimlik doğrulamasıyla erişilir; satış öncesi satıcıdan ceza kayıtlarını göstermesini talep edin.
Tescil bilgileri ile ruhsatı karşılaştırın
Türkiye Noterler Birliği’nin “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmeti kişiye özeldir. Bu yüzden başkasının aracı hakkında tüm tescil bilgilerini görmeniz mümkün olmayabilir. Satış öncesi ruhsat ve araç üzerindeki bilgiler ile satıcının beyanlarının örtüşüp örtüşmediğini doğrulayın; resmi devir noter aracılığıyla gerçekleştirilir.
Sigorta kayıtlarını gözden geçirin
Trafik ve kasko poliçe ile hasar kayıtları, aracın geçmişini tamamlayan resmi veri kaynaklarıdır. Ancak sigorta kaydının varlığı veya yokluğu, otomobilin mekanik veya kaporta durumunu tek başına göstermeyeceğinden fiziksel kontrolden kaçınmayın.
e-Devlet sorgulamaları ekspertiz raporunun yerine geçmez. Resmi kayıtlar geçmişe dair bilgi verir; motor, yürüyen aksam, boya veya elektronik aksam gibi unsurların mevcut durumunu anlamak için bağımsız bir ekspertiz şarttır.
Satıcının e-Devlet hesabına erişim istemeyin; bunun yerine satıcının kendi cihazından kayıtları açmasını ve gerekli bilgileri sizinle birlikte göstermesini talep edin. Güvenliği sağlamak adına şifre veya hesap paylaşımı istemek yanlış bir pratiktir.
Üçlü kontrol kuralını uygulayın
Ödeme yapmadan önce en az üç alanda kontrol gerçekleştirin: resmi kayıtlar, bağımsız ekspertiz ve noter satış bilgileri. Bu üç aşama birbirini tamamlar; sadece birine dayanmak risk oluşturur. Özellikle yüksek tutarlı alımlarda “ilan” veya “satıcı beyanı” ile yetinmeyin, tüm resmi kayıtları ve ekspertiz sonuçlarını karşılaştırdıktan sonra ilerleyin.