Türkiye’de elektrikli otomobillerin satış grafiği son birkaç yılda önemli bir ivme kazandı. Fakat bu büyümenin art planında yalnızca çevreci motivasyonlar değil, vergi sistemi kaynaklı tercihler de tesirli. Bilhassa elektrikli araçlarda motor gücüne bağlı olarak uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dilimleri, Türkiye pazarında ‘düşük güçlü’ modellerin önünü açıyor. Türkiye’de en büyük problemlerden biri otomobillerdeki yüksek vergi yükü. Yüzde 80’den başlayan ÖTV’ye bakıldığında (içten yanmalı motor çeşitlerinde) elektrikte yük daha düşük.
160 kw gücü ve matrah fiyatı 1 milyon 450 bin lirayı aşmayan modellerde ÖTV yüzde 10 olarak uygulanıyor. Matrah 1 lira daha arttığında bu oran yüzde 40’a kadar çıkıyor. Tablo bu türlü olunca Türkiye’de tercih edilen elektrikli araçların yükü yüzde 10’luk ÖTV diliminde yer alıyor. Yani düşük voltaj, düşük fiyat. Ancak dünya pazarlarına baktığımızda işler biraz daha farklı. Türkiye pazarına özel olarak sunulan düşük güçteki modellere göre daha güçlü modeller ekstra vergi yükü olmadan satışa sunuluyor. Tesla Model Y, BYD Seal, Ionıq 6, Mercedes-EQE, Volvo EX30 ve BMW i5 yalnızca bunlardan kimileri.
Türkiye’de ortak özellik 160 kw güç
Vergi avantajı sayesinde bu segmentteki araçlar daha erişilebilir fiyatlarla sunulabiliyor ve bu da tüketici tercihlerini belirliyor. Öte yandan batarya kapasiteleri ekseriyetle 50- 60 kWh civarında kalıyor, bu da uzun menzil hedefleyen kullanıcılar için sınırlayıcı olabiliyor.
Özellikle Avrupa pazarında tablo farklı. Almanya, Hollanda, Norveç üzere ülkelerde vergi sistemi çevreci teknolojiye odaklanırken; tüketici tercihi de yüksek batarya kapasiteli, güçlü motorlu modellere kayıyor.
300 beygir üstü çift motorlu SUV’lar ya da 100 kWh’yi aşan batarya paketleriyle donatılmış sedanlar, bu pazarlarda ciddi satış sayılarına ulaşıyor. Bu kurallarda Türkiye adeta giriş seviyesi elektrikli arabaların pazarı olmuş durumda. Ancak dünya ise elektrikli mobilitenin tüm kapasitesini, potansiyelini kullanıyor. Bu da “Türkiye’de voltaj düşük, dünyada yüksek” tablosunu ortaya koyuyor.
Vergi derdi yok, 1360 beygir 4 çeker
Mercedes-Benz’in her ne kadar Türkiye’de yüzde 10’luk ÖTV diliminde elektrikli aracı bulunmasa da bir üst dilimde Türkiye pazarına özel satışa sunulan versiyonları mevcut. Lakin bilhassa Avrupa’da bu türlü bir telaş olmadığı için daha güçlü elektrikli modelleri de bir biri arkasına sıralıyor. En son konsept olarak tanıtılan AMG GT XX de bunlardan biri. 1000 kw yani 1360 beygir güce sahip olan araba dört tekerden çekiş sistemine sahip. Konsept model yaklaşık 5 dakika şarjla 400 kilometre yol gidebiliyor. Tabi bu özelliklerde bir modelin Türkiye pazarına gelmesi epey sıkıntı.
1.5 milyon lira altına da elektrikli var
Türkiye’de elektrikli araçlarda fiyatlar asılında ikiye bölünmüş durumda. Bir tarafta 1.9 milyon lira düzeyi öbür tarafta 1.5 milyon lira altı. Avrupa’da da çabucak hemen tıpkı donanım paketiyle satışa sunulan Renault 5 E-Tech de düşük vergi diliminde yer alan modellerden.
Geçen hafta Türkiye fiyatı belirli olan modelin, 40 kwh batarya seçeneğiyle sunuluyor. Techno donanımla sunulan araç için başlangıç fiyatı da 1 milyon 450 bin lira olarak belirlenmiş. 52 kwh bataryada da etiket 1.5 milyon liranın üzerinde. 150 hp ügüçle araç WLTP ölçümlerine nazaran 410 kilometrelik bir menzil kapasitesine sahip.
Yer uçağına rekor talep
SUV arabası YU7’yi tanıtan Xiaomi dakikalar içinde sipariş patlaması yaşadı. 200 bin adetten fazla gelen sipariş aldı. 96,3 kwh LFP batarya ile sunulan araba, 830 km menzile sahip. Bizim pazara çok da uygun olmayan bir motor gücüne sahip olan araç 235 kw arttan itişli bir güce sahip. Pro versiyonda 4 çeker model 365 kw güç üretiyor. Max versiyonunda tabir yerindeyse tam bir yer uçağı modu açılıyor. 508 kw güçle sunulan araç, 100 km hıza da 3,2 saniyede ulaşıyor. Aracın Türkiye pazarına gelme ihtimali yok fakat Avrupa’da 35 bin dolar.
En ucuz lüks SUV
Daha evvel Çin’de üretimi planlanan Volvo EX30, Türkiye’deki bildirimden ötürü pazara giriş yapamıyordu. Artık ise üretimi Belçika’ya da taşınan modele Türkiye yolu rahatlıkla açıldı. Kompakt bir SUV olan model yeniden Türkiye pazarına özel bir motor seçeneğiyle de (150 kw) yüzde 10’luk vergi dilimine girdi. Böylelikle 1.9 milyon lira düzeyinde satılan en ucuz lüks SUV model oldu.
150 kw motor yani 204 beygir geriden itişli, 343 NM’de tork bedeline sahip. 64 kwh batarya ile araç 476 km düzeyinde menzil sunduğu sav ediliyor. Aracın bir öbür seçeneği ise markanın ismini verdiği Twin Motor. Burada 315 kw (428 beygir) bir güç seçeneği var. 543 NM’de tork bedeliyle araba tıpkı batarya kapasitesiyle 450 km menzile sahip olduğu aktarılanlar ortasında. Tabi bu motor seçeneği tercih edildiğinde fiyat 3 milyon lira düzeyine hakikat gidiyor.
Yüzde 10’da model atağı
Çek üretici Skoda Türkiye’de yeni elektrikli modellerini pazara sunmaya başladı. Elektrikli modellerini birinci sefer Türkiye’de tanıtan marka, yüzde 10’luk vergi dilimindeki modeli Elroq’u yola çıkardı. 63 kwh tek batarya kapasitesiyle sunulan Elroq, 150 kw (204 beygir) gücünde. Menzili de 543 km olarak hesaplanmış. Bu şartlarda araç mevcut kur düzeyinde yüzde 10 ÖTV diliminde bir müddet kalması beklenen modellerden. Tıpkı vakitte markanın Enyaq ismini verdiği SUV modeli de tekrar 63 kwh batarya kapasitesiyle sunuluyor. Elroq ile birebir güce sahip olmasına karşın 1 milyon 450 bin TL vergisiz fiyatın aşılması aracın etiketini neredeyse 3 milyona taşıyor. Bu modelde de 538 kilometrelik menzil vaat ediliyor.